Volg Yory op Facebook Twitter Pinterest YouTube LinkedIn

Missie | Team Yory | Contact | Nieuwsbrief

Nederlands NL English EN Français FR Deutsch DE Bahasa Indonesia ID

Familie Knauf, van paleis naar Nederlands-Indië

Het onderzoek naar de familie Knauf van mijn neefje en nichtje was een waar avontuur.

Bron: Wikimedia, Château Sans-Souci
Bron: Wikimedia, Château Sans-Souci

Het leven van hun voorouder Carl Friedrich Wilhelm Knauf vond ik fascinerend en heb mij met veel enthousiasme verdiept in zijn geschiedenis.

Paleis Sans-souci te Potsdam

De jeugd van Carl Friedrich Wilhelm Knauf was idyllisch te noemen. Voor dit onderzoek ben ik naar Potsdam in Duitsland afgereisd. In het lokale kleine archief, met de hulp van een vriendelijke medewerker trof ik Carl, met zijn ouders aan in de bevolking registers. Er is van Duitsland nog vrij weinig gedigitaliseerd en daarom is het altijd verstandig de archieven te bezoeken voor grondig onderzoek.

Zijn vader bleek als lakei in het paleis van Sans-Souci te Potsdam te werken, en woonde met zijn gezin in de molen ernaast. Deze molen staat er nog steeds, en is nu een leuk café met terras voor de toeristen geworden. Hier groeide Carl op. De verhoogde molen geeft een prachtig uitzicht op het paleis. En waarschijnlijk ook destijds op de Pruisische soldaten die voor het paleis langs marcheerden.

Op het terras dronken we wat. En ik fantaseerde hoe de kleine Carl op zijn teentjes over de rand bij het balkon vol enthousiasme zou hebben gekeken naar die soldaten. Misschien maakte hij daar al, heel jong, de keuze om ook in dienst te gaan.

Pruisische soldaat

Bron: Wikimedia, H.W. Koekkoek, Pruisische infanterie op mars (1867-1929)
Bron: Wikimedia, H.W. Koekkoek, Pruisische infanterie op mars (1867-1929)

Als Carl Friedrich Wilhelm Knauf 19 jaar oud is verlaat hij het paleis en start hij zijn carrière in het leger. Hij begint dan in het jager bataljon, infanterie. Hij mag gelijk meedoen in een oorlog, want in 1866 is Pruissen in oorlog met Oostenrijk. Van deze oorlog is er vrij weinig te vinden in het Nederlands. Maar met Youtube en Google kom je toch nog wel een end in het Engels. Zie onderaan dit artikel een link naar Youtube filmpjes met uitleg over deze oorlog.

Ook de oorlog in 1870-1871 tegen Frankrijk vecht hij mee, deze keer bij het regiment te voet. Afbeeldingen die ik hiervan zag gaven mij meer inlevingsvermogen, liggend in bosjes, vol spanning afwachten of de vijand eraan komt. In 1871 voegt hij zich bij de Oost-Friesche grenadiers in het regiment nummer 88 van Nassauer. Oost-Friesland behoorde van 1871-1918 tot Pruisland. Hierover kon ik vrij weinig vinden helaas.

Tussen 1874 en 1875 is Carl een Pruisische “lazaett-Gehilve” oftewel, de veld dokter. Een niet erg geliefde baan, want wonden van soldaten zijn vaak erg heftig te zien en lastig te behandelen ter plekke. Uit het stamboek bij het departement van oorlog zijn extracten te vinden met militaire loopbanen. Zo vond ik Carl terug onder nummer 74543 met zeer uitgebreide informatie! Ik trof ook aan dat hij blond haar had, blauwe ogen, een gekuilde kin, en 1,65cm lang was (zie afbeelding onder).

Op naar Nederlands-Indië

Bron: Stoomvaart Mij NL, SS Voorwaarts
Bron: Stoomvaart Mij NL, SS Voorwaarts

Op 17 juni 1875 voegt Carl Friedrich Wilhelm Knauf zich bij de Nederlandse dienst voor 6 jaren en krijgt daar 300 gulden voor. En bijna een maand later, op 10 juli 1875 vertrekt hij met het stoomschip “Voorwaarts” naar Batavia te Nederlands-Indië. De site van de stoomvaart maatschappij Nederland biedt inhoudelijke informatie Een over dit schip. Erg leuk! Wat een avontuur ging hij aan.

Op Batavia verblijft hij tijdelijk in de kazerne Weltevreden. In 1875 begint hij zijn carrière aldaar als ziekenhuisoppasser, hospitaalbediende, sergeant ziekenvader en in 1891 wordt hij sergeant majoor betaalmeester der genie. Daarna gaat hij met pensioen, en krijgt 350,- gulden per jaar. 25 jaar lang heeft hij gediend.

Familie Knauf, van paleis naar Nederlands-Indië
Bron: Public Domain, Batavia, Station Weltevreden
Familie Knauf, van paleis naar Nederlands-Indië
Bron: Univ. Leiden, Batavia, Militair Hospitaal

Ere medailles

Bron: Wikimedia, Zilveren militaire Willemsorde (Ridder 4e klasse) voor bijzondere krijgsverrichtingen
Bron: Wikimedia, Zilveren militaire Willemsorde (Ridder 4e klasse) voor bijzondere krijgsverrichtingen

Voor zijn militaire loopbaan ontving Carl Friedrich Wilhelm Knauf ook medailles. In 1877, 1887, 1888 voor krijgsverrichtingen tegen Atjeh te Nederlands-Indië (niet echt iets om trots op te zijn met de ogen van nu!) in 1881 een bronzen medaille, in 1873 en 1880 een ereteken voor belangrijke krijgsbedrijven. En in 1883 een zilveren medaille.

Huwelijk met een bankiersdochter

Op Nederlands-Indië leert Carl Friedrich Wilhelm Knauf zijn vrouw Anna Johanna Slaterus kennen. Haar voorgeslacht is al eens in de TV-serie ‘Verborgen Verleden’ geweest! (Seizoen 13, Simone Kleinsma.) De vader van Anna Johanna was een bankier genaamd Frederik Lodewijk Slaterus.

Haar vader vertrok naar Nederlands-Indië namens zijn vader die destijds minister van financiën was. Zij woonden toen in huize Cruysvoorde te Twello. Frederik zou betrokken zijn bij het opzetten van de bank op Nederlands-Indië. De familie Slaterus heeft een prachtige uitgebreide genealogische website gemaakt door Henk Slaterus.

Een indo nageslacht

Zoals velen die vertrokken naar Nederlands-Indië huwden ook een aantal kinderen en kleinkinderen van Carl Friedrich Wilhelm Knauf met de inheemse bevolking. Om die reden heeft mijn nichtje lichtblonde haren met prachtige donkerbruine ogen en knippert mijn neefje met zijn ogen zoals alleen indo mensen dat kunnen! Wat blijf ik het ontzettend jammer vinden dat er van die inheemse voormoeders niets te vinden is behalve een voornaam.

Ik heb enorm veel plezier gehad in dit onderzoek. Er was zoveel te vinden over deze man! Het paleis en de molen bezoeken, tezamen met het archief maakte dit onderzoek dichtbij en persoonlijk. Wie weet vertrek ik ooit nog eens naar Nederlands-Indië!

Familie Knauf, van paleis naar Nederlands-Indië

Vermeldingen

Brandenburg Archiv Nationaal Archief stamboeken 1 Nationaal Archief stamboeken 2 Paleis Sans Souci Website Henk Tersalus Pruisische Oorlog 1 Pruisische Oorlog 2

Zoeken op GenealogieDomein
Van geboorteplek tot verkeersplein
Systematisch bronnen afwerken werkt!
Wiske en haar 10 onwettige kinderen
‘Familie Knauf, van paleis naar Nederlands-Indië’
Ontvang de nieuwsbrief

Ontvang de nieuwsbrief


Ieder kwartaal
Download gratis de akte checklist

Download gratis de akte checklist

Wil je ook de nieuwsbrief ontvangen?


Zo gebruik je de akte checklist
rosita-olivier3.jpeg

Mijn naam is Rosita Olivier, geboren in 1989 te Nieuw-Lekkerland. ZZP’er van RoosGenealogie. Vanaf 2002 houd ik mij al bezig met stamboom onderzoek. Opgegroeid met het internet ben ik zeer ervaren met digitaal onderzoek binnen de genealogie. Naast het onderzoeken van stambomen heb ik ruim 15 jaar gewerkt binnen de zorg.
De combinatie van mijn interesses in stamboom onderzoek, psychologie, geschiedenis, pedagogiek en maatschappelijke ontwikkelingen maken dat ik vanuit andere perspectieven dan enkel ruwe data kijk naar een familie geschiedenis.

Heeft u vragen aan mij over een bepaald artikel, wensen om je eigen achternaam, stamreeks en/of stamboom te laten onderzoeken of een andere vraag, neem dan contact op via onderstaande kanalen.

Zoek je voorouders op MyHeritage

NL_FTFCbanners_480320_01.png

Zoek je voorouders op Open Archieven

Lees ook...