YORY

Alles over stamboomonderzoek en familiegeschiedenis

1000+

artikelen

25+

thema's

20+

uitlegvideo's

1000+

bronnen

2500+

oude kranten

1100+

oude beroepen

22+

DOWNLOADS

AI gebruiken bij stamboomonderzoek

Zie hieronder 15 artikelen over het gebruik van AI (kunstmatige intelligentie) bij stamboomonderzoek en archiefonderzoek in de volgende categorieën:


AI – Algemeen en opinie

Algemene informatie en opinie over het gebruik van AI bij archief- en stamboomonderzoek.


AI-tools voor archieven en bronnen

Slimmer zoeken in archieven, naamvarianten, spellingsvariaties, formuleren van zoekvragen, zoekstrategieën en brainstormen met AI bij b.v. vastlopers.


AI-tools voor transcripties, vertalen en interpreteren

Handschriftherkenning (HTR), OCR, transcriptie van oude aktes, moeilijke handschriften ontcijferen. Latijnse doopakten, oud-Nederlands, Frans of Duits schrift; formules en afkortingen begrijpen.


AI-tools voor data en software

GEDCOM-bestand aanmaken, bewerken en bevragen, aantekeningen omzetten naar tabellen, datumnormalisatie, dubbels opsporen.


AI-tools voor oude foto’s en beeldmateriaal

Restauraties, inkleuren, datering op basis van kleding, gezichtsvergelijking (en de grenzen daarvan).


AI-prompts – voorbeelden

Een verzameling van voorbeelden van prompts voor alle categorieen.


Bronkritiek, ethiek en privacy

Persoonsgegevens van levenden, auteursrecht op archiefmateriaal. Ethische aspecten, privacy, tegenstrijdige bronnen en bronkritiek bij AI-gebruik. Herkennen van hallucinaties door AI, het verifiëren van gegenereerde claims via het Genealogical Proof Standard (GPS), auteursrechten op historische afbeeldingen en privacyregels (AVG) rondom levende personen.

AI-tools – valkuilen, fouten en controlestrategieën

Hallucinaties, verzonnen bronnen, waarom je nooit blind mag vertrouwen, controlestrategieën.

– AI-tools voor verhalen en biografieën schrijven

Familiegeschiedenis vertellen, biografieën, historische context bij een voorouder, tekst voor familieboek.

– AI-tools voor historische context en tijdlijnen

Toepassingen die sociaaleconomische omstandigheden, beroepsgeschiedenis, historische kaarten (GIS-koppelingen) en lokale context helpen reconstrueren en visualiseren.

Zie voor AI-tools bij DNA de themapagina DNA-testen.

Het gebruik van AI bij stamboomonderzoek

Het uitzoeken van je voorouders kostte vroeger jarenlang bladeren door fysieke archieven. Gelukkig zijn er de laatste 15 jaar ook veel gegevens online te vinden, maar tegenwoordig verandert kunstmatige intelligentie (AI) stamboomonderzoek op een revolutionaire manier. Waar archieven vroeger ontoegankelijk leken, maakt slimme software historische data binnen enkele seconden inzichtelijk. Toch?

Het gebruik van AI bij archief- en stamboomonderzoek brengt grote risico’s met zich mee. Een bekende valkuil is het ‘hallucineren’. Dit betekent dat AI-modellen informatie kunnen verzinnen die zeer overtuigend kan overkomen. Denk aan datums of familieverbanden die historisch gezien helemaal niet kloppen.

Daarnaast neemt AI de fouten uit reeds bestaande online stambomen klakkeloos over, waar dus een hoop onzin in kan staan. Wat AI vervolgens weer als ‘bron’ gaat gebruiken voor een volgende zoekopdracht. Of verwijst het naar archieven en inventarissen die helemaal niet bestaan, waardoor archiefmedewerkers onnodig veel tijd kwijt zijn met onzinaanvragen.

Hoe kan je AI veilig gebruiken?

AI is een krachtig hulpmiddel om tijdrovend zoekwerk te versnellen, maar het vervangt de kritische mens niet. Gebruik AI tools om transcripties te maken, foto’s te repareren en ideeën op te doen voor je onderzoek. Maar controleer iedere vondst altijd handmatig aan de hand van primaire bronnen. Zo blijft je familiegeschiedenis niet alleen compleet, maar bovenal historisch accuraat.

AI kan het genealogisch onderzoek versnellen, maar vervangt het genealogisch bewijs niet.

Wil je een donatie doen?

Yory is non-profit, maar de kosten zijn zeker € 750 per jaar. Met donaties kan dit platform blijven bestaan.

ZOEK