Vind belangrijke pareltjes in een huwelijksakte

Weet jij de pareltjes in een huwelijksakte te vinden? Als je enthousiast bezig bent met stamboomonderzoek, zullen er veel digitale aktes door je handen gaan.

huwelijk rie wim lippens
Het huwelijk van mijn ouders, Rie en Wim Lippens, 19 april 1950, Amsterdam

Een geboorte- of overlijdensakte is vaak recht toe recht aan, maar wist je dat er echte pareltjes in een huwelijksakte kunnen zitten?

Richtlijnen voor een huwelijksakte

Vóór 1545 werden huwelijk opgemaakt via een notariële akte.

Maar sinds het ‘Concilie van Trente’ (1545-1563) moest ieder huwelijk volgens bepaalde richtlijnen worden vastgelegd in een trouwboek.

In het begin was dit alleen de vermelding van aangifte- en huwelijksdatum en de namen. Een huwelijksakte werd niet uitgegeven.

Maar dankzij de komst van het bevolkingsregister (1811) moesten er meerdere gegevens genoteerd worden:

Op deze gegevens moet je natuurlijk altijd controle doen met de gegevens die je in je stamboom software hebt staan.

Maar als je goed kijkt, zal je zoveel meer informatie tegenkomen die handvaten kunnen zijn voor nieuwe aanknopingspunten!

Als je bij een persoon vastloopt, bekijk dan nog eens de huwelijksakte. Misschien vind je het pareltje wat je nodig hebt.

Belangrijke informatie die je moet registreren

Dus:

  1. de eerste opzet van je stamboom hebben we gehad,
  2. de akte heb je in de bronnen gevonden,
  3. je hebt bewijs gemaakt,
  4. je hebt de akte afgevinkt op de checklist,
  5. gearchiveerd en goed geordend.
  6. Nu tijd voor de pareltjes!
‘Het grote geheim van een geslaagd huwelijk is om alle rampen te behandelen als incidenten en geen enkel incident als een ramp.’
– Harold Nicolson

Is de vader / moeder van de bruid / bruidegom nog in leven / overleden?

De bruid en bruidegom worden beschreven:

Wilhelm, zoon van Lippens, Marius Johannes Cornelis Franciscus, overleden, en Morison, Wilhelmina Hendrika, oud acht en vijftig jaar.
Maria Elisabeth, dochter van Dannenburg, Andries, oud drie en vijftig jaar, ambtenaar sociale zaken, en van Eunen, Wilhelmina, oud vijf en vijftig jaar.

  • De vader van de bruidegom:
  • De moeder van de bruidegom:
    • aantekening in het profiel overleden na april 1950, woonplaats Amsterdam
  • De vader van de bruid:
    • aantekening in het profiel overleden na april 1950, beroep, woonplaats Amsterdam
  • De moeder van de bruid:
    • aantekening in het profiel overleden na april 1950, woonplaats Amsterdam.

Vooral vermelding van overleden vóór of ná wordt nauwelijks in profielen geregistreerd. Een gemiste kans!

Is er sprake van minderjarigheid / is er toestemming van de ouders?

  • In dit geval waren beiden meerderjarig. Als ze minderjarig zouden zijn geweest en de ouders hadden géén toestemming verleend, dan moest er toestemming van de kantonrechter komen.
  • Dit moest vermeld worden in de huwelijksakte.

Wie zijn de getuigen?

Dit onderdeel is een zeer belangrijke stap, en de reden waarom ik dit artikel ‘vind de pareltjes in een huwelijksakte’ heb genoemd!

Lippens, Jan, oud twee en twintig jaar, koffermaker, en Lippens Hendrik, oud zes en twintig jaar, zadelmaker, beiden broeders des bruidegoms en wonende in Amsterdam.

  • Voeg een broer toe aan de bruidegom, Jan, geboortejaar 1928, beroep koffermaker, overleden na april 1950 (logisch)
  • Voeg een broer toe aan de bruidegom, Hendrik, geboortejaar 1924, beroep zadelmaker, overleden na april 1950 (logisch)

Ook hier is vermelding van een overlijden ná de huwelijksdatum belangrijk voor later onderzoek van deze getuige. Hij was in ieder geval nog in leven bij dit huwelijk op 19 april 1950.

Als hij een bijzonder beroep had Google deze dan om te lezen wat dit precies inhield.

Als er sprake is van een oom, tante, neef of nicht als getuige dan is het lastig deze in je software in te voeren. Je weet namelijk niet met welke ouders deze persoon gekoppeld is.

Doe geen aannames! Maak een aantekening in het profiel van de hoofdpersoon voor later gebruik.

Werden er bij het huwelijk kinderen erkend?

Als er een kind vóór het huwelijk werd geboren, werd deze als een onwettig kind beschouwd. Of deze kinderen werden later erkend door een vader, of tijdens het huwelijk erkend en op de huwelijksakte vermeld.

In een andere akte van een familielid wordt Adrianus Lippens erkend.

  • Voeg het kind toe aan het huwelijk, vermeld geboortedatum, maak notitie in profiel.

erkenning kind

Bij kinderen die later worden erkend is het altijd mysterieus wie hun daadwerkelijke vader is. Als de moeder een dienstbode was en zij in het huwelijk trad toen zij al een kind had… Zou je stiekem mogen denken dat dit kind niet van de bruidegom was.

Kloppen de handtekeningen met de namen?

Dit speelt meer in aktes voor 1900. Veel mensen waren analfabeet onder andere door de armoede, en werd alles fonetisch doorgegeven. Mensen wisten zelf vaak wel hoe ze hun naam moesten schrijven.

Dus een handtekening kan duidelijk maken of het Dannenburg of Dannenberg was. Helaas kan dit ook weer tot nieuwe mysteries leiden als het afwijkt.

Is het stel later gescheiden?

Helaas is er geen wettelijk of landelijk register van scheidingen. Als een stel later ging scheiden, werd er op de huwelijksakte in de kantlijn een vermelding geplaatst met scheidingdatum en -locatie.

  • Vermeld in je software dat dit stel is gescheiden, wijzig hun status van getrouwd naar gescheiden, vermeld de scheidingsdatum in hun profielen.

Indien je, ondanks de namen en datum, de huwelijksakte niet kan vinden kan deze vragenlijst je misschien vlottrekken.

Bij al deze pareltjes blijft controle zeer belangrijk. Want ook al lijken deze feiten verrassend, er kunnen schrijf- spelfouten inzitten, zeker bij de handgeschreven aktes. Als je geen huwelijksakte kan vinden, kan het zijn dat het stel ongehuwd samenwoonde.

Conclusie

Het is duidelijk dat de pareltjes in een huwelijksakte zichtbaar op tafel liggen. Pas wel op, en neem niet zomaar dingen over. Blijf goed opletten en controleren. Het is een kwestie van al deze informatie op te merken, te interpreteren, én te verwerken in je software.

De huwelijksakte van mijn ouders

huw akte

Verder…

Zo kan je oude foto’s dateren voor je stamboom
Een familie reünie organiseren doe je zo
Vragenlijst voor het familie interview
De TV-serie Who Do You Think You Are?
Ontvang een gratis GEM Magazine
Personeel zoeken in de hofhouding van het Koningshuis
Vriendenboekjes en poëzie albums
20 vragen over stamboomonderzoek

‘Vind de pareltjes in een huwelijksakte’

Overzicht kwartierstaten van Yolanda Lippens

Reageer op dit artikel

Handleiding overlijdensregister | Genealogie software | Familie reünie organiseren | Gouden tips | Wie helpt met mijn vastlopers?

Overzicht handleidingen Kranten van vroeger
Je kunt mij contacten op Facebook | Twitter | Pinterest | Contactformulier
Download gratis de akte checklist

Download gratis de akte checklist

Tip: Zo gebruik je de akte checklist
Blijf op de hoogte

Blijf op de hoogte

Je ontvangt maandelijks nieuwe artikelen


yory