Arolsen Archives, het grootste archief rond vervolging door de Nazi’s

Arolsen Archives, het grootste archief rond vervolging door het Nazi-regime

Afbeelding: De zoekmachine van Arolsen Archives, waarmee je duizenden geïndexeerde archiefstukken kan terugvinden. De zoekmachine is zowel in het Duits als het Engels beschikbaar en toont ook direct de scans van de betreffende archiefstukken.

Heb jij al eens gehoord van de Arolsen Archives, voorheen bekend onder de naam ITS Arolsen? Dit archief in Bad Arolsen in de centraal gelegen Duitse deelstaat Hessen, huisvest een omvangrijk archief dat betrekking heeft op uiteenlopende documenten rondom vervolging door het Nazi-regime.

Het ontstaan van het archief

Na de Duitse capitulatie in 1945 moesten de geallieerden zich onder meer bezighouden met de repatriëring van circa 13,5 miljoen ontheemden (waaronder kampgevangenen, dwangarbeiders en verdreven personen). Hiertoe werd in 1948 een centraal bureau opgericht, om ontheemde personen te registreren en vermiste personen op te sporen.

Bad Arolsen in de huidige deelstaat Hessen, in het midden van Duitsland, werd hiertoe een geschikte plek bevonden. Dit centraal bureau kreeg de naam ‘International Tracing Service – Bad Arolsen’ (ITS Arolsen). In 2019 wijzigde zij haar naam naar ‘Arolsen Archives – International Center on Nazi Persecution’.

Sluiting van de tracing offices

Het zou tot 1952 duren voordat het archief van de International Tracing Service in Bad Arolsen echt vorm zou beginnen te krijgen. In 1952 werden namelijk de zogeheten ‘tracing offices’ van de geallieerde bezettingszones in Duitsland gesloten en hun archieven werden overgedragen aan de International Tracing Service.

Daarnaast ontvingen de International Tracing Service honderdduizenden documenten betreffende dwangarbeiders. Eind 1952 werd het archief nog eens uitgebreid met een enorme hoeveelheid documenten betreffende de registratie van ontheemden, nadat de International Refugee Organization was ontbonden.

Wat vind ik er in het Arolsen Archives?

De Arolsen Archives hebben betrekking op de periode tijdens en na het Nazi-regime en behelzen in hoofdzaak de volgende drie onderwerpen:

• Documenten van concentratiekampen en strafinstellingen
• Documenten met betrekking tot dwangarbeiders
• Documenten met betrekking tot ontheemde personen

Onder meer de administratie van de concentratiekampen, strafinstellingen en dwangarbeiders van het Nazi-regime wordt dus bij de Arolsen Archives bewaard.

Onderzoekstips

De documenten bevatten regelmatig fouten of afwijkingen in de spelling van namen, omdat de meeste documenten in het Duits zijn opgesteld. Houd hier rekening mee bij het zoeken, bijvoorbeeld door ook op naamvarianten, op plaatsen en op geboortedatums te zoeken.

Andere delen van de administratie van het Nazi-regime, bijvoorbeeld van de regering en de ministeries van Nazi-Duitsland, worden bewaard bij het Bundesarchiv. Dit geldt ook voor de persoonlijke militaire dossiers van militairen onder het Nazi-regime en documenten betreffende krijgsgevangenen.

Een groot deel van de documenten betreffende concentratiekampen, strafinstellingen en dwangarbeiders is reeds geïndexeerd. Deze geïndexeerde documenten kan je via de zoekmachine van Arolsen Archives raadplegen.

Gratis onderzoek laten doen

Hoewel je ook ter plaatse zelfstandig onderzoek kan doen in de Arolsen Archives, aan de hand van het archiefsysteem ‘OuSArchiv’, is het aan te raden om een gratis verzoek bij de Arolsen Archives in te dienen om meer informatie te bekomen over bijvoorbeeld personen die in een concentratiekamp of strafinstelling van het Nazi-regime hebben gezeten of die onder dit regime als dwangarbeider hebben moeten werken.

Bronnen voor onderzoek

Arolsen Archives, het grootste archief rond vervolging door het Nazi-regime