Volg Yory op Facebook Twitter Pinterest YouTube LinkedIn

Missie | Team Yory | Contact | Nieuwsbrief

Nederlands NL English EN Français FR Deutsch DE Bahasa Indonesia ID

Oude beroepen van onze voorouders

Vind je ook zo boeiend om te weten wat de oude beroepen waren van onze voorouders?

beroepen-voorouders-yolanda-lippens-yory
Bron: Pixabay

Een beroep is een ‘samenhangend geheel van arbeidstaken die een bepaalde vakkennis vereist en herkenbaar is’. Een beroep bepaald bovendien de sociale positie van de persoon. 

Onze voorouders hadden veel oude beroepen die we tegenwoordig niet meer kennen. Des te meer geboorte– en huwelijksaktes je gaat vinden voor je stamboom, des te meer beroepen zal je tegenkomen. Daarbij, als je weet waar een persoon woonde, zal zijn beroep ook beter te begrijpen zijn.

Beroep van vader op zoon

Een beroep was toen nodig om een inkomen te krijgen. Of dit nou als werknemer of zelfstandige werd uitgevoerd maakte niet uit. Beroepen wat je bij stamboomonderzoek vaak zal tegenkomen zijn dienstbode, werkman (heel breed begrip), sjouwer, koetsier, spoorwegambtenaar, schipper, venter, stoker.

Vroeger werden beroepen vaak binnen de familie van vader op zoon doorgegeven, Jonge jongens begonnen vaak als knecht of leerling, om zo het ambacht van hun meester, vaak vader, te leren. Zo kreeg je vakmanschap in dezelfde families.

Het echte beroep van de mens is zichzelf te vinden.’
– Hermann Hesse, Duitse schrijver en Nobelprijswinnaar


Van knecht naar gezel naar meester

De volgende stap was gezel worden. Dit kon met het vervaardigen van een proefstuk. Uiteindelijk meester worden kon na verloop van tijd, met opnieuw het maken van een proefstuk.

Met instemming van de dekens van de Gilde, kreeg hij toestemming om zich zelfstandig te vestigen. Ook hadden zij het voordeel om bij een stad poorterschap aan te vragen.

Oude beroepen van mijn voorouders

Van mijn vaders kant: Zowel mijn vader, als mijn grootvader en mijn overgrootvader waren bakkers (mijn vader werd later artiest.) Mijn betovergrootvader was muziekmeester. Mijn oudvader was (rijks)veearts.

Van mijn moeders kant: Mijn moeder was artiest, mijn grootvader stoker (naar de Oost), mijn overgrootvader koetsier, mijn betovergrootvader agent van politie. Mijn oudvader was boekbinder.

Veel beroepen waren ook fysiek; de meeste werkzaamheden werden met de hand gedaan. Pas na de industrialisatie werden taken geautomatiseerd. Maar dan nog duurde het tot halverwege 20e eeuw voordat de werknemer minder fysiek werd belast.

In notariële aktes is het mogelijk dat je daar oude beroepen tegenkomt, omdat mensen in het verleden vaak met hun beroep werden omschreven.

Verdwenen beroepen

letterzetter
Enkele van mijn familieleden was Letterzetter (bron: Beroepen van Toen)

Veel beroepen zijn door de eeuwen heen verdwenen. Wat dacht je van lantaarnaansteker, steigermeisje (bij bad-, Was- en zweminrichtingen), sjouwer, railveger, klokopwinder, meettafelbeambte, telefoonschoonmaakster, spuitoppasser, vlaguitsteker, boomsluiter, venter, looier, sigarenmaker, hellebaardier, werkman, polderwerker, arbeider.

Mannen die dagloner waren hadden een onzeker bestaan. Vooral in de grote steden zwierven ze door de straten op zoek naar klusjes.

In de wintermaanden was er weinig werk dus moesten ze bedelend de dag doorkomen. Hun sociale omgang was beperkt tot lotgenoten; met geschoolde werklui in vaste dienst hadden ze weinig contact.

Beroepen als soldaat of matroos heten tegenwoordig militair, dan nu onderverdeeld als Landmacht, Luchtmacht en Marine.

Als de man werd opgeroepen voor dienst, maar hij wilde trouwen, dan kon dat alleen met een ontheffing. Deze verklaring kan je terugvinden in de huwelijksbijlagen.

Beroepen kregen andere naam

Andere beroepen bestaan nog wel maar hebben een andere naam gekregen, zoals kraamvrouw heet nu verloskundige. Mensen met een vies of gevaarlijk beroep (b.v. kooldampen), werden over het algemeen niet oud.

Een van mijn Lippens familieleden was zelfs Zoeaaf. Als je oude bidprentjes bekijkt kan je daar ook oude beroepen tegenkomen. Als je door de eeuwen heen de beroepen van de elite bekijkt, hadden zij uiteraard de functies van stadhouder, graaf, regent of schepen. Dit was geregeld van generatie op generatie.

Vermelding in het profiel

Ik vind het belangrijk om als werkwijze het beroep te vermelden in een profiel, om zo ook inzicht te krijgen in het leven van die persoon en zijn gezin. Vergeet deze informatie niet te delen met anderen!

Vergeet niet dat er ook mensen waren die een ‘gewoon’ beroep hadden zoals schoolmeester, maar uiteindelijk een Verzetsheld bleek te zijn.

Opvallende punten

Wat mij opvalt, is dat de mensen met een ‘armoedig’ beroep ook vaak een onduidelijk handschrift hadden (zoals hun handtekening onder een akte). Mensen met een beter betaalde baan, hadden vaak ook te maken met rekenen en taal waardoor ze beter konden lezen en schrijven.

De complete bevolking had met rampen te maken, maar bepaalde beroepen zoals timmerman hadden daar wel voordeel bij; er was namelijk weer werk. Daarbij waren verpleegsters weer kwetsbaarder bij epidemieën.

Ik vind het interessant om te zien hoe mensen of een bewondering of juist een afschuw voor een bepaald beroep hebben. Misschien cellulaire herinneringen?

Blader ook eens door oude telefoongidsen, deze bevatten namelijk ook collecties van beroepengidsen. Of vraag eens op een Stamboomforum of zij meer informatie hebben over een bepaald beroep.

beroepen

Bronnen voor onderzoek oude beroepen

Dienstboderegisters Pottenbakkers Luchtvaartpersoneel Salarisregisters

Hulp bij stamboomonderzoek is nabij!
Begin je stamboom onderzoek simpel
Verrijk je stamboom (2/3) en (3/3)
Wat is een GEDCOM bestand?
Een borrelende baarmoeder
Handleiding overlijdensregister
Statistieken uit je stamboom
Zijn Smart Matches wel zo smart??
Zo doe je stamboomonderzoek
Meer over Yolanda zelf
Oude beroepen van onze voorouders
Ontvang de nieuwsbrief

Ontvang de nieuwsbrief


Ieder kwartaal
Download gratis de akte checklist

Download gratis de akte checklist

Wil je ook de nieuwsbrief?


Zo gebruik je de akte checklist
over yolanda lippens

Ik ben de oprichtster van Yory. Een uit de hand gelopen hobbysite over mijn stamboomonderzoek en familiegeschiedenis met de bevindingen die ik online wilde delen. Met een groei van honderden artikelen over brede categorieën, heeft Yory inmiddels tienduizenden bezoekers per maand. Sinds 2022 wordt Yory versterkt door een team van auteurs met ieder zijn eigen specialiteit op genealogie gebied. Ik glunder dagelijks van trots en dankbaarheid.

Verder schrijf ik graag over dingen waar ik gelukkig van word. Over natuurlijk stamboomonderzoek, voorouders en mijn leven. Alles educatief en oplossingsgericht bedoeld. Want ook daar word ik gelukkig van. Mijn privé columns zijn korte waargebeurde verhalen. Maar dan wel met een vleugje drama en gedrenkt in humor. Zo ben ik dan ook wel weer.

Zoek je voorouders op Open Archieven

Zoek je voorouders op MyHeritage

NL_FTFCbanners_480320_01.png

Lees ook...