Trap niet in deze fabels en mythes bij stamboomonderzoek

Wat moet je wel en niet geloven van de fabels en mythes bij stamboomonderzoek? Want er zijn er nogal wat! Hier een overzicht van die ik ken, maar als jij nog andere weet, dan hoor ik dat graag.

fabels stamboomonderzoek wikimedia
Foto: Fabeltjeskrant – Wikimedia

Ik stam af van Karel de Grote (8e eeuw)

Het spijt me, maar die kans is superklein. Als iemand dat beweerd zie ik graag alle bewijsstukken op tafel. Daarbij is je vaderskant nooit 100% betrouwbaar, iemand kan heel goed een scheve schaats hebben gereden.

De afkomst van je moeder is betrouwbaarder, maar ook niet altijd zeker. Denk aan het overnemen van het afgestane kind van een ongehuwde moeder wat verzwegen is.

Ik kan maar zoeken tot 1811

In 1811 kwam inderdaad het Bevolkingsregister, maar gegevens van vóór die tijd is goed te vinden in de Doop-, Trouw- en begraafboeken. Deze gaan zelfs tot de 16e eeuw.

Een dubbele achternaam is van adel

Een dubbele achternaam is niet altijd van adel. Het kan ook betekenen dat iemand een voorouder wilde eren, zoals in mijn familie Morison, waarvan een zijtak ‘Bosch Morison’ is geworden, een samenvoeging met de Bosch familie.

Of de stelling ‘Door Napoleon kregen mensen een achternaam’. Mensen hadden al eeuwenlang een achternaam, maar moesten deze wel door Napoleon laten vastleggen. Gekke namen als ‘Poepjes’ of Naaktgeboren’ bestonden al lang voor Napoleon.

Of de mythe dat kinderen werden vernoemd naar overleden familieleden is niet waar. Ze werden vernoemd naar familieleden in een bepaalde volgorde, dus ook naar die nog in leven waren.

Stamboomonderzoek is hartstikke ingewikkeld

Je kunt stamboomonderzoek zo ingewikkeld maken als je zelf wilt. Als je begint met navragen bij je ouders en/of grootouders, en begint met een goed overzicht met b.v. genealogie software, kan je heel structureel online aan de slag gaan. Hou het begin vooral simpel.

‘Een verzinsel moet je noteren in potlood om het gemakkelijker over te schrijven met de waarheid.
-Sylvère Declerck


Mijn stamboom pluk ik van het internet

Nee, niet doen! Je kunt je wel laten inspireren door wat je online vind bij b.v. Genealogie Online of My Heritage, maar controleer altijd de feiten en bronnen voordat je gegevens gaat overnemen. En je kunt ook niet je stamboom even bij de gemeente ophalen, of bij mij opvragen.

Dezelfde naam is vast familie

Deze aanname is heel gevaarlijk, want er zijn meer hondjes die Fikkie heten. Een gezin met 10 kinderen betekent dus – bij mannen – 10 keer dezelfde achternaam. Persoonlijk heb ik wel het vermoeden dat zowel mijn Dannenburg als Morison voorvader in Nederland vanuit één persoon zijn ontstaan gezien de herkomst van zijn naam, maar dat kan ik nog niet staven.

Ik moet het stoffige archief in

Nee hoor, in principe niet. Daarbij zijn de archieven heel schoon én er werken vaak jonge mensen. Er is al heel veel online te vinden, maar als je verder wilt zoeken dan de 16e en 17e eeuw, zul je het archief moeten raadplegen. Dit kan je ook online doen trouwens, zoals bij het Brabants Archief.

Ik heb dat geërfd van mijn betbetbetbetovergrootvader

Ten eerste is het niet je betbetbet, maar je oudovergrootvader (de overgrootvader van je betovergrootvader = 7 generaties boven jou). Leer een eenvoudig ezelsbruggetje met OSSEE om de generaties goed te benoemen.

Ten tweede wordt de verdubbeling van je voorouders vaak vergeten. In de lijn van je oudovergrootvader heb je 128 voorouders (kwartierherhaling buiten beschouwing gelaten). De onderbouwing iets geërfd te hebben van je 1/128e deel voorouder is dan wel erg klein. Hiermee bedoel ik niet een DNA deel, maar dan nog is het heel weinig; er zijn namelijk nog 127 mensen die jouw voorouders waren.

Wat wél mogelijk is, is dat je een bepaalde opvoeding of overtuigingen hebt meegekregen. Maar dan nog heeft iedere generatie daar vaak zijn eigen vorm aangegeven.

Kortom,

Elimineer dit soort fabels en mythes over stamboomonderzoek, en focus je op de logica en feiten.

Weet jij nog een fabel of mythe die hierboven niet staat vermeld? Laat het me weten!

Contact
Bezig met versturen
Alleen jongens of meisjes | Zo vermeld je tweelingen | TV serie 'Het dorp' | Interview in Volkskrant
Vaarwel Nederland!
DNA Onbekend
Wat is een proband?
Vermist? Dan verdronken?
De muziek van toen
Verleden van Nederland
‘Fabels en verzinsels bij stamboomonderzoek’

Webinars en Live Overzicht handleidingen Kranten van vroeger
Ontvang de nieuwsbrief

Ontvang de nieuwsbrief

Je ontvangt maandelijks nieuwe artikelen
Download gratis de akte checklist

Download gratis de akte checklist

Tip: Zo gebruik je de akte checklist

Interessante artikelen

Aan de slag met zoeken

yory