Volg Yory op Facebook Twitter Pinterest YouTube LinkedIn

Missie | Team Yory | Contact | Nieuwsbrief

Nederlands NL English EN Français FR Deutsch DE Bahasa Indonesia ID

Registraties van de armen in huiszittenhuizen

Wie had dat ooit gedacht, dat ik mijn oudvader Frans van Eunen zou vinden in een van de huiszittenhuizen in Amsterdam?

Registraties van de armen in huiszittenhuizen
Bron: Wikipedia, Huiszittenhuis van de Hervormde Diaconie Amsterdam, Jacob Timmermans.

Frans, de vader van mijn betovergrootvader was lijstenmaker en gehuwd met Alida Maria Pronk (2e huwelijk). Ze kregen 9 kinderen, waarvan er 7 volwassen zijn geworden (een tweeling werd doodgeboren). Hoe kwam het zover dat zij beroep moesten doen op de armenzorg?

Wat ik wel gevonden heb, is hun ‘akte van onvermogen’. Dit betekent dat zij de kosten om te trouwen niet konden opbrengen. In die akte staat ‘dat zij voor hun huwelijk ‘onvermogend tot het betalen van eene som van twee gulden en tachtig centen zijnde het bedrag der kosten voor acte en schrifturen, welke gerequireerd worden bij het aangaan van zijn voorgenomen huwelijk’.

Wat was een huiszittenhuis?

Eerst geïnitieerd door de kerk, maar later om te voorkomen dat door armoede een opstand zou ontstaan, stelde het Amsterdam stadsbestuur rond 1400 speciale ambtenaren aan. Deze huiszittenmeesters waren verantwoordelijk voor de verzorging van het arme gezin en het uitdelen van voedsel.

Het gebouw van het huiszittenhuis was vooral bedoeld als kantoor voor de regenten. De armen verbleven niet in een huiszittenhuis, maar woonden in hun eigen huis (of beter gezegd krot). Zij konden zich aan de achterkant van het pand inschrijven, en benodigdheden zoals voedsel en turf in ontvangst nemen.

In Amsterdam waren meerdere Huiszittenhuizen, maar de belangrijkste waren die aan de Oude Zijde (ten oosten van de Amstel), opgeheven in 1808. En aan de Nieuwe Zijde (westkant).

‘Zolang armoede bestaat, is er geen vrijheid.
Nelson Mandela


Welke gegevens vind je in de Huiszittenhuizen registers?

De informatie die je in deze registers vindt, is zeer compleet.

  • Naam gezinshoofd, echtgenoot, kinderen (doorgestreept bij overlijden), alleenstaanden mannen en vrouwen
  • Beroep, adres, religie
  • Zomerbedeling en winterbedeling, met bedragen c.q.. omvang van de bedeling

Het kan voorkomen dat een persoon in meerdere boeken staat vermeld. Als een boek vol raakte, werden personen die al waren ingeschreven overgenomen in het volgende boek. Of als iemand een periode geen bedeling nodig had, maar zich later weer meldde.

In 1870 werd de Armenwet aangepast, waardoor de Huiszittenhuizen werden opgeheven. De zorg voor de armen viel nu onder het Burgerlijk Armbestuur1.

Registraties van de armen in huiszittenhuizen
1861, Inschrijving van Frans van Eunen in het Huiszittenhuis, Amsterdam

Zoeken op Open Archieven

Open Archieven – Huiszittenhuizen

Bladeren door de registers

Naam
Periode
A – K
1803-1823
1824-1850
1851-1870
L – Z
1803-1823
1824-1850
1851-1870
Wat is het verschil met familiegeschiedenis?
Zoeken in Doop, Trouw en Begraafboeken
Ancestor Tree Manager
Onderzoek in verpondingskohieren
Referenties
  1. Bron: Stadsarchief Amsterdam  ↩
Ontvang de nieuwsbrief

Ontvang de nieuwsbrief


Ieder kwartaal
Download gratis de akte checklist

Download gratis de akte checklist

Wil je ook de nieuwsbrief?


Zo gebruik je de akte checklist
over yolanda lippens

Ik ben de oprichtster van Yory (2016). Een uit de hand gelopen hobbysite over mijn stamboomonderzoek en bevindingen die ik 'alleen maar' online wilde delen. Met een groei van honderden artikelen over brede categorieën, heeft Yory inmiddels tienduizenden bezoekers per maand. Sinds 2022 wordt Yory versterkt door een team van auteurs met ieder zijn eigen specialiteit op genealogie gebied. Ik glunder dagelijks van trots en dankbaarheid.

Verder schrijf ik graag over dingen waar ik gelukkig van word. Over natuurlijk stamboomonderzoek, voorouders en mijn leven. Alles educatief en oplossingsgericht bedoeld. Want ook daar word ik gelukkig van. Mijn privé columns zijn korte waargebeurde verhalen. Maar dan wel met een vleugje drama en gedrenkt in humor. Zo ben ik dan ook wel weer.

Zoek je voorouders op Open Archieven

Zoek je voorouders op MyHeritage

NL_FTFCbanners_480320_01.png

Lees ook...