Volg Yory op Facebook Twitter Pinterest YouTube LinkedIn

Missie | Team Yory | Contact | Nieuwsbrief

Nederlands NL English EN Français FR Deutsch DE Bahasa Indonesia ID

Van Korneken naar Keurntjes – de evolutie van een achternaam

Wat de herkomst van onze familienaam of achternaam Keurntjes betreft, had ik het geluk dat vier opeenvolgende generaties een stuk grond in leen hadden.

Bron: Huisbergh.nl, De landerijen onder Varssevelt
Bron: Huisbergh.nl, ‘De landerijen onder Varssevelt’. Feitelijk onder Silvolde met naast de tekst Corentjes Stede.

Heylken, de weduwe van Derick Kornkens, kreeg in 1500 het goed Haverlande bij Silvolde van de graaf Van den Bergh in leen. Hun huis en het stuk grond stonden later vooral bekend als Keurntjesstede en Keurntjesweide.

De kleinzoon van Derick komt zowel voor als Kornkens als Koerntgen. Zijn zoon Johan komt ook voor als Korntkens.

De stam van de naam is Körn of Korne met een verkleining als suffix. Wij doen het soms nog wel als een familie op bezoek komt dat we ze aanduiden in meervoud – de De Kleijns komen op bezoek – en als de naam het toelaat ook met een verkleining – de Van Megentjes zijn er al. Körntjes betekent dus waarschijnlijk zoiets als de familie van Körn of Köre. Een Korneken is, zo zou je wellicht ook kunnen zeggen, er eentje van Korne.

Middeleeuwse oorsprong

De naam gaat terug tot in de Middeleeuwen. De vroegste vermelding die ik tot nu toe gevonden heb is van 1339. In Arnhem is dan sprake van de kanunnik Goswinus Cornoken. Zo goed als zeker identiek met de latere Goesen Korneken pastoor in Gendringen. Hij wordt ook nog samen met zijn zus Styne genoemd.

Halverwege de 15e eeuw wonen in Dornick, bij Emmerik, een Derck en een Gerrit Kornken. In 1447 wordt Derck nog gevangen genomen als Emmerik betrokken raakt in de strijd tussen Kleve en de bisschop van Keulen. Derck zou vader of grootvader kunnen zijn van de eerder genoemde Derick.

Vanaf 1500 verandert de naam langzaam van Kornken via Korntkens en Corntgens naar Keurntjes. Dan weer eens geschreven als Coernties dan weer als Korentjes. Met als hedendaagse varianten Keurntjes, Keurentjes en Koerntjes. Het verkleinwoord verandert klaarblijkelijk in de naam mee met de taal. Wat overigens ook bij andere namen voorkomt – Gielkens is bijvoorbeeld verwant aan Gieltjes.

Latere naamvarianten

Mijn oudgrootvader Derck werd na een paar jaar in Duitsland gewoond te hebben, in 1828 in Herwen ingeschreven als Körntjes. En ook al is het wettelijk onmogelijk – zijn twee oudste zoons en nazaten heten Keurentjes, de derde Keurntjes en zonen 4, 5, 6 en 7 (en hun nazaten) heten Koerntjes. Een hele enkele keer is de naam ook weleens als Koerentjes gespeld.

Familienaam of adresnaam

Ik heb mijn stamreeks tot Heylken en Derick Kornken in 1500 compleet. Derick is echter geen voorvader in louter mannelijke lijn. De naam is doorgegeven via hun dochter Mechteld naar kleinzoon Derick. Ook weet ik niet zeker of de opvolgende bewoners van Keurntjesstede ook een ononderbroken genetische lijn vormen.

Het was tot pakweg 1700 in Noordoost-Nederland vrij gebruikelijk om de naam te voeren van de hoeve waar je woonde. Een nieuwe pachter hoeft niet verwant te zijn met de vorige om toch dezelfde naam te voeren. Ook een schoonzoon die introuwt bij zijn schoonouders kan de ‘adresnaam’ overnemen.

De naam Keurntjes bestaat in al haar variaties al ruim 700 jaar. Op naar de volgende 700?

Van Korneken naar Keurntjes - de evolutie van een achternaam
Huwelijk Berent Coerenties, Silvolde, 14 juli 1677
Van Korneken naar Keurntjes - de evolutie van een achternaam
Belening Derysken Holler weduwe van Jan Korntkens uit de leenboeken van Huis Bergh.
Over heraldiek en familiewapens
De achternaam Gerssen
Archiefbronnen doodsoorzaken NL en België
Ga eens naar een heemkundige kring
‘Van Korneken naar Keurntjes – de evolutie van een achternaam’
Ontvang de nieuwsbrief

Ontvang de nieuwsbrief


Ieder kwartaal
Download gratis de akte checklist

Download gratis de akte checklist

Wil je ook de nieuwsbrief?


Zo gebruik je de akte checklist
Robert-Keurntjes.jpg

Robert Keurntjes MA (1968) is filosoof en onafhankelijk onderzoeker. Vanaf zijn 15e is hij in variërende intensiteit met genealogisch onderzoek bezig. Als student was zijn eerste bijbaantje een onderzoek naar de Amsterdamse kunstenaarsfamilie Santvoort. Sinds die tijd doet hij naast onderzoek naar zijn eigen voorouders ook af en toe onderzoek voor anderen. Hij geeft cursussen genealogie en begeleid mensen individueel met hun genealogisch of historisch onderzoek. Door zijn ruime ervaring weet hij in iedere streek en iedere tijd de weg te vinden.

Hij kan zich aardig verliezen in genealogische puzzels met vaak maar minimale aanwijzingen en geniet ervan als hij weer eens een verhaal kan vertellen, over een rel in een kerk, een uit de hand gelopen spel tussen vrijgezellen, of over een rijke fruithandelaar die ooit begon als ruilebuit. Onderzoek naar voorouders is pas afgerond als je weet waar ze precies gewoond en gewerkt hebben en je het idee hebt echt ieder stukje archief uitgeplozen te hebben.

Hij publiceerde over de familie Van den Padevoort/Van de Pavert in de Nederlandsche Leeuw en De Ganzeveer van de OVGG en op zijn website over verschillende families uit de omgeving Millingen aan de Rijn in de 17e eeuw, en de familie Rijnberg uit Zeeland.

De ‘heilige graal’ van genealogisch onderzoek is niet Karel de Grote maar Adela van Hamaland.

Heb je een vraag voor me mail me gerust. Zie het icoontje hieronder.

Zoek je voorouders op Open Archieven

Zoek je voorouders op MyHeritage

NL_FTFCbanners_480320_01.png

Lees ook...