Volg Yory op Facebook Twitter Pinterest YouTube LinkedIn

Missie | Team Yory | Contact | Nieuwsbrief

Nederlands NL English EN Français FR Deutsch DE Bahasa Indonesia ID

De Memorieboeken (dodenboeken) uit de 15e eeuw

In het Archief van Zutphen kwam ik Memorieboeken (of wel dodenboeken) tegen uit de late Middeleeuwen. Wat zijn dit voor boeken?

De Memorieboeken (dodenboeken) uit de 15e eeuw
Bron: Archief Zutphen, pagina uit een Memorieboek, 1500-1537

In de middeleeuwen was het gebruikelijk dat nabestaanden een mis lieten opdragen aan een overleden familielid. Zij wensten op die manier dat God aandacht aan die persoon zou schenken om zo ‘verzekerd’ te zijn van een gebed, zonder daarvoor te hoeven bidden.

Het waren niet alleen nabestaanden die dit deden, maar ook broederschappen lieten missen opdragen voor mensen die overleden waren.

Het kostte wel geld…

Het was niet voor iedereen weggelegd om een mis te laten opdragen aan een overleden dierbare. Vooral de mensen met geld konden deze dienst betalen. Dit deden ze via schenkingen en testamenten aan de vicaris (geestelijke ambtenaar).

De aangevraagde missen werden per dag genoteerd in het Memorieboek (dodenboek), ook wel Mortuarium boek genoemd. Vermeld werden degene die de memoriedienst moest houden en voor welke persoon. Opvallend is dat het boek sierlijke pagina’s heeft, de initialen van de doden zijn prachtig getekend.

‘De doden zijn niet afwezig, zij zijn alleen onzichtbaar.
Augustinus, Romeins filosoof, theoloog en Kerkvader (354-430)


Vernietigd tijdens de reformatie

Helaas heeft de reformatie er voor gezorgd dat dit soort boeken bewust vernietigd werden. Maar deze Memorieboeken zijn bewaard gebleven (of in particulier bezit geweest):

  • Sint Walburgkerk (Dodenboek van de vicarissen van Sint Walburg, voor 1537)
    Note: Namen van overledenen zijn vaak in Latijnse vorm genoteerd
  • Adamanshuis (Memorieboek van het vrouwenconvent, 15e-17e eeuw)
    Note: Transcriptie beschikbaar.

Bronnen voor onderzoek

Bekijk de Memorieboeken
Een opmerkelijke familie
Over Slot Grimhuysen
Rotte appels in je stamboom
Voer plaatsnamen consequent in
Over de Brugse Gilde
Bouwdossiers van oude huizen
De Memorieboeken (dodenboeken) uit de 15e eeuw
Ontvang de nieuwsbrief

Ontvang de nieuwsbrief


Ieder kwartaal
Download gratis de akte checklist

Download gratis de akte checklist

Wil je ook de nieuwsbrief ontvangen?


Zo gebruik je de akte checklist
over yolanda lippens

Ik ben de oprichtster van Yory. Een uit de hand gelopen hobbysite over mijn stamboomonderzoek en familiegeschiedenis met de bevindingen die ik online wilde delen. Met een groei van honderden artikelen over brede categorieën, heeft Yory inmiddels tienduizenden bezoekers per maand. Sinds 2022 wordt Yory versterkt door een team van auteurs met ieder zijn eigen specialiteit op genealogie gebied. Ik glunder dagelijks van trots en dankbaarheid.

Verder schrijf ik graag over dingen waar ik gelukkig van word. Over natuurlijk stamboomonderzoek, voorouders en mijn leven. Alles educatief en oplossingsgericht bedoeld. Want ook daar word ik gelukkig van. Mijn privé columns zijn korte waargebeurde verhalen. Maar dan wel met een vleugje drama en gedrenkt in humor. Zo ben ik dan ook wel weer.

Wil je de bewijsvoering van mijn stamboom zien?
Hier vind je al mijn aktes: https://www.yory.nl/stamboom-aktes-delen-doe-je-zo/

Zoek je voorouders op MyHeritage

NL_FTFCbanners_480320_01.png

Zoek je voorouders op Open Archieven

Lees ook...