Overzicht strafrechtelijke archiefbronnen Vlaanderen (per provincie)
In dit artikel vind je een overzicht van alle strafrechtelijke archiefbronnen uit de negentiende en twintigste eeuw in Vlaanderen per provincie.
Het komt best vaak voor dat onderzoekers denken dat ze niet of nauwelijks voorouders hebben, die strafrechtelijk werden vervolgd, maar in de praktijk blijkt dat vaak wél het geval te zijn. Armoede en gelegenheid leidden niet alleen tot zware criminaliteit, maar ook tot minder ernstige misdrijven en overtredingen, zoals diefstal van groente of brood. Ook voor dit soort feiten werd je strafrechtelijk vervolgd, moest je voor de rechter komen en werd je vaak voor korte tijd gevangengezet.
Deze strafrechtelijke archiefbronnen kunnen interessante gebeurtenissen uit het verleden boven water halen, waar door familieleden wellicht over werd gezwegen. Ze geven in ieder geval een bijzonder interessant inkijkje in persoonlijke levens. Helaas zijn de Vlaamse strafrechtelijke bronnen over heel veel archiefinstellingen en inventarissen verspreid en ook lang niet alles is bewaard gebleven. Daarnaast is maar een fractie van wat er wél bewaard is gebleven ook gedigitaliseerd.
Bronnen bewaard
Om het de onderzoeker makkelijker te maken, hebben we een overzicht opgesteld van alle Vlaamse provincies waar nog strafrechtelijke bronnen bewaard zijn gebleven. Het gaat alleen om bronnen uit de archieven van (voormalige) hoven van assisen, correctionele rechtbanken, politierechtbanken, gevangenissen en gemeentepolitiekorpsen in de negentiende en twintigste eeuw.
De bronnen die je steeds per gemeente middels het overzicht kan vinden, zijn divers en in enkele gevallen gefragmenteerd bewaard gebleven. Met name de strafvonnissen, gevangenisregisters en processen-verbaal en dag- en nachtrapporten van de gemeentepolitie zijn interessant voor het onderzoek naar je familiegeschiedenis.
Instructie
In het overzicht vind je de provincies waarvan nog strafrechtelijke archiefbronnen bewaard zijn gebleven in Vlaanderen. Ben je op zoek naar een vermelding van een voorouder in zo’n strafrechtelijke bron? Ga dan eerst na tot welke (voormalige) gemeente het dorp of de stad behoorde of onder welk arrondissement of kanton het dorp of de stad viel waar deze voorouder woonachtig was.
Verder vind je in het overzicht: de naam van de archiefinstelling en het nummer van de inventaris. De nummers van de inventarissen zijn aanklikbaar. Wanneer je op het nummer van een inventaris klikt, ga je direct naar de pagina waarop deze is te raadplegen.
Tip: het Rijksarchief te Leuven heeft de gevangenisrollen van Leuven-Centraal en Vilvoorde al (deels) geïndexeerd, wat het zoeken nóg makkelijker maakt.
Let op: ben je op zoek naar de strafrechtelijke archiefbronnen van een instantie die niet op de lijst staat? Stuur dan een mail naar de auteur van dit artikel, die kan je dan een link naar de betreffende bronnen sturen.
Provincies op alfabetische volgorde
Klik op de accordeon voor de strafrechtelijke archiefbronnen in Vlaanderen per provincie.
Provincie Antwerpen
Strafvonnissen
| Instelling | Archief | Inventaris |
|---|---|---|
| Correctionele rechtbank te Antwerpen | Rijksarchief te Beveren | R24A1, R440A, R24A2, R24A4, R24A3, R21A, R485A, R561A |
| Correctionele rechtbank te Mechelen | Rijksarchief te Beveren | R478A, R55A |
| Correctionele rechtbank te Turnhout | Rijksarchief te Beveren | R606A |
| Hof van assisen van Antwerpen | Rijksarchief te Beveren | R481A, R79A |
| Politierechtbank te Antwerpen | Rijksarchief te Beveren | R396A, R141A, R170A, R171A, R172A, R173A, R401A, R402A, R403A, R404A |
| Politierechtbank te Berchem | Rijksarchief te Beveren | R406A |
| Politierechtbank te Borgerhout | Rijksarchief te Beveren | R191A |
| Politierechtbank te Brecht | Rijksarchief te Beveren | R193A |
| Politierechtbank te Duffel | Rijksarchief te Beveren | R487A |
| Politierechtbank te Ekeren | Rijksarchief te Beveren | R211A |
| Politierechtbank te Herentals | Rijksarchief te Beveren | R242A |
| Politierechtbank te Kontich | Rijksarchief te Beveren | R259A, R418A |
| Politierechtbank te Mechelen | Rijksarchief te Beveren | R423A, R424A, R425A, R426A, R287A, R289A |
| Politierechtbank te Puurs | Rijksarchief te Beveren | R324A, R326A |
| Politierechtbank te Turnhout | Rijksarchief te Beveren | R645A |
| Politierechtbank te Westerlo | Rijksarchief te Beveren | R365A, R436A |
| Politierechtbank te Zandhoven | Rijksarchief te Beveren | R371A, R372A |
Gevangenisregisters
| Instelling | Archief | Inventaris |
|---|---|---|
| Gevangenis te Antwerpen | Rijksarchief te Beveren | M38A, M39A |
| Gevangenis te Hemiksem (Sint-Bernards) | Rijksarchief te Beveren | M60A |
| Gevangenis te Mechelen | Rijksarchief te Beveren | M54A, M1A |
| Gevangenis te Merksplas | Rijksarchief te Beveren | M88A, M56A |
| Gevangenis te Turnhout | Rijksarchief te Beveren | M62A |
Processen-verbaal gemeentepolitie
| Instelling | Archief | Inventaris |
|---|---|---|
| Gemeentepolitie te Antwerpen | FelixArchief | Klik hier |
| Gemeentepolitie te Mechelen | Stadsarchief Mechelen | 0008 |
| Gemeentepolitie te Turnhout | Stadsarchief Turnhout | 0098 |
Provincie Limburg
Strafvonnissen
| Instelling | Archief | Inventaris |
|---|---|---|
| Correctionele rechtbank te Hasselt | Rijksarchief te Hasselt | 2114, 2215 |
| Correctionele rechtbank te Tongeren | Rijksarchief te Hasselt | 2081, 2085 |
| Hof van assisen van Limburg | Rijksarchief te Hasselt | 1333 |
| Politierechtbank te Maaseik | Rijksarchief te Hasselt | 802 |
Gevangenisregisters
| Instelling | Archief | Inventaris |
|---|---|---|
| Gevangenis te Hasselt | Rijksarchief te Hasselt | 541 |
| Gevangenis te Tongeren | Rijksarchief te Hasselt | 1339 |
Processen-verbaal gemeentepolitie
| Instelling | Archief | Inventaris |
|---|---|---|
| Gemeentepolitie te Tongeren | Stadsarchief Tongeren-Borgloon | 05.01.01 |
Provincie Oost-Vlaanderen
Strafvonnissen
| Instelling | Archief | Inventaris |
|---|---|---|
| Correctionele rechtbank te Dendermonde | Rijksarchief te Gent | R60, R470, R590, R665 |
| Correctionele rechtbank te Gent | Rijksarchief te Gent | R36, R40, R42, R500, |
| Correctionele rechtbank te Oudenaarde | Rijksarchief te Gent | R63, R660 |
| Hof van assisen van Oost-Vlaanderen | Rijksarchief te Gent | R81 |
| Politierechtbank te Aalst | Rijksarchief te Gent | R166, R654 |
| Politierechtbank te Beveren | Rijksarchief te Gent | R661 |
| Politierechtbank te Deinze | Rijksarchief te Gent | R201 |
| Politierechtbank te Eeklo | Rijksarchief te Gent | R11 |
| Politierechtbank te Gent | Rijksarchief te Gent | R142, R216, R217 |
| Politierechtbank te Geraardsbergen | Rijksarchief te Gent | R221, R222 |
| Politierechtbank te Herzele | Rijksarchief te Gent | R245, R246 |
| Politierechtbank te Kaprijke | Rijksarchief te Gent | R258 |
| Politierechtbank te Kruishoutem | Rijksarchief te Gent | R267, R447 |
| Politierechtbank te Nederbrakel | Rijksarchief te Gent | R303 |
| Politierechtbank te Oudenaarde | Rijksarchief te Gent | R318 |
| Politierechtbank te Ronse | Rijksarchief te Gent | R12, R329 |
| Politierechtbank te Zelzate | Rijksarchief te Gent | R22 |
| Politierechtbank te Zomergem | Rijksarchief te Gent | R10 |
| Politierechtbank te Zottegem | Rijksarchief te Gent | R380 |
Gevangenisregisters
| Instelling | Archief | Inventaris |
|---|---|---|
| Militaire gevangenis te Aalst | Rijksarchief te Gent | M37 |
| Gevangenis te Dendermonde | Rijksarchief te Gent | M42, M7 |
| Gevangenis te Gent | Rijksarchief te Gent | M44, M45 |
| Gevangenis te Oudenaarde | Rijksarchief te Gent | M58 |
Processen-verbaal gemeentepolitie
| Instelling | Archief | Inventaris |
|---|---|---|
Provincie Vlaams-Brabant en Brussels Hoofdstedelijk Gewest
Strafvonnissen
| Instelling | Archief | Inventaris |
|---|---|---|
| Correctionele rechtbank te Brussel | Rijksarchief te Brussel | I 22, I 79, I 80, I 993 |
| Correctionele rechtbank te Leuven | Rijksarchief te Leuven | 260/1 |
| Hof van assisen van (Zuid-)Brabant | Rijksarchief te Brussel | I 4, I 39, T 35, T 56 |
Gevangenisregisters
| Instelling | Archief | Inventaris |
|---|---|---|
| Gevangenis te Brussel | Rijksarchief te Brussel | I 948 |
| Gevangenis te Leuven (Leuven-Centraal) | Rijksarchief te Leuven | 261/2 |
| Gevangenis te Leuven (hulpgevangenis) | Rijksarchief te Leuven | 262/1, 262/2, 262/3 |
| Gevangenis te Sint-Gillis | Rijksarchief te Brussel | I 87, I 952, T 465 |
| Gevangenis te Vilvoorde | Rijksarchief te Leuven | 309 |
| Gevangenis te Vorst | Rijksarchief te Brussel | I 950, I 65 |
Processen-verbaal gemeentepolitie
| Instelling | Archief | Inventaris |
|---|---|---|
Provincie West-Vlaanderen
Strafvonnissen
| Instelling | Archief | Inventaris |
|---|---|---|
| Correctionele rechtbank te Brugge | Rijksarchief te Brugge | R27, RB0029, R472 |
| Correctionele rechtbank te Ieper | Rijksarchief te Brugge | R131, R504, RB0018 |
| Correctionele rechtbank te Kortrijk | Rijksarchief te Kortrijk | 200/3, 200/4, 200/11, 200/48, 200/57 |
| Correctionele rechtbank te Veurne | Rijksarchief te Brugge | R76, R391, |
| Hof van assisen van West-Vlaanderen | Rijksarchief te Brugge | R82 |
| Politierechtbank te Ardooie | Rijksarchief te Brugge | R405, R596 |
| Politierechtbank te Avelgem | Rijksarchief te Kortrijk | 200/66 |
| Politierechtbank te Brugge | Rijksarchief te Brugge | R446, R454, R475, RB0048 |
| Politierechtbank te Gistel | Rijksarchief te Brugge | R415, RB0045 |
| Politierechtbank te Harelbeke | Rijksarchief te Kortrijk | 200/22 |
| Politierechtbank te Ieper | Rijksarchief te Brugge | R512, R513, RB0019, RB0037 |
| Politierechtbank te Izegem | Rijksarchief te Kortrijk | 200/69 |
| Politierechtbank te Kortrijk | Rijksarchief te Kortrijk | 200/13, 200/15, 200/16 |
| Politierechtbank te Mesen | Rijksarchief te Brugge | R509 |
| Politierechtbank te Moorsele | Rijksarchief te Kortrijk | 200/41 |
| Politierechtbank te Nieuwpoort | Rijksarchief te Brugge | R427 |
| Politierechtbank te Oostende | Rijksarchief te Brugge | R428, RB0043 |
| Politierechtbank te Oostrozebeke | Rijksarchief te Kortrijk | 200/60 |
| Politierechtbank te Passendale | Rijksarchief te Brugge | R510 |
| Politierechtbank te Roesbrugge-Haringe | Rijksarchief te Brugge | R429 |
| Politierechtbank te Roeselare | Rijksarchief te Kortrijk | 200/68 |
| Politierechtbank te Ruiselede | Rijksarchief te Brugge | R430 |
| Politierechtbank te Tielt | Rijksarchief te Brugge | R431, R460 |
| Politierechtbank te Torhout | Rijksarchief te Brugge | R493 |
| Politierechtbank te Veurne | Rijksarchief te Brugge | R433 |
Gevangenisregisters
| Instelling | Archief | Inventaris |
|---|---|---|
| Gevangenis te Brugge | Rijksarchief te Brugge | M40, M41 |
| Gevangenis te Brugge (Sint-Andries) | Rijksarchief te Brugge | M59 |
| Gevangenis te Ieper | Rijksarchief te Brugge | M48 |
| Gevangenis te Kortrijk | Rijksarchief te Kortrijk | 201/2 |
| Gevangenis te Veurne | Rijksarchief te Brugge | M63 |
Processen-verbaal gemeentepolitie
| Instelling | Archief | Inventaris |
|---|---|---|
Lees ook
Overzicht strafrechtelijke archiefbronnen Vlaanderen (per provincie)




























