De Tromslager, een historische roman van Frits Bosch

Wat was de aanleiding om het boek ‘De Tromslager’ over mijn voorvader Adam Bosch te schrijven?

In mijn genealogisch onderzoek over mijn familie stuitte ik op een bijzondere voorouder uit de Napoleontische tijd met de naam Adam Bösch.

De werkelijkheid is soms gekker dan de fantasie

Adam Bosch
1762, het doopboek met Adam Bösch

Hij zou geboren zijn in het stadje Stein uit de Tockenburg in NO Zwitserland. Dus besloot ik om samen met mijn vrouw ter plaatse meer onderzoek te plegen. Tot onze verrassing lazen we regelmatig de naam Bösch op naamplaatjes, winkels en grafstenen.

Via via kwamen we in contact met de plaatselijke dominee, de heer Münch. Hij was graag bereid om met ons het eeuwenoude doopboek te bekijken. Mijn hart ging sneller kloppen toen hij op de pagina van 1762 op de naam Adam Bösch wees, samen met de namen van zijn ouders.

Eerder had ik al ontdekt dat Adam de oudste zoon was, en na hem tien broers en zusters zijn geboren, waarvan zeven doodgeboren of jong gestorven.

Verder onderzoeken

Thuisgekomen ging ik verder op zoek naar gegevens over mijn voorouders. Ik vond in het West Brabants archief een trouwakte uit Bergen op Zoom uit 1795. Hierin stond dat Adam Bosch uit Tockenburg gelegerd was in een garnizoen in Breda.

Adam Bosch
1795, trouwakte Adam Bosch met Johanna Kers

Volgens een doopakte had hij in 1796 een dochter gekregen in Grave. In het Nationaal Archief kwam ik zijn naam tegen op een lijst van het Eerste Bataljon Tweede halve Brigade, met gedeserteerde soldaten (september 1800). 

In het Noord-Hollands Archief vond ik een trouwakte uit Haarlem. Hieruit bleek dat Adam Bos in 1806 getrouwd was, woonachtig en geboren in Spaarnwoude.

Aansluiting gevonden

Vivandieres, Frans Leger
Bron: Marsethistoria, Vivandieres in het Franse leger

Omdat de namen van zijn vrouw, kinderen en kleinkinderen terugkwamen in de Hollandse stamboom, vond ik aansluiting met opvolgende generaties Bosch. Hierdoor had ik, samen met de data uit Zwitserland, een betrouwbare stamboom opgebouwd van 1480 tot heden.

De persoon Adam Bosch bleef mij echter intrigeren. Hoe is zijn jeugd geweest? Waarom is hij het leger ingegaan, waarom is hij gedeserteerd en verhuisd naar Den Helder?

Op veel van deze vragen kreeg ik geen feitelijk antwoord. Door verder te zoeken bij zijn woon- en legerplaatsen, veel te lezen over de geschiedenis maakte ik stap voor stap een reconstructie van zijn leven. Uiteindelijk is dit de basis geworden voor mijn historische roman De Tromslager.

De meeste personen in dit boek hebben echt bestaan: veel gebeurtenissen zijn gebaseerd op historische informatie, en een deel is fictie, waarbij ik in de huid ben gekropen van mijn stamvader. Zijn persoonlijkheid is opgebouwd uit eigenschappen van mij, mijn broer, zuster, zoon, vader en grootvader.

Samenvatting van het boek ‘De Tromslager’

De Tromslager
‘De Tromslager’, boek van Frits Bosch

Deze historische roman beschrijft de levensgeschiedenis van Adam Bösch (1762-1824) stamvader van de auteur. Daarnaast geeft het een inkijkje in hoe ‘het gewone volk’ moest overleven tijdens de heerschappij van Napoleon: een tijd van oorlog, armoede, epidemieën, kindersterfte en analfabetisme.

Adam kiest een andere weg dan zijn voorouders, die al vanaf 1480 een boerenbestaan leiden in de Toggenburg (Zwitserland). Hij zoekt zijn geluk in de Nederlanden waar hij in 1790 tromslager wordt bij het Staatse leger. De tromslager geeft niet alleen het loopritme aan. Hij is ook belangrijk om commando’s van de bevelhebber over een grotere afstand muzikale signalen door te geven aan de manschappen.

Gewond en getraumatiseerd

Hij neemt deel aan de verdediging van de Brabantse stad Grave. Het laatste bolwerk dat nog verzet biedt tegen de Fransen. Na de verovering door de Fransen sluit Adam zich tegen wil en dank aan bij het nieuwe Bataafse leger. Tijdens gevechten in Noord-Holland tegen de Engelsen en de Russen raakt hij gewond en getraumatiseerd. Als er een jaar later een enorme veldslag dreigt in Duitsland, deserteert hij.

Ondanks alle beproevingen lukt het hem met veel doorzettingsvermogen, vindingrijkheid, hulp van vrienden en liefde voor muziek een gezin op te bouwen in Haarlem, waar hij zijn leven weer betekenis kan geven. De slechte economische omstandigheden dwingen hem echter met zijn gezin te verhuizen naar Den Helder. Daar werkt hij mee met de bouw van de fortificaties, waar hij in 1811 even oog in oog staat met keizer Napoleon.

De Tromslager, een historische roman van Frits Bosch
Bron: Rijksmuseum, 1799, Gewonde soldaten (o.a. Adam Bösch) komen aan in Haarlem

Na de Franse nederlaag in 1815 gaat Adam met veel plezier werken als ‘dienaar der politie’ en zal hij vaak zijn mooie handtekening zetten onder geboorte- en sterfaktes van inwoners van Den Helder. Maar een maand nadat hij geschorst wordt door de nieuwe schout, overlijdt hij en neemt hij een groot geheim mee in zijn graf.

Website Frits Bosch Archief de Tromslager Bestel hier het boek

De Tromslager, een historische roman van Frits Bosch
Kleine Houtpoort Haarlem eind 18e eeuw, schilderij van Jan Rootlieb

Interview Frits Bosch door Bert van Galen, RTV Zaanstreek

Ojee, een onwettig kind! | Invulschema's kopen | Geschiedenis van de rechtspraak | Parochieregisters
Foto’s van je voorouders vinden
Mijnheer de Redacteur!
Interview in de Volkskrant
Verwarring door duplicaat akte
Hilarische spotprenten
Eén, twee, tienjarige tafels
‘De Tromslager, een historische roman van Frits Bosch’
Deel dit artikel op

Ga naar de auteurspagina

Ontvang de nieuwsbrief

Ontvang de nieuwsbrief

Download gratis de akte checklist

Download gratis de akte checklist

Tip: Zo gebruik je de akte checklist

Interessante artikelen

Aan de slag met zoeken

yory
Deel dit artikel op