Naamdossiers van de Antwerpse Zedendienst (1888-1964)
Het Antwerpse stadsbestuur kreeg door een aanpassing van de gemeentewet in 1887 de wettelijke plicht om toezicht te houden op personen en locaties die iets te maken hadden met prostitutie en openbare zeden.
Tijdens de Eerste Wereldoorlog (1914-1918) intensiveerde de Duitse militaire overheid dat toezicht aanzienlijk, waarbij sekswerkers en exploitanten systematisch werden ondervraagd. Bovendien verrichtte een Duitse legerarts medische onderzoeken bij deze personen. Iedere sekswerker – in die tijd ontuchtvrouw genoemd – werd gevolgd en kreeg een gezondheidsboekje, waarmee men zich tweewekelijks moet aanmelden voor de medische controle. Tevens werd er van iedere persoon die in contact kwam met de zedendienst, een dossier aangelegd met gegevens over zowel haar gezondheid als de interacties met de politie.
Meer dan 16.000 dossiers
Dit resulteerde in een uniek archief van 16.310 dossiers, die een genuanceerd beeld geven van wie er tussen 1888 en 1964 met de zedendienst in aanraking is gekomen, inclusief de omstandigheden waarin dat gebeurde. Wat betreft sekswerkers staan er vooral Belgische vrouwen en hun exploitanten in. Soms bevatten de dossiers ook foto’s van de vermelde personen, en in sommige gevallen werd zelfs het gezondheidsboekje bewaard.
‘De vrouw die haar lichaam verkoopt, wordt veroordeeld; de man die haar koopt niet.‘
In de periode 2022-2024 zijn al deze dossiers afzonderlijk beschreven en geregistreerd in een databank die online beschikbaar en doorzoekbaar is. Echter, omwille van de bescherming van de privacy, is een deel van de dossiers nog niet publiek toegankelijk.
Deze naamdossiers van de Antwerpse Zedendienst is een uniek stuk geschiedenis over ruim 75 jaar, en is daardoor bijzonder waardevol. De combinatie van foto’s, gezondheidsboekjes, verklaringen van buitenstaanders en – niet onbelangrijk – de verklaringen van sekswerkers zelf, maakt dit een zeer bijzondere bron voor onderzoekers en genealogen. Niet alleen werpen deze verslagen licht op de normen rond moraal en samenleving in die tijd, maar ze vormen tevens een rijke bron voor diverse vormen van wetenschappelijk onderzoek.
Bronnen voor onderzoek
Lees ook
| Supertip: Exporteer een rapport met filters Vermiste personen na de Tweede Wereldoorlog terugvinden Neem een kijkje in het Centraal Testamentenregister | Wat als je je voornaam wilt wijzigen? Belastingen die onze voorouders betaalden Overzicht van het grootste platform voor stamboomonderzoek |
Naamdossiers van de Antwerpse Zedendienst (1888-1964)

































