Kan je ChatGPT gebruiken bij stamboomonderzoek?
Allereerst de vraag: wat is ChatGPT precies, en hoe zit het met AI?
- ChatGPT betekent Chat Generative Pre-trained Transformer. Dit is een chatbox die vooraf getraind is om tekst te transformeren, zoals vertalen of samenvatten, en om antwoorden te geven op concrete vragen.
- AI betekent Artificial Intelligence. Dit is een overkoepelende term voor systemen met kunstmatige intelligentie, zoals afbeeldingen (en video’s) genereren op basis van tekst (zie hier een voorbeeld van een onwettig kind). In principe is ChatGPT ook gebaseerd op AI.
Kan je ChatGPT gebruiken om je voorouders te vinden?
Helaas zijn de resultaten van ChatGPT voor stamboomonderzoek nog erg teleurstellend. Als ik deze vraag stel over mijn oudgrootvader, krijg ik een antwoord vol met fouten.
Wanneer is Johannes Hendricus Biekart (1761-1840) gehuwd met Johanna Marsman?
De beschikbare zoekresultaten geven geen directe informatie over het huwelijk tussen Johannes Hendricus Biekart (1761-1840) en Johanna Marsman. Het lijkt erop dat deze specifieke informatie niet in de verstrekte bronnen aanwezig is.
Terwijl de informatie van het huwelijk wel degelijk met simpele Google-zoekopdracht te vinden is.
Met wat meer gevarieerde vragen krijg ik nog meer onzin, en vaak zelfs geen enkele resultaat. Ik krijg wel een link naar Open Archieven of Genealogie Online. maar die ken ik al. Ik denk dat deze manier van onderzoeken nog jaren gaat duren, als het überhaupt op die manier vorm gaat krijgen.
‘Wij lopen niet meer het gevaar slaven te worden, maar robots.‘
Vragen naar archieven en bronnen
Waar ChatGPT voor stamboomonderzoek wel handig kan zijn, is het raadplegen bij welk archief een dorp of stad behoort. Zoals:
Onder welk archief valt Woerden?
Woerden valt onder het Regionaal Historisch Centrum Rijnstreek en Lopikerwaard (RHC Rijnstreek en Lopikerwaard). Bronnen: 1: Regionaal Historisch Centrum Rijnstreek en Lopikerwaard – Website, 2: Archieven.nl – Regionaal Historisch Centrum Rijnstreek en Lopikerwaard.
Als ik vraag: ‘Welke bronnen zijn er voor stamboomonderzoek naar voorouders?’ dan krijg ik een overzicht met enkele bronnen, waar op plaats 2 een verwijzing naar deze site. Dat is dan wel weer leuk.
Voor het herkennen van handschriften zijn er al flinke stappen met AI gemaakt. Zie hier voor het artikel over Transkribus.
Conclusie
Ondanks de potentie werkt ChatGPT vooralsnog het beste als een taal-tool. Denk aan het vertalen van teksten, wat bij stamboomonderzoek heel goed van pas kan komen bij Latijnse en Duitse termen. Het is ook zeer geschikt voor het genereren van opsommingen, samenvattingen en teksten herschrijven. Maar controleer altijd de resultaten.
Als je een andere soort vragen stelt aan ChatGPT, realiseer je dan dat deze zeer feitelijk moeten zijn. Denk aan geschiedenis zoals ‘wie was de eerste koningin van Nederland’, op technisch vlak zoals Excel formules, CSS/PHP codes, programmeertalen. Voordeel is dat je daarbij ook een ‘gesprek’ (chat dus) kunt aangaan.
Misschien komt er ooit de koppeling met de inhoud van archieven waarbij je specifieke vragen kunt stellen. Dat zou voor genealogen een fantastische ontwikkeling zijn. Maar voor opinies, interpretaties en maatschappelijk gevoelige onderwerpen is ChatGPT zeker niet aan te raden. En misschien maar gelukkig ook.
Maak een account
Inmiddels gebruik ik dagelijks AI voor van alles en nog wat. Persoonlijk ik erg tevreden over Abacus.ai. Op dit platofrm krijg je voor 10 dollar per maand toegang tot meerdere AI robots, zoals RouteLLM, GPT-4o, Claude Sonnet en Gemini. Je kunt hieronder een account aanmaken.
Lees ook
Kan je ChatGPT gebruiken bij stamboomonderzoek?
Zoek op Yory.nl