Een meisjesnaam bestaat helemaal niet!

In de titel van dit bericht maak ik direct een statement dat een meisjesnaam niet bestaat. Want bestaat er dan ook een jongensnaam? Nee dus.

meisjesnaam-getrouwde-naam-yory.jpg
12 april 2012, onze trouwdag op de Crown Princess, midden op de Caraïbische Zee

Laten we houden op geboortenaam. Wat overigens in 2010 landelijk is doorgevoerd om het ‘sekseneutraal’ te houden. Eigenlijk ook raar, want er was überhaupt nooit een jongensnaam. Ook om die reden kan de term ‘meisjesnaam’ voor vrouwen nogal kleinerend aanvoelen.

Ook bij het homohuwelijk gaf de ‘meisjesnaam’ logischerwijs problemen, en deed het eindelijk de ogen van de mensen openen dat dit eigenlijk niet meer kan.

Ook andere vormen zoals’ paspoortnaam’, ‘wettige naam’ of ‘officiële naam’ de lading niet. Want deze kunnen alsnog anders zijn dan de geboortenaam.

Het recht van de vrouw

Vroeger was het normaal dat de vrouw bij een huwelijk de achternaam van haar man vóór haar eigen geboortenaam zette, of alleen zijn achternaam gebruikte. De vrouw wijzigde zelfs haar handtekening omdat haar achternaam gewijzigd was.

Het overnemen van de mans achternaam was niet verplicht. Maar er was wel een grote maatschappelijke druk. Je deed het gewoon. In 1950 werd het ‘recht van de gehuwde vrouw’ vastgelegd dat zij ook haar eigen naam kon blijven gebruiken.

Maar officiële instanties bleven toch gehuwde vrouwen consequent aanschrijven met de achternaam van hun partner. Pas in 1980 (!) konden getrouwde vrouwen de instanties verzoeken om alleen hun geboortenaam te gebruiken.

Nieuw naamrecht

In 1988 werd het nieuwe naamrecht ingevoerd. Hiermee kon de man de geboortenaam van de vrouw aannemen, of achter zijn eigen naam gebruiken. En in 2018 is het zelfs mogelijk dat beide partners de achternaam van hun partner officieel mogen hanteren, in welke combinatie dan ook. Ook mag voor beiden in het paspoort de toevoeging ‘e/v’ vermeld worden.

Noem de dingen niet bij hun voornaam, als je de achternaam niet kent.’
Stanislaw Jerzy Lec, Pools aforist (1909-1966)


Mijn persoonlijke visie

In mijn vorige huwelijk (1987, ik trouwde erg jong) heb ik ook zijn achternaam overgenomen. Wist ik veel. Met als gevolg dat na onze scheiding (na 10 jaar), al mijn behaalde diploma’s op zijn familienaam stonden. Dat vond ik achteraf vreselijk. Toen ik weer mijn eigen geboortenaam gebruikte, voelde dat als een bevrijding. Ik dacht ‘dit doe ik nooit meer’, dus het wijzigen van mijn achternaam.

Meneer en mevrouw…

Iedereen moet doen wat hij of zij wil, maar persoonlijk vind ik dat je 3 keer moet nadenken als je het wijzigt. En om welke reden dan? Om nog meer bij elkaar of erbij te horen? Om aan tonen dat je getrouwd bent? En doet je partner het dan ook? Of om ‘meneer en mevrouw XXX’ genoemd te worden? Degene die dit tegen mij/ons zegt, corrigeer ik altijd vriendelijk.

Ooit heb ik een oudere collega gehad die heette de Graaf-de Graaff. Dus de Graaff met dubbel f als geboortenaam, en haar man met één f. Of wat dacht je van de bekende faamnaam mevrouw Pot-Appelstroop? Hilarisch. Maar ik had wel 3 keer achter m’n oren gekrabd.

Goed om te weten…

  • Vrouwelijke beroemdheden behouden liever hun eigen geboortenaam i.v.m. ‘personal branding’.
  • Of andersom: De acteur Michael Caine heeft zijn artiestennaam officieel omgezet als echte naam.
  • De geboortenaam van Marie Curie (uitvindster van de Röntgen) was Sklodowska.
  • Slachtoffers van incest willen hun geboortenaam vaak wijzigen omdat hun naam te pijnlijk aanvoelt.
  • De geboortenaam van adoptiekinderen wordt vaak veranderd naar de achternaam van de adoptieouders.
  • Na een scheiding kunnen de kinderen de achternaam van de vader of moeder krijgen.

In de software

Geboortenamen werden in het verleden wel eens samengevoegd om een voorouder te eren. In mijn stamboom is dat de Bosch Morison familie. Met de huidige bredere mogelijkheden zou dat in de toekomst zomaar weer kunnen gebeuren.

In de genealogie software wordt ook rekening gehouden met de weergave van de vrouwelijke achternaam. Mijn voorkeur is ‘Maria Elisabeth, Dannenburg (Lippens). Dus de geboortenaam heb ik als leidend, want ook die stamboom zoek ik namelijk uit!

Situatie in België

In België wijzigt bij een huwelijk de achternaam van de vrouw niet. Dit komt door ‘het principe van de onveranderbaarheid van de naam‘, wat inhoudt dat men alleen de geboortenaam mag gebruiken. Maar het is wel toegestaan om onofficieel de naam van je partner te gebruiken.

OA – Naamsaannemingen NA – Naamsveranderingen

Markeer jouw favorieten | Boedelpapieren zeggen veel | Betrouwbaar met bronvermeldingen
Van rijk naar arm
Stamboom publiceren
Voorvoegsels in achternamen
Wie zoekt wie?
Mijnheer de Redacteur!
Boek ‘de Tromslager’
‘Een meisjesnaam bestaat helemaal niet!’

Geïnspireerd door Taaladvies

Webinars en Live Overzicht handleidingen Kranten van vroeger
Ontvang de nieuwsbrief

Ontvang de nieuwsbrief

Je ontvangt maandelijks nieuwe artikelen
Download gratis de akte checklist

Download gratis de akte checklist

Tip: Zo gebruik je de akte checklist

Interessante artikelen

Aan de slag met zoeken

yory