Draai het om: Laat je door AI interviewen bij stamboomonderzoek
Veel stamboomonderzoekers lopen op een bepaald moment vast wanneer niet precies weten hoe ze een zoektocht moeten beginnen. In plaats van zelf urenlang te worstelen met een zoekopdracht, kun je de rollen ook omdraaien. Door AI (kunstmatige intelligentie) de taak te geven om jou gericht te bevragen, ontstaat er een verrassende samenwerking. Zo kan AI je helpen om jouw onderzoeksdoelen helder op een rij te krijgen.
Normaal gesproken ben jij degene die de vragen aan een AI-chatbot stelt. Maar als je niet goed weet waar je moet beginnen bij een vastloper in je stamboom, dan werkt die standaardaanpak vaak niet. Door AI als slimme assistent de opdracht te geven om jou te bevragen, dwing je het om zich als een ervaren onderzoeksassistent te gedragen.
Stapsgewijs geinterviewd worden
Het resultaat is dat de chatbot jou nu stapsgewijs gerichte vragen stelt over die persoon en de gegevens die je al van hem hebt, én – vooral dat – wat je al hebt onderzocht. Hierdoor kan je snel in kaart brengen welke gegevens al vaststaan en welke hiaten nog opgevuld moeten worden.
‘Sommige vragen zijn zo goed dat het jammer zou zijn ze met een antwoord te verknoeien.‘
Want het formuleren van een goede onderzoeksvraag aan AI is namelijk erg lastig als je niet goed weet hoe en waar je nog moet zoeken. Jouw AI-assistent kan je daarom helpen om alle feiten op een rijtje te krijgen en je eigen gedachten te ordenen. Hiermee kan je nieuwe invalshoeken en vergeten archiefbronnen ontdekken zonder dat de computer zelf fictieve informatie hoeft te bedenken.
Een voorbeeld van een prompt
Dit is een voorbeeld van een prompt die je kunt gebruiken (gebaseerd op de BINGO-methode):
- [B – BENT] Je bent een ervaren genealogische onderzoeksassistent en archiefexpert.
- [I – IK WIL] Ik wil dat je mij gerichte vragen stelt over mijn vastgelopen voorouder XXXX om te ontdekken welke informatie nog ontbreekt.
- [N – NIET DOEN] Verzin geen fictieve archiefbronnen of inventarisnummers en trek geen onbewezen conclusies.
- [G – GEEF] Stel mij stapsgewijs vragen over bekende datums, locaties, patroniemen, religie, beroepen en reeds doorzochte registers.
- [O – OUTPUT] Zodra je voldoende antwoorden hebt verzameld, geef je een gestructureerd overzicht in een tabel met concrete zoekrichtingen en te verifiëren archiefbronnen.
Voorbeeld van vragen die de AI-chatbot jou kan stellen
Een voorbeeld van een antwoord die AI kan geven kan zijn:
“Als uw genealogisch onderzoeksassistent help ik u graag om de vastloper rondom uw voorouder stapsgewijs te ontleden. Om een gericht en betrouwbaar onderzoeksplan op te stellen – zonder aannames of verzonnen archiefstukken – heb ik eerst wat meer verhelderende context van u nodig.
Kunt u mij de volgende details geven over deze voorouder? (Stapsgewijs)
- Naam & varianten: Wat is de exacte naam, en zijn er bekende patroniemen, aliassen of afwijkende spellingen?
- Periode & plaats: In welke globale periode (jaartallen/eeuw) leefde deze persoon, en in welke specifieke plaats, parochie of regio?
- Religie & beroep: Is de kerkelijke stroming (bijv. RK, Hervormd) of het beroep bekend?
- Reeds doorzochte bronnen: Welke bronnen heeft u zelf al bekeken (bijv. DTB-registers, Burgerlijke Stand of Bevolkingsregister)?
Zodra u deze vragen (voor zover bekend) beantwoordt, stel ik voor u een overzichtelijke tabel samen met concrete zoekrichtingen en te verifiëren archiefreeksen.”
AI gebruiken als actieve sparringspartner
Het omdraaien van de rollen verandert de AI-chatbot van een passieve tool in een actieve sparringpartner. Weliswaar blijft het verifiëren van archiefstukken en bewijsmateriaal altijd mensenwerk, maar de voorbereiding wordt op deze manier een stuk eenvoudiger en leuker. Door de chatbot het initiatief te geven om door te vragen, haal je onvermoede details boven water en geef je meer sturing aan je stamboomonderzoek. Dus met deze eenvoudige omdraaimethode laat je AI op een slimme manier voor je werken, hoe cool is dat?
Lees ook
Laat je door AI interviewen bij stamboomonderzoek































