Varende voorouders bij de VOC vinden

Zou het niet geweldig zijn als je tijdens je stamboomonderzoek varende voorouders bij de VOC zou vinden?

varende voorouders
Een replica van het schip ‘Amsterdam’ bij het Scheepvaartmuseum (eigen foto). Dit schip strandde tijdens zijn eerste zeereis in 1749 op de Engelse kust door een felle storm.

Sowieso heb ik een bloedlijn met veel VOC mannen, namelijk van mijn opa Andries Dannenburg.

Zowel zijn voor- als achternaam komt frequent voor in de lijsten van VOC opvarenden.

Nu is het een feit dat mijn opa al heel jong op de vaart zat ‘naar de Oost’.

Niet alleen door de verhalen van mijn moeder, maar ook omdat ik daar de bewijzen van heb gevonden.

Toch gaat het zeevaardersbloed niet in een rechte lijn door naar mijn overgrootvader, betovergrootvader, oudvader, etc.

Maar het zit er wel. Zou ik daar het cruisebloed van hebben geërfd?

VOC Vaarders in je stamboom

De kans is groot dat een van jouw voorouders of familieleden voorkomen in de bronnen van de VOC.

Want vanaf de 17e eeuw reisden er jaarlijks veel schepen naar zowel ‘de Oost’ als ‘de West’. Er werden in totaal 780.000 jonge mannen geronseld in cafés en aan de kades. 

‘Als je een schip wil bouwen, roep dan geen mannen bij elkaar om hout te verzamelen, het werk te verdelen en orders te geven. In plaats daarvan, leer ze verlangen naar de enorme eindeloze zee.’
– Antoine de Saint-Exupéry, Frans schrijver, 1900-1944

Een korte geschiedenis van de VOC

De VOC (Vereenigde Oostindische Compagnie) had tussen 1602 en 1800 een monopoliepositie op de handel ten oosten van de Kaap de Goede Hoop in Zuid Afrika, en ten westen van de Straat Magellaan in Zuid Amerika.

De VOC was zowel het grootste handelsbedrijf als het eerste bedrijf ter wereld dat in meerdere landen vestigingen had.

De compagnie had zijn eigen munten, een eigen leger en bezat vele oorlogsschepen. In de glorietijd rond 1700 was ongeveer de helft van de 28.000 mannen soldaat.

Naast handel en macht wilde de VOC ook ontdekkingsreizen stimuleren, met als doel nieuwe vaarroutes, handelscontacten en producten zoals specerijen.

Ook wilde ze het christelijke geloof verspreiden en kennis opdoen voor medische toepassingen.

De VOC had een grote financiële schade door de Vierde Engels-Nederlandse Oorlog (1780-1784) toen de Britten volle handelsschepen kaapten en diverse handelsposten innamen.

Van scheepsjongen tot kapitein

Het was niet altijd een vrije keuze om een spannend leven op zee tegemoet te gaan. Jonge mannen werden omgekocht, (in de val) gelokt, gechanteerd, of moesten als straf mee ‘op de vaart’.

Daarbij was er door de armoede weinig keuze als je geen beroep had geleerd, dus was een varend leven een alternatief.

Maar er waren ook mannen die bewust carrière maakten, en bij de VOC gebakken zaten. In die gevallen werden de zeebenen vaak aan het nageslacht doorgegeven.

Mijn voorouder Cornelis Dannenburg broer van Andries?

andries dannenburg vocAls ik een zoekopdracht doe op Dannenburg, krijg ik een interessant resultaat van ene Andries Dannenburg uit ‘s Hage.

Hij voer op het schip de Alblasserdam naar Azië, waar hij uiteindelijk in 1729 is overleden.

De kans is groot dat deze VOC opvarende Andries Dannenburg verwant is met mijn oudbetovergrootvader Cornelis Dannenburg, de hellebaardier, en de vader van Andries.

Gezien de leeftijden en beroepen heb ik het vermoeden dat het broers waren, ook omdat Andries vernoemd kan zijn naar zijn oom.

Maar helaas heb ik van beide heren nog geen ouders of relatie kunnen vinden. Weet jij me te helpen?

Die relatie moet ik daarom als een vermoeden houden en niet als aanname, anders zou ik in mijn eigen valkuil trappen. En dat is niet handig.

Extra informatie over vergane schepen

Overigens, het schip de Alblasserdam waarop Andries voer, verging op 14 juli 1735 tijdens de heenreis naar Canton voor de Chinese kust. Van de bemanning werden alleen de schipper, opperstuurman en 11 bemanningsleden gered.

Dit soort informatie vinden vind ik altijd een cadeautje, deze informatie brengt zoveel meer diepte aan je stamboomonderzoek dan alleen data.

Als je informatie hebt wanneer een familielid of voorouders bij de VOC zat, kan je ook nakijken op wat voor schip hij werkte.

Ook kan je van veel schepen nagaan of zij hun eindbestemming gehaald hebben, of dat zij onderweg zijn gestrand.

Bij het Nationaal Archief kan je ook de VOC Opvarenden Scheepssoldijboeken als PDF downloaden.

Het Scheepvaartmuseum heeft niet alleen informatie over de VOC, maar heeft ook gegevens over walvisvaarders, marineschepen en koopvaarders vanaf de 17e eeuw, waarvan enkele zelfs op naam gesorteerd.

Verder…

Heb je een interessant document gevonden van je voorouders bij de VOC? Maak hier dan direct een bewijs van, deel het, zorg dat je hem goed ordent, aantekent op je checklist, en goed archiveert.

Zorg er wel voor dat je niet verdrinkt in de vele bronnen. Doe je onderzoek stap voor stap en laat je niet gek maken.

Het GEM Magazine schrijft regelmatig artikelen over de VOC. Als je de oude handschriften niet kunt lezen, kun je altijd hulp krijgen op het gratis Stamboomforum.

Onderzoek ook de stamboom van je moeder
Opvallende berichten uit de kranten van vroeger
Het basis ABC bij stamboomonderzoek
Hoe kan je een persoonskaart opvragen bij het CBG?
Ontdek de enorme bidprentjes verzamelingen
Geef of ontvang hulp met de gratis genea vriendendienst
Snuffel door online familieberichten en ontdek
Overzicht kwartierstaten van Yolanda Lippens

Bronnen om varende voorouders bij de VOC te vinden

Begin bij het Nationaal Archief:

voc opvarenden

Open Archieven – Stamboeken Historisch Nieuwsblad over de VOC De VOC site Geheugen van NL – VOC Wikipedia – VOC GeneaKnowHow – VOC Het Scheepvaartmuseum Genealogie Startpagina – Zeevaart
Overzicht handleidingen Kranten van vroeger
Je kunt mij contacten op Facebook | Twitter | Pinterest | Contactformulier
Download gratis de akte checklist

Download gratis de akte checklist

Tip: Zo gebruik je de akte checklist
Blijf op de hoogte

Blijf op de hoogte

Je ontvangt maandelijks nieuwe artikelen


yory