Een handtekening onthult veel over je voorouders

De handtekening van je voorouders op een akte zegt meer dan je denkt. Iedere keer als ik weer een akte heb gevonden, bestudeer ik de handtekening van de hoofdpersonen.

handtekening
Akte 1

Is het waar dat een duidelijke handtekening gekoppeld is aan een hoger sociaal beroep of afkomst? 

En dat een slordige handtekening laat zien dat je een lager sociaal beroep of afkomst hebt?

Ik zie in ieder geval duidelijk overeenkomsten tussen hun handtekening en het beroep wat zij uitoefende.

Wat valt mij op?

Akte #1 van 4 december 1786 zet mijn oudovergrootvader Benedictus Claeys (7 generaties boven mij) zet zijn handtekening onder de doopinschrijving van zijn dochter Barbara Theresia (mijn oudgrootmoeder die later met J.F. Lippens trouwt).

Kruisje van de analfabeet

Deze akte wordt ook ondertekend door de peetouders, waarvan de peetmoeder, Maria van de Velde een kruisje zet, omdat zij analfabeet is. De pastoor heeft dit aangekondigd met ‘Signatura Maria van de Velde‘, waar achter zij het kruisje zet.

Later werd er geen kruisje meer gezet, maar kwam er een aantekening als ‘De partijen en getuigen hebbende moeder verklaard de schrijfkunst niet te hebben geleerd. Of ‘genoemde echtgenote en de ouders die verklaarden niet te kunnen schrijven‘.

‘Een handtekening onthult iemands karakter. En soms zelfs zijn naam.’
– Evan Esar, Amerikaans humorist (1899-1995)

Duidelijk schrift

Zo te zien heeft Benedictus een prachtig handschrift. Zelfs nog mooier dan de pastoor! Ik weet (nog) niet zijn beroep, maar hij kan in ieder geval goed schrijven.

Later trouwt deze Barbara Theresia met mijn oudgrootvader Jacobus Franciscus Lippens die veearts en vastgoedhandelaar is. Misschien gedijde zij in goede kringen?

Fonetisch geschreven

Bij #2, op 8 april 1788 wordt Petrus Joannes Lippens gedoopt in Assenede, België. Zijn vader Georgius Lippens tekent de doopinschrijving met Joorus.

Ik weet helaas niet zijn beroep, maar hij zal geen notaris zijn geweest.

Opvallend hierbij is dat zowel de peter als de meter (Katholiek voor doopgetuigen) beiden analfabeet zijn. Daarbij zie ik dat zijn oma Joanna Verbiest heet.

De kans is groot dat zij dit is, en dus nog leeft in 1788 (maak hiervan een aantekening in haar profiel!). De peter heet trouwens Meireson(ne), een naam die vaker in deze tak voorkomt.

Slordig handschrift

Op #3 zie je duidelijk dat Jacobus Morison, de broer van mijn oudvader Willem Jan Morison, een sjouwer, pakhuisknecht en venter is. Met zijn trillende schrift verraadt hij dat hij weinig schrijfervaring heeft.

Fouten of variatie in eigen achternaam

#4, de geboorteakte van Catharina Geertruij van Eunen op 14 april 1823 in Amsterdam. Daarop zie ik dat haar vader Frans van Eunen, mijn oudgrootvader (6 generaties), ondertekent met van Eünen. Dit is de eerste variatie sinds ‘van Oene’. Dit kan ik me voorstellen gezien de klank, én omdat hij de eerste generatie is in Amsterdam.

Op #10, de huwelijksakte van Frans van Eunen met Geertruij van Vliet op 27 april 1810, tekent hij zonder umlaut. Maar Geertruij is analfabeet en zet een kruis, zonder verdere beschrijving als ‘signatura’.

Trouwens, ik heb ontdekt dat Frans al op 3-jarige leeftijd (1790) is opgenomen in het aalmoezeniersweeshuis in Amsterdam. Gezien zijn beroepen van steenzetter, matroos, militair en sjouwman ben ik blij dat hij heeft leren schrijven en uiteindelijk goed terecht is gekomen.

Schoolonderwijzer duidelijk herkenbaar

#5, geboorteaangifte van Karel Jacobus Morison, op 5 oktober 1826. De handtekening van zijn vader Godart Bosch Morison ziet er prachtig uit. Met streep. Dat kan ook niet anders, want Godart is schoolonderwijzer.

Trouwens, Godart heeft zijn achternaam gewijzigd in Bosch Morison, ter ere van zijn overgrootmoeder Cunera Bosch, een rijke familie uit Utrecht.

Handtekening van een kunstenaar

#6, op de akte van 18 oktober 1830 staat een prachtige handtekening van een van mijn voorouders. Mijn oudovergrootvader doet Jacobus Dannenburg aangifte van zijn zoon Jacobus Dannenburg.

Aan de Dannenburg kant zitten enkele kunstenaars, en Jacobus is een goud vergulder. Hij heeft duidelijk nagedacht over zijn handtekening, want zijn g maakt hij opzettelijk sierlijk.

Bibberig, maar duidelijk

#7, een huwelijksakte van de broer van mijn betovergrootmoeder, Hermanus Vransen met W.G. van Hadek, op 13 juni 1866 Amsterdam. Zijn handtekening is zo bibberig dat ik me afvraag of hij een slok teveel op had, of gruwelijk zenuwachtig was? Ik vind het in ieder geval wel aandoenlijk.

Duidelijke handtekening van een vrouw

#8, een huwelijksinschrijving van Georgius Lippens en Joanna Petronilla Meireson, op 5 februari 1784 in Assenede, België. Hier valt het me op dat

  • Georgius weer zijn naam schrijft als Joorus (net als bij de doopinschrijving van zijn zoon PJ)
  • Zijn vrouw Joanna een prachtig handschrift heeft, wat over het algemeen ongebruikelijk was, dus maakt mij dit nieuwsgierig naar haar beroep
  • De 1e getuige Livini Meireson (haar vader?) analfabeet is, maar de
  • 2e getuige, Maria Anna Lippens, een vrouw, wél kan schrijven.

Niemand kon schrijven

Op #9, een huwelijksinschrijving van 9 januari 1790, Lovendegem, België, heeft de pastoor zelfs 4 kruizen geplaatst. De bruidegom Bernardus Le Moine, bruid Livina Bernarda Lippens, en de 2 getuigen (Joannis Francis le Moine en Maria Anna Lippens), kunnen allen niet schrijven.

Conclusie

Aan een handtekening op aktes van je voorouders kan je best wel wat nuttige informatie halen. Het is een leuke manier om wat dieper in de stukken te duiken, en je stamboom meer te interpreteren. Hoe zien de handtekeningen op de aktes van jouw voorouders eruit?

Bekijk hier de 10 documenten die ik beschrijf:

Lees ook:

Een genealoog inhuren?
Hulp bij stamboomonderzoek is nabij!
Wat is de herkomst van de naam Lippens en van Eunen?
Zo doe je stamboomonderzoek stap voor stap
Een borrelende baarmoeder
20 vragen over stamboomonderzoek
Ontvang een gratis nummer van het GEM Magazine
Amsterdamse uitspraken voor doodgaan
Who Do You Think You Are?
Dan ben je ineens geen kind meer

‘Een handtekening onthult veel over je voorouders’

Overlijdensregister en DTB boekenErgernissen  • Genealogie woordenboek en software  • Gratis checklist  • Emigraties

Webinars en Live Overzicht handleidingen Kranten van vroeger
Download gratis de akte checklist

Download gratis de akte checklist

Tip: Zo gebruik je de akte checklist
Blijf op de hoogte

Blijf op de hoogte

Je ontvangt maandelijks nieuwe artikelen


Interessante artikelen

yory