Diamantbewerkers in de ledenlijst van de ANDB

Het beroep diamantbewerker zal je vast in je stamboom ergens tegenkomen, zeker als je voorouders in Amsterdam woonden.

Diamantbewerkers in de ledenlijst van de ANDB
Bron: Wikimedia

Dit vak bestaat al eeuwen, en werd vooral bij joodse thuis gedaan. Maar rond 1900 was de diamantbusiness één van de grootste industrieën in Amsterdam, wat het ‘diamantcentrum’ van de wereld was.

Geen gilde

Dit beroep werd vooral door Joden gedaan, omdat ze hiervoor niet bij een gilde aangesloten hoefde te zijn. Het was voor hen namelijk verboden om zich daarbij aan te sluiten.

Rond 1860 waren er ca. 1400 diamantbewerkers, wat na die tijd alleen maar groeide mede door de industriële revolutie naar 10.000 in 1890.

Door deze toename van vooral Joodse werkers (70%), werd in 1894 de Algemene Nederlandse Diamantbewerkersbond (ANDB) opgericht. Het was de eerste grote en later de belangrijkste vakbond voor de diamantbewerkers met zelfs invloed op wereldniveau en -handel. Door hun georganiseerde werkwijze waren zij een goed voorbeeld voor de NVV, later de FNV.

‘Investeer in de menselijke ziel. Wie weet is het een ruwe diamant.
Mary McLeod Bethune, Amerikaans pedagoge (1875-1955)


Werkomstandigheden delvers

Veel diamanten werden in Zuid-Afrika gedolven, zoals in Kimberley. In tegenstelling tot de klovers en slijpers, waren de werkomstandigheden voor de delvers niet bepaald gezond en de lonen waren laag. Ze werkten 12 uur per dag in het donker aan één stuk door. Door het mijnwerk hadden ze schade aan hun longen en ogen.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog is een groot deel van de diamantbewerkers en juweliers vermoord. Hierdoor was er van de ANDB nog maar weinig over, waardoor ze eind jaren ’50 zijn opgegaan in de FNV.

Bronnen voor onderzoek

Als je het beroep diamantbewerker in je stamboom tegenkomt, is de kans groot dat je die persoon terugvindt in de archieven.

Ledenkaarten ANDB Inst. Sociale Geschiedenis

Verder lezen: Vakbondhistorie ANDB

Cadeautjes in het Morgengaveboek
Comportementboeken van de Kweekschool
Een tragedie in de Zuiderzee
Het geheime register van gevangenen
Deel dit artikel op
Ontvang de nieuwsbrief

Ontvang de nieuwsbrief


Ieder kwartaal
Download gratis de akte checklist

Download gratis de akte checklist

Ontvang de nieuwsbrief


Zo gebruik je de akte checklist
over yolanda lippens
Yolanda Lippens

Ik ben de oprichtster van Yory (2016). Een uit de hand gelopen hobbysite over mijn stamboomonderzoek en bevindingen die ik 'alleen maar' online wilde delen. Met een groei van honderden artikelen over brede categorieën, heeft Yory inmiddels tienduizenden bezoekers per maand. Sinds 2022 wordt Yory versterkt door een team van auteurs met ieder zijn eigen specialiteit op genealogie gebied. Ik glunder dagelijks van trots en dankbaarheid.

Verder schrijf ik graag over dingen waar ik gelukkig van word. Over natuurlijk stamboomonderzoek, voorouders en mijn leven. Alles educatief en oplossingsgericht bedoeld. Want ook daar word ik gelukkig van. Mijn privé columns zijn korte waargebeurde verhalen. Maar dan wel met een vleugje drama en gedrenkt in humor. Zo ben ik dan ook wel weer.

Interessante artikelen

Aan de slag met zoeken