Het gedragboekje van mijn opa Andries Dannenburg

Dit artikel heette eerst ‘De mysteries van mijn opa Andries Dannenburg‘, maar omdat deze grotendeels zijn opgelost, heb ik dit artikel hernoemd naar ‘Het gedragsboekje van mijn opa Andries Dannenburg’, aangezien dit bijzonder is om te lezen.

Opa Andries Dannenburg
Helaas heb ik mijn opa nooit gekend, wát een verhalen zou hij hebben gehad!

Ik verwijder bewust niet het originele verhaal, omdat ik nog steeds graag in contact wil komen met familieleden.

Of dat er iemand is die op basis van de feiten kan meedenken, en misschien bronnen kan aanwijzen waar ik antwoorden kan vinden.

Stoute opa

Mijn opa was al overleden (1961) toen ik werd geboren (1965). Mijn moeder vertelde wel over hem, maar dat was niet altijd rooskleurig.

Wetende dat hij voorouders had die bij de VOC hadden gevaren, snakte hij wellicht ook naar avontuur.

Omdat hij een aantrekkelijke, lange, blonde man was, zei m’n moeder vaak dat ze zowel in NL als in NL Indië, vast halfbroertjes en -zusjes heeft rondlopen, want hij lustte er wel pap van.

Dat hij niet altijd braaf is geweest, blijkt duidelijk uit zijn ‘Conduite boekje’ van de Koninklijke Marine, waar hij op z’n 17e vrijwillig voor 8 jaar tekende.

Ook in zijn latere leven blijkt dat hij zich niet altijd aan de ‘regeltjes’ heeft gehouden.

Mijn opa zei altijd: ‘Als je het wat langzamer doet, gaat het vlugger.’
– Toon Hermans (1916-2000)

Wat ik wel weet van Andries Dannenburg

opa andries dannenburg
1925, Andries Dannenburg, 29 jaar

Zijn leven na de ‘scheiding’

  • In aug 1954 trekt hij in bij een 25 jaar jongere getrouwde vrouw met 3 jonge dochters, in de van Hogendorpstraat 59-II. Ze hebben elkaar waarschijnlijk ontmoet aan de balie van zijn werk (ambtenaar Sociale Zaken) waar zij voor ‘steun’ kwam vragen.
  • 3 maanden later, in nov 1954 verhuizen ze met z’n vijven naar de nieuwbouw in de J. Oppenheimstraat 6-II.
  • In jan 1961 verlaat hij deze vrouw, en vertrekt naar de Erasmusgracht (kamer). Maar er blijft wel contact.
  • In april wordt hij ernstig ziek en ligt lange tijd in het WG / Valeriuskliniek (hersenziekte, geopereerd). Op zijn kamer woont inmiddels een andere man.
  • Op 28 aug 1961, 2 dagen voor zijn overlijden, wordt hij terug overgeschreven naar de J. Oppenheimstraat (waarom?).
  • Op 30 aug 1961, overlijdt zijn vader, maar dat heeft hij waarschijnlijk niet meer geweten.
  • Op 31 aug 1961 overlijdt hij in het WG in Amsterdam.
  • Hij is begraven op de Ooster Begraafplaats. Tijdens zijn uitvaart wordt ‘Aase’s death’ van Peer Gynt gedraaid. Zijn graf is inmiddels geruimd.

De vragen die ik nog heb

  • Op 30 aug 1961 overlijdt zijn vader om 03:00 uur, Andries Bernardus Dannenburg, in het ziekenhuis te Blaricum, waar hij al 2 weken daarvoor was opgenomen.
  • 1 dag later overlijdt Andries zelf op 31 augustus om 00:15 uur. Hij lag al een tijd in het WG en was geopereerd aan zijn hersens (hersentumor?). Wist hij van het overlijden van zijn vader?
  • Waar zijn de nabestaanden?
    Andries had 2 broers en 1 zus die getrouwd waren. Ik zou graag met de (klein)kinderen en/of neven en nichten in contact komen.

Weet jij meer over mijn opa Andries Dannenburg, zie jij logica, ken je meer bronnen, of ben je familie? Dan hoor ik graag van je.

Andries Dannenburg had 1 zus en 2 broers

opa andries dannenburg
1957, de laatste foto die ik heb van mijn opa

Andries had 4 ooms, 1 tante, 7 neven, en 7 nichten

Waarvan de (achter)kleinkinderen misschien nog in leven zijn. Gegevens zijn moeilijk te vinden i.v.m. de privacyregels.

Vanaf zijn vaderskant, vanuit

Vanaf zijn moederskant, vanuit

  • oom Jacob Sophias Biekart x Aleida Jacoba Rantong, zij hadden 1 dochter:
    Catharina Jacoba Biekart (nicht, geboren in NL Indië)
  • tante Maria Andriana Biekart x Christiaan Antoon Witzen, zij hadden 6 volwassen kinderen:
    Christiaan Antoon Witzen (neef) x Helena de Wolde
    Maria Adriana Witzen (nicht) x Cornelis Persoon
    Jacoba Sopha Witzen (nicht) x Jan Lok
    Ida Johanna Hendrika Witzen (nicht) x Fritz Grigoleit
    Petrus Augustinus Maria Witzen (neef)
    Louise Maria Witzen (nicht) x Hubertus Johannes Happe

Zijn carriere bij de Koninklijke Marine

1913: Leerling stoker 2e klasse (17 jaar).
1917: Stoker 1e klasse, (ambachtskennis, smid).
1918: Stoker Olieman (bankwerker).
1920: Korporaal Machinedrijver 2e klasse.

Een formulier m.b.t. zijn RK geloofsovertuiging beantwoordt en ondertekent zijn vader Andries Bernardus Dannenburg alles op wat ‘zijn wensch is’ met ‘Neen’.

  • dat uw zoon aan de godsdienstoefeningen zijner gezindte deelneemt?
  • dat hij godsdienstonderwijs geniet van de leeraars of geestelijken zijn der gezindte?
  • dat hij van leeraars eener andere gezindte godsdienstonderwijst ontvangt en bij hen ter kerk gaat en zoo ja van welke gezindte?
  • indien onder de leeraars zijner gezindte verschil van richting aanwezig is, bij welke richting wenscht gij dan dat hij onderwijs zal ontvangen en ter kerk gaan?

Conduite boekje Zeedienst van Andries Dannenburg

In zijn ‘Conduite boekje’ (gedragsboekje) wordt Andries Dannenburg als militair beoordeeld bij ‘Plichtsbetrachting, gedrag, bekwaamheid, bruikbaarheid in het algemeen, militaire aard en eigenschappen’.

Hij krijgt cijfers 2 en 3, soms 4 (schaal 1-5), alzijnde ‘voldoende’, ‘zeer goed’. Met opmerkingen ‘Zeer ijverig’. ‘Is iemand die alleen maar goed is, als men hem sterk controleert en het hem naar den zin is, anders heeft hij altijd wat bijzonders’.
Tsja, dat was mijn opa.

Hij heeft in 6 jaar tijd totaal 95 dagen strafdienst, 11 overplaatsingen en in het laatste jaar nog 14 dagen ‘provoost’ (cel) gehad.

Overzicht van zijn militaire carriere bij de Zeedienst

Datum
Gebeurtenis
9 okt 1913
Meldt zich vrijwillig aan bij de Zeedienst als leerling stoker. Op Hms Instructieschip ‘van Speijk’ te Willemsoord, Den Helder  voor den tijd van 8 jaren. Ontvangt een directe premie van 8 gulden, en 56 gulden in 7 termijnen in het volgende verbintenisjaar.
1913-1914
Winterverlof.
mei 1915
Recht op gratis verpleging in hospitaal na verwonding op 27 mei 1915.
30 sep 1915
Bevorderd tot stoker der 2e klasse.
11 okt 1915
Overplaatsing, aan boord op Hms ‘Heemskerck’. 
31 dec 1915
Straf: 1 dag scheescheepsarrest: 20 min. te laat van passagieren aan boord teruggekeerd.
mrt 1916
14 dagen tropenverlof.

Zijn reis en verblijf op Batavia, NL Indië

opa andries dannenburg
Het schip HMS ‘Noord Brabant’ waar mijn opa mee naar NL Indie vertrok
Datum
Gebeurtenis
13 april 1916
Aan boord Hms ‘Noord Brabant’, vertrokken naar NL Indië.
Straf: 14 dagen strafdienst met inhouding 1/2 soldij: 2 dagen achtergebeleven van verlof.
28 apr 1916
NKK gepasseerd (in).
18 mei 1916
ZKK gepasseerd (uit). 42e dag na vertrek uit Nederland, 25 mei 1916.
29 mei 1916
Straf: 6 dagen strafdienst met inhouding 1/2 soldij: 2 1/2 uur te laat van passagieren aan boord teruggekeerd.
13 jun 1916
ZKK gepasseerd (in).
2 jul 1916
Aankomst in NL Indië.
8 jul 1916
Overplaatsing, aan boord Hms ‘Tromp’.
30 sep 1916
Soldijverhooging toegekend.
15 nov 1916
Straf: 4 dagen strafdienst: Onwillig in de uitvoering van een order hem gegeven door zijn meerdere (Int. Sergt. Stoker).
18 dec 1916
Straf: 4 dagen strafdienst: In plaats van ‘s avonds 12 uur den volgende ochtend van passagieren aan boord teruggekeerd.

1917

Datum
Gebeurtenis
mrt 1917
Andries Dannenburg verzoekt de proef voor stoker 1e klasse te mogen afleggen. Kan over 3 maanden terugkomen wanneer zijn gedrag goed en de beoordelingen beter zijn.
6 jul 1917
De proef voor stoker 1e klas zeer voldoende afgelegd.
14 jul 1917
Overplaatsing op Hr Ms. ‘de Ruyter’, Soerabaja.
28 jul 1917
Aan boord Hms de ‘Ruyter’.
Straf: 2 dagen strafdienst: Gemankeerd op baksgewijs en zich ontevreden uitgelaten over het feit dat zijn baksmeester dit rapporteerde, zoals zijn plicht is.
31 jul 1917
Bevorderd tot stoker 1e klas.
19 nov 1917
Overgeplaatst in de rol van de Marine Kazerne te Soerabaja.

1918

Datum
Gebeurtenis
21 feb 1918
Straf: 8 dagen strafdienst met inhouding 1/2 soldij: Als uitkijk op de munitieschepen ongekleed slapend aangetroffen.
19 mrt 1918
Straf: 3 dagen strafdienst: Niet in het bezit der voorgeschreven uitrustingstukken, zodat hij buiten tenue den P.W. wacht moest betrekken.
7 mei 1918
Straf: 14 dagen strafdienst: met inhouding 1/2 soldij: Kazerne. Als korporaal van aflossing op de P.W. wacht slapend bevonden.
22 mei 1918
Straf: 8 dagen strafdienst met inhouding 1/2 soldij: 1u 20m te laat van passagieren.
6 jun 1918
In ES TD.
12 jul 1918
Over in de rol Hm ‘de Ruyter’, Soerabaja.
8 okt 1918
Over in de rol Hms ‘de Zeven Provincien’.
20 nov 1918
Over in de rol Departement der Marine, administratief.
Straf: 14 dagen strafdienst met inhouding soldij: Op 20 nov V.M. 7 uur van Hms ‘de VII Provincien’ van passagieren achtergebleven en na zijn schip achterzeild te hebben.
Zich op 22 november V.M. 10:30u vrijwillig op het subsistenterskader te Weltevreden teruggemeld.
23 nov 1918
Over naar Hms ‘de Ruyter’.

1919

Datum
Gebeurtenis
1 jan 1919
Verzoek overplaatsing aan boord Hms ‘Hermelijn’. Feb 1919: Wordt niet ingewilligd.
10 feb 1919
Verklaring van de Officier Machinist dat Andries ‘heden met goed gevolg en tamelijk zuinig olieverbruik gedurende 4 uur als olieman gefungeerd heeft op Hr. Ms. Torpedoboot ‘Sphinn’ bij ongeveer 3/4 vol vermogen.’
30 mei 1919
Overplaatsing naar Ms. Kon. ‘Regentes’, vertrokken naar Nederland (7 jun 1919).
2 jun 1919
Straf: 4 dagen strafdienst: Even te laat van oplopen aan boord gekomen, daarna wederom weggeloopen en 3 1/2 uur later vrijwillig teruggekeerd.
5 jul 1919
NKK gepasseerd (uit).
20 jul 1919
Straf: 2 dagen strafdienst met inhouding 1/2 soldij: Zich onttrokken aan de werkzaamheden, door zich niet te melden, toen zijn bezoek aan hospitaal en ziekenboeg afgeloopen was.
26 jul 1919
De proef voor stoker olieman op voldoende wijze afgelegd.

Zijn terugkomst in Nederland

Datum
Gebeurtenis
28 jul 1919
Aankomst in Nederland.
31 jul 1919
Bevorderd tot stoker-olieman.
1e verhoging toegekend (10 nov 1919, met ingang van 31 jul 1919).
16 aug 1919
Aan boord Hms ‘Kon. Emma’.
Straf: 1 dag scheepsarrest: Gehandeld in strijd met de maatregelen genomen, om fraude in de kombuis tegen te gaan.

1919-1920

Winterverlof genoten.

1920

Datum
Gebeurtenis
Jan 1920
Verzoekt uitzending naar de tropen. Beslissing: te weinig diensttijd voor uitzending.
13 feb 1920
De proef voor korporaal machinedrijver 2e klasse voldoende afgelegd.
31 jul 1920
Niet voorgedragen voor korporaal machinedrijver 2e klasse, in verband met straffen.
30 sep 1920
Over naar Hm ‘van Speijk’.
12 okt 1920
Over in de rolle van Hms ‘Zeeland.
31 okt 1920
Voorgedragen voor bevordering.
18 nov 1920
Zich bij aantreden der passagiers niet behoorlijk afgemeld bij den oud officier v/d wacht.
30 nov 1920
Bevorderd tot korporaal machinedrijver der 2e klasse.

1921

Winterverlof genoten.

1921

Datum
Gebeurtenis
26 mrt 1921
Verzoek tot overplaatsing naar Amsterdam. Beslissing: Kan eind augustus 1921 op verzoek terugkomen als voordracht ontslag is ingediend.
7 apr 1921
Aan boord H.M. ‘Zeeland’.
10 dagen hutarrest m.w.v. dienst (waarbij rekening is gehouden met zijn overigens goede conduite): Als Korporaal van de stoomsloep te laat afgelost en de sloep weder verlaten zonder afgelost te zijn en tevens die sloep zoodanig weinig gereed voor den dienst achtergelaten, dat de geheele sloependienst in de war liep.
juni 1921
Verzoekt overplaatsing als in maart 1921. Beslissing Cmdt: Heeft zich te houden aan genomen beslissing. Kan dit in augustus vragen als voord. ontslag is ingediend. (Zie beslissing verzoek van maart 1921.)
25 jul 1921

14 dagen Provoost: Permissie binnen de gemeente hebbende getracht met den trein zich buiten de gemeente te begeven, in dat voornemen verhinderd door den aan het station op post staanden korporaal van de wacht, die hem aanhield en naar boord zond, den adelborst van de wacht misleid door te zeggen dat hij niet van plan was de gemeente te verlaten, waarna deze hem weder liet passagieren.

Daarna ten 2de male door den aan het station op post staanden korporaal van de wacht aangehouden, en met tegenstaande diens vermaning om hem te volgen en niet met den trein te gaan, gezegd: ‘Ik verrot het, ik moet met den trein mee”, en zich buiten de gemeente begeven.

31 jul 1921
Soldij verhoging voor 2 jaar dienst.
Aug 1921
Verzoekt overplaatsing naar Amsterdam. Voorgedragen tot ontslag uit den zeedienst op verzoek wegens D.E.
9 okt 1921
Marinekazerne te Amsterdam, op verzoek wegens diensteindiging eervol uit de zeedienst ontslagen wegens D.E. met den term ‘eervol’.
22 okt 1921
Verklaring Invaliditeitswet ingezonden.
11 aug 1926
Trouwt met Wilhelmina van Eunen, mijn oma.
6 april 1928
Geboorte van zijn dochter Maria Elisabeth, mijn moeder.
22 okt 1936
Ontslagbrief eindiging dienstplicht toegezonden aan Burgemeester van Amsterdam, ter uitreiking aan betrokkene (= 40 jaar).

Ondanks dat ik mijn opa Andries Dannenburg nooit heb gekend, heb ik wel geleerd dat het verstandiger is om gewoon braaf te zijn….

Zomer 1955, Opa Andries met zijn oudste stiefdochter (foto van haar gekregen in 2018.) Zo te zien (ook op meerdere foto’s van haar) is mijn opa gelukkig, maar hij draagt nog wel zichtbaar zijn trouwring van mijn oma. Rondom deze tijd schrijft hij ook een lief gedichtje in haar poezie album.

andries dannenburg

Verder…

Hoe kan je een stamboom behouden als de genealoog is overleden?
Waarom zou je lid worden van een genealogie vereniging?
Kant en klare vragenlijst voor het familie interview
Handleiding bij stamboomonderzoek
Bouw je online archief met de Familie Archivaris
Oude foto’s dateren voor je stamboom
Het beroep dienstbode was geen lolletje
Overzicht kwartierstaten van Yolanda Lippens

Bekijk hier mijn complete stamboom met alle stamboomnamen die ik onderzoek. 

Overzicht handleidingen Kranten van vroeger
Opmerkingen of aanvullingen? Contact mij op Facebook | Twitter | Pinterest | Contactformulier
Download gratis de akte checklist

Download gratis de akte checklist

Tip: Zo gebruik je de akte checklist
Blijf op de hoogte

Blijf op de hoogte

Je ontvangt maandelijks nieuwe artikelen
yory