De Waldenzen wortels van de familie van Savoijen
Voor dit onderzoek was de vraag duidelijk: De achternaam was “van Savoijen” en de onderzoeksvraag was waar de familie van oorsprong vandaan kwam en of ze mogelijk lid waren van het huis van Savoye. Een bericht in de krant opende een luik naar een voor mij onbekende geschiedenis.
Genealogie
Tijdens het onderzoek van deze lijn deed ik leuke ontdekkingen. Onder andere in de rechterlijke archieven van Leerdam. Bijvoorbeeld dat voorvader Pieter Jans van Savoijen een “erfke met Molenaarshuijske” in erfpacht had gekregen. Maar ook dat zijn vrouw met Gerritje, de vrouw van Arien Streets had gevochten in 1696. Deze oudste voorvader stond op zijn huwelijkse inschrijving beschreven als “Pieter Janssen, jongeman uit Savoijen” en zijn nageslacht droegen vanaf 1690 de achternaam “van Savoijen”. Maar meer informatie dan die afkomst uit Savoijen, wat nogal een groot gebied betrof, vond ik niet.
Integratie
De familie integreert snel in Leerdam. Ze voegen zich vrij direct bij de hervormde kerk te Leerdam. De kleinzoon van Pieter, genaamd Salomon van Savoijen is de stadsmeester van Leerdam. Een timmerman en architect, die in dienst van de stad bouwactiviteiten verrichtte. Zijn zoon Pieter volgde hem op. Zoals velen in Leerdam kwam ook dit nageslacht in de tapperij en drankhandel terecht. En in begin de 19de eeuw verplaatst de familie zich naar Rotterdam. Geen van deze voorvaderen gaf meer informatie over hun oorspronkelijke afkomst. Er was geen expliciet Franstalig onderwijs genoten, geen sterke religieuze aanwijzingen en geen buitenlands klinkende namen.
Krantenbericht
Bij elk onderzoek dat ik verricht controleer ik de familie berichten bij de CBG-verzamelingen. Hier moet je een lidmaatschap voor hebben. Maar is voor een genealoog een enorme aanwinst aan informatie. In dit geval zelfs de speld in de hooiberg! Tot mijn grote verbazing trof ik een krant bericht met daarin beschreven:
Deze J.R. van Savoijen, voluit Jacobus Rutgerus van Savoijen, was een nazaat van een andere zoon van oudst bekende voorvader Pieter Jans van Savoijen. De familie had dus een Waldeense afkomst!
Waldenzen
Ik had nog nooit gehoord over Waldenzen en begon direct te zoeken. Waldenzen bleken een specifieke religieuze groep te zijn, woonachtig in de vallei van Savoye. Overeenkomstig met evangelische en doopsgezinde christenen. Sobere diensten, geen kerkgebouwen, volwassendoop en veel theologische studie.
Qua jaartallen viel alles op zijn plaats. Want de Savoyaardse Waldenzenoorlogen waren een reeks conflicten tussen de waldenzengemeenschap (ook wel bekend als de Vaudois) en de Savoyaardse troepen in het hertogdom Savoye van 1655 tot 1690. Jozua Janavel (1617–1690) was een van de waldenzische legerleiders tegen de Savoyaardse hertogelijke troepen. Dus het bleek geen toeval dat er binnen deze genealogie een aantal kinderen Jozua werden genoemd.
Massale exodus
De waldenzische weigering om het Edict van 25 januari 1655 te gehoorzamen leidde de regering ertoe om troepen te sturen om huizen van de waldenzen te plunderen en af te branden en meer dan 15.000 soldaten in hun valleien te legeren. Op 24 april 1655 begon de Piëmontese Pasen: een massamoord op 4000 tot 6000 waldenzische burgers die werd gepleegd door hertogelijke troepen. Dit veroorzaakte een massale exodus van waldenzische vluchtelingen naar de Vallei van Perosa (Pérouse) en veroorzaakte de vorming van rebellengroepen onder de aanvoering van Jozua Janavel, Jean Léger en Bartolomeo Jahier.
Ongeveer een derde van de waldenzische bevolking van de Val Pragela vluchtte tussen 1685 en 1687 naar Graubünden in Zwitserland of naar Duitsland. Kort voor 1690 arriveert Pieter Jans van Savoijen in Leerdam. In totaal woonden er naar schatting zo een 3000 Waldenze vluchtelingen verspreid over Nederland kort na deze periode. Waaronder dus deze familie.
Afkomst gevonden via een omweg
Zo zie je maar, dat je via andere bronnen ineens het antwoord kunt vinden wat je zocht! In dit geval een bijzondere wending. Zij bleken niet van het huis van Savoye te komen, maar uit diens vervolgde slachtoffers.
Ben jij ook benieuwd wat de afkomst is van je eigen familie? Neem dan contact met mij op.
Lees ook
De Waldenzen wortels van de familie van Savoijen
Zoek op Yory.nl