Digitale Charterbank Nederland – onderzoek in de middeleeuwen
De Digitale Charterbank Nederland (DCN) heeft als doel om oorkonden uit de middeleeuwen digitaal beschikbaar te maken voor onderzoekers en geïnteresseerden. In samenwerking met De Ree Archiefsystemen en verschillende Nederlandse archiefdiensten heeft Huygens ING het grootste deel van de oorkonden in Nederlandse archieven doorzoekbaar gemaakt via één online portal.
Charters zijn oorkonden, en zijn afzonderlijke stukken perkament of papier waarop een rechtshandeling of rechtstoestand is vastgelegd. Deze stukken hebben rechtsgeldigheid door hun interne en externe diplomatieke kenmerken, zoals tekstredactie, opmaak, zegel of een notarissignet. Oorkonden dienen hierdoor als bewijs van de daarin vermelde rechtshandelingen of rechtstoestanden. Voor de bestudering van de middeleeuwse geschiedenis zijn oorkonden van zeer groot belang. Ze verschaffen waardevolle informatie over bestuurlijke zaken, rechtshandelingen en genealogisch onderzoek.
De waarde van oorkonden
Charters bieden nauwkeurige datums en objectieve informatie die door bevoegde instanties is gewaarborgd. Oorkonden geven inzicht in:
- bestuurlijke zaken
- rechtspraak en rechtshandelingen
- internationale handel
- politieke ontwikkelingen
- sociale structuren en economie
- kerkelijke aangelegenheden en nog veel meer.
Ze weerspiegelen de realiteit van de middeleeuwen en kunnen lokale en bredere historische contexten helpen reconstrueren.
Toegang tot de Charterbank
Dankzij de Digitale Charterbank is het nu mogelijk om online op één plek de vele tienduizenden oorkonden in verschillende Nederlandse archieven door te zoeken. Je kunt zoeken op datum, land, streek, plaats en zelfs familienaam. Zodra er aanvullingen vanuit archieven komen, worden deze automatisch opgenomen in de database. Anno 2023 zijn er al meer dan 170.000 oorkonden beschikbaar, waarvan 24.000 ook een afbeelding in hoge resolutie hebben.
‘De mens in de middeleeuwen wist niet dat hij in de middeleeuwen leefde.‘
Hoewel er een grote hoeveelheid oorkonden bewaard is gebleven, wordt dit materiaal nog te weinig gebruikt in onderzoek. Dit komt doordat alleen de oudste oorkonden, tot ongeveer het jaar 1300, zijn uitgegeven in moderne edities. Voor latere oorkonden moest je naar verschillende websites gaan en steeds dezelfde zoekterm invoeren. Sinds 25 januari 2019 is dit echter verleden tijd: Dankzij de Digitale Charterbank kan je nu ook latere stukken vinden, tot ver in de 17e eeuw.
Conclusie
De Digitale Charterbank Nederland is een waardevolle bron voor onderzoek naar de middeleeuwse geschiedenis. Met tienduizenden oorkonden die online doorzoekbaar zijn, biedt dit platform een schat aan informatie over het leven van onze voorouders in de middeleeuwen.
Lees ook
Digitale Charterbank Nederland – onderzoek in de middeleeuwen
Zoek op Yory.nl