Volg Yory op Facebook Twitter Pinterest YouTube LinkedIn

Missie | Team Yory | Contact | Nieuwsbrief

Nederlands NL English EN Français FR Deutsch DE Bahasa Indonesia ID

Wiske Sweers en haar 10 onwettige kinderen

Het leven van Wiske Sweers ging niet over rozen.

Wiske Sweers en haar 10 onwettige kinderen
Bron: Rawpixel, ter illustratie

Genealogen botsen regelmatig op een voorouder waarvan de geboorte als onwettig werd bestempeld. Een onwettig kind, geboren buiten een huwelijk, was een schande. Voor moeder en kind braken moeilijke tijden aan.

Dit is een deels hypothetisch kortverhaal, geïnspireerd door ware feiten

Zomer 1901 

Wiske Sweers kijkt naar haar kroost en denkt, hoeveel ga ik er nog afgeven, en hoeveel gaan er nog bijkomen? Wiske’s buik begint opnieuw te zwellen, voor de tiende keer. Ze kijkt rond in wat de familie gebruikte als leefkamer. De jongens, tieners Rik, Frans en Jos, speelvogel Jacques en peuter Jan wachten aan de tafel op het avondmaal. Dochter Mie helpt mama. Wiske was al blij dat de verkoop van wollen truien opnieuw genoeg geld had opgebracht om haar gezin eten te geven. 

Twee zoontjes, allebei Louis genoemd, zijn gestorven aan de stuipen kort na hun geboorte. Ze gaat geen jongens nog Louis noemen. Dolfje is overleden aan de pokken, ocharm 2 jaar oud. Haar gezinnetje telt nu 6 kinderen en er is een zevende op komst.

Van papa’s geen sprake

Geen enkel kind heeft een papa. Van sommige kinderen heeft Wiske een vaag vermoeden wie de vader zou kunnen zijn. Van andere kinderen weet ze het niet. Ook niet van het kindje in haar buik. De gemeente vindt dat de kinderen daarom onwettig zijn. Maar dat trekt ze zich niet aan.

De mannen hebben misbruik van haar gemaakt. Haar oudste, Rik, was ongetwijfeld een zoon van de baas van de fabriek waar ze toen werkte. Puur machtsmisbruik was dat. Seks of geen job. Wiske is weggegaan van de man, en de fabriek, en is gaan leuren, met alles wat je maar aan de deur kan verkopen. Klanten, die beloofden met haar te trouwen, maakten haar meermaals zwanger. Loze beloftes. Op een gegeven moment had Wiske zes onwettige kinderen. Geen man wou haar nog. Ze verstaat dat wel. Andere mannen hebben haar nog vier keer zwanger gemaakt. Door betaalde seks. Tja, je moet overleven hé… 

‘Armoede is een grote vijand van het menselijk geluk; zij vernietigt de vrijheid en maakt het uitoefenen van sommige deugden onmogelijk, en van andere zeer moeilijk.
Samuel Johnson


Wiske’s winkeltje

Wiske’s papa Sus Sweers en haar jongste zusje waren al lang dood aan cholera. De laatste grote epidemie van 1866 heeft hen geveld. Papa was ook een onwettig kind, hij noemde Sus Coenen, maar de Truiense bakkersfamilie Sweers ontfermde zich over hem. Op zijn 30ste kwam hij als soldaat naar Antwerpen om het te verdedigen tegen de Fransen of de Duitsers, moesten die binnenvallen. 

Sus Sweers was later nog havenarbeider maar toen hij stierf bouwde hij mee aan de fortengordel rond Antwerpen. Wiske’s mama is een naaister en woont nog altijd in de Stuivenbergwijk in Antwerpen. De buurt waar Wiske ook verblijft. Ze woont al 11 jaar in de Erwtenstraat nummer 30 en heeft er een winkeltje in wollen truien, zelfgebreid. Peter Waelen woont er ook. Hij wisselt diamanten slijpen af met schilderen. Het is om de kosten te delen, niet om de papa te spelen van haar kinderen. In het huisje woont ook nog de familie Bogaerts, met een paar kleuters. Ook om de kosten te delen.

Wiske Sweers en haar 10 onwettige kinderen
Bron: FelixArchief (GP#3624), De arbeiderswoning aan de Erwtenstraat 30, waar Wiske en haar kinderen woonde, samen met nog een ander gezin

Drie Sweers-zussen en 31 kinderen

Christa is de oudste zus, een onwettig kind. Ze kreeg 10 kinderen, waarvan 6 zonder papa. Christa had geluk, ze kon trouwen met mijnheer Pols, een dokwerker, die haar 3 nog levende kinderen erkende. Samen kreeg het koppel nog 4 kinderen. Zus Amelie beviel van 2 onwettige kinderen die allebei jong waren overleden aan een ontsteking. Zij kon trouwen met mijnheer Hannefstingels, ook een dokwerker. Het koppel kreeg nog 9 kinderen.

Wiske en haar 2 zussen hebben samen 30 kinderen, plus eentje dat nog in haar buik zit. Er zijn er wel 12 gestorven aan een darmontsteking, longontsteking, krampaanvallen, maag- en darminfectie, stuiptrekkingen en nog van die vreselijke ziekten. Achttien kinderen hebben geen officiële papa en zijn als onwettig opgeschreven door de gemeente. Onwettig, pff…, die ambtenaren moesten eens weten wat je allemaal moet doen om te overleven… Haar kinderen een betere toekomst geven dan wat ze zelf meemaakte, is nog het enige doel in haar leven, en dat zal lukken, koste wat kost.

Wiske’s nalatenschap

Wiske zal bevallen van Fien op 7 november 1901, maar het meisje sterft 2 jaar later aan de pokken. Vele kinderen van de zussen Sweers zullen aan de armoede ontsnappen en voor flink wat nakomelingen zorgen. Wiske Sweers zal 86 jaar worden en thuis, in de armen van haar jongste zoon Jan, aan een griep overlijden. Haar zoon Jos is mijn opa.

Epiloog

Hoe het Wiske echt vergaan is, weet niemand meer, dat de realiteit afwijkt van wat hierboven geschetst werd, is waarschijnlijk.

Het kortverhaal is slechts een momentopname in het leven van Wiske. Ze groeide op in het 19de -eeuwse Antwerpen als dochter van een Truiense bakker, die Antwerpen kwam verdedigen, en een Kempische moeder, die thuis, omdat ze ongehuwd zwanger was geraakt, weggevlucht of weggejaagd was.

Het is een pakkend levensverhaal van een koppel dat elkaar gevonden heeft in de krottenwijken van Antwerpen. Met tragische gebeurtenissen – zoals cholera – en een hoopvol toekomstperspectief. Beschreven in een breed artikel met een uitgebreide catalogus aan bronnen. In het artikel wordt ook dieper ingegaan op de sociale omstandigheden die ertoe leidden dat vrouwen ongewenst zwanger werden en er niet veel konden tegen doen.

Geïnteresseerd? Lees dan “Het verhaal van de Truiense bakker Sweers die Antwerpen kwam verdedigen” op PetCro genealogie.

Vind de naam Sweers in Open Archieven
Over heraldiek en ridderwapens
De achternaam Keurntjes
Doodsoorzaken in NL en België
Rijkdom te vinden in boeken

Dit artikel is een voor Yory aangepaste versie van “Wiske Sweers en haar 10 onwettige kinderen”, gepubliceerd op PetCro Genealogie.

Ontvang de nieuwsbrief

Ontvang de nieuwsbrief


Ieder kwartaal
Download gratis de akte checklist

Download gratis de akte checklist

Wil je ook de nieuwsbrief ontvangen?


Zo gebruik je de akte checklist
Peter-Crombecq-wikipedia.jpg

De vrij unieke naam Crombecq gaf in 2003 aanleiding tot de zoektocht naar naamgenoten op het internet. Die zoektocht werd al snel een genealogische safari met onverwachte en verrassende ontdekkingen. Stilaan breidde het onderzoek zich ook uit naar de voorouders van nabije en verre familieleden en werden puzzelstukjes van de geschiedenis van vele families bijeengesprokkeld. Soms kristalliseert de passie voor genealogisch onderzoek uit in kortverhalen of meer diepgaande artikels die ook andere genealogen zouden kunnen interesseren. En dat is waarom ik die kennis graag deel ;-).

Via mijn bedrijf PetCro Genealogie maak ik ook de stambomen op voor derden.

Zoek je voorouders op MyHeritage

NL_FTFCbanners_480320_01.png

Zoek je voorouders op Open Archieven

Lees ook...