Meer dan 8000 WIC opvarenden digitaal te doorzoeken

ook koppeling met interactieve kaart

Oprichter en eigenaar van Yory

met bron

Meer dan 8000 WIC opvarenden digitaal te doorzoeken

Door het project ‘WIC-opvarenden’ zijn de gegevens van duizenden bemanningsleden van de WIC gereconstrueerd op basis van de notariële stukken en zijn nu digitaal doorzoekbaar. Het project is een samenwerking van het Stadsarchief Amsterdam en de Universiteit Leiden.

Weinig informatie beschikbaar

Over deze scheepslieden van de West-Indische Compagnie (WIC) in de 17e eeuw was nauwelijks informatie beschikbaar, aangezien een groot deel van de archieven verloren is gegaan. Desondanks bleken ze alsnog terug te vinden in verschillende andere documenten, waaronder notariële akten.

Dit komt doordat voor hun vertrek veel opvarenden nog vaak nog een notaris bezochten. Meestal gebeurde dat omdat zij schulden hadden opgebouwd, en kon de schuldeiser via een zogeheten transportakte aanspraak maken op een deel van het salaris dat de zeeman later nog moest verdienen.

Transportakten van de notaris

De notariële stukken die als bron dienen voor deze online databank, zijn opgesteld door notaris Hendrik Schaef (1599-1665). Zijn kantoor bevond zich dicht bij het voormalige hoofdkantoor van de WIC op de Singel, waardoor hij een hechte relatie met de compagnie ontwikkelde. Bovendien werd hij in 1639 zelfs benoemd tot boekhouder, een teken dat zij een nauwe band met elkaar hadden.

Als notaris had Schaef zich gespecialiseerd in het opstellen van transportakten, waarbij talrijke bemanningsleden van WIC-schepen gebruik van zijn diensten maakten. Uiteindelijk stelde hij tussen 1636 en 1664 meer dan 8.000 transportakten op, waarvan het grootste deel betrekking had op zeelieden in dienst van de WIC.

Zoeken in de WIC-database

Door de transportakten kon een omvangrijke databank worden opgebouwd met gegevens van ongeveer 8.000 bemanningsleden van de Oude West-Indische Compagnie van 1636 tot 1664. Deze informatie is vrij toegankelijk en kan online worden doorzocht. Je kunt gebruik maken van filters zoals vertrekdata, plaats van herkomst, functies, rangen, beroepen, scheepsnamen en de hoogte van schulden.

Ook zijn de reizen van verschillende schepen gereconstrueerd, die tevens doorzoekbaar zijn. Uit eerder onderzoek naar het WIC-schip De Blauwe Leeuw bleek al dat het met behulp van dergelijke akten mogelijk is om voor bepaalde schepen een aanzienlijk deel van de bemanning opnieuw in kaart te brengen.

Gebruik de interactieve kaart

Van vrijwel alle bemanningsleden is gedetailleerd vastgelegd waar zij oorspronkelijk vandaan kwamen. Dankzij de interactieve kaart met diverse filters, is het daarom interessant om te zien hoe de locaties op de kaart gekoppeld zijn aan de database.

De initiatiefnemers publiceren binnenkort in het Jaarboek voor Vrouwengeschiedenis een artikel over de vrouwelijke schuldeisers die in de transportakten zijn genoteerd, samen met diegenen die onderdak aan de duizenden migranten van zowel de VOC als WIC verleenden.

Het project is gefinancierd door de Samenwerkende Maritieme Fondsen.