Traceer je voorouders in de slavenregisters van Suriname en Curaçao

Eindelijk zijn de slavenregisters van Suriname en Curaçao online door te zoeken. Deze bron van een triest stuk geschiedenis, geeft inzage in de personen die als slaven werden gehouden in onze overzeese Nederlandse kolonies.

surinaamse slavenregisters

De slavenregisters bevatten ca. 80.000 Surinaamse en 47.000 Curaçaose mensen, die tussen 1830-1863 als slaven leefden.

Verloren gegaan

Helaas is het deel 1826-1830 verloren gegaan. Vanaf 1830 is ca. een kwart verloren gegaan. In 1859 werden alle ‘landslaven’ samengevoegd, maar dit is jammer genoeg ook verdwenen.

De enige bron

Deze slavenregisters zijn uniek omdat dit de enige archiefbron is waarin vrijwel alle slaven in Suriname vanaf 1830 tot de afschaffing in 1863, te vinden zijn.

Het is een monument voor het Surinaams-Nederlandse slavernijverleden, want nagenoeg de complete Surinaamse samenleving komt van oorsprong van de plantages.

Wees van uw daden de meester en niet de slaaf’
Thomas van Kempen, Nederlands mysticus (ca.1379-1471)


De registratie van de slaven

Zij werden door hun eigenaren in de boeken geregistreerd met:

  • Inschrijvingsdatum
  • voornaam (niet-vrije slaven hadden alleen een voornaam)
  • geboortedatum (niet altijd de datum van de gebeurtenis)
    (leeftijd is uit te rekenen met de datum van het register)
  • naam van de moeder
  • geslacht
  • datum verkoop / wisseling van eigenaar
    (als een slaaf meerdere keren werd verkocht, had die persoon dus meerdere in- en uitschrijvingen)
  • vrijlating (daarna kreeg de persoon een eigen naam)
  • overlijden (niet altijd de datum van de gebeurtenis)
  • ‘privé’ = eigendom van een privépersoon
  • ‘nomen uxorum’ (of ‘nom. ux’) = ingeschreven onder naam van een man, maar in werkelijkheid bezit is van zijn vrouw
  • en andere informatie die belangrijk was.

Er waren ook ‘landsslaven’. Zij waren het eigendom van de overheid en pas vanaf 1851 ingeschreven (‘Genie Departement’ en ‘Boniface ’s lands grond’).

1500 vrijwilligers voor de slavenregisters

Het Surinaamse slavenregister is te danken aan initiatiefnemers Maurits Hassankhan (Anton de Kom Universiteit, Suriname) en Coen van Galen (Radboud Universiteit). Zij begonnen in 2017 met een crowdfunding voor het ontsluiten van 43 boeken (30.000 pagina’s).

Dankzij donateurs en 1500 vrijwilligers hebben zij alle registers ingevoerd (getranscribeerd). Het Nationaal Archief heeft ervoor gezorgd dat alle gegevens ook digitaal toegankelijk zijn.

Verwoestend effect

De heer Van Galen hoopt dat door deze digitalisering mensen gaan inzien wat voor verwoestend effect de slavernij heeft gehad, en nog steeds.

Want de slaven werden niet gezien als mensen. Ze kregen niet eens een eigen achternaam., of juist eentje die beschamend was.

De eigenaren hadden vrij spel met hun avances naar de vrouwen. Ze kregen namen als Venus of Amourette, ofwel ‘scharrel’, of ‘slippertje’. Om misselijk van te worden.

Plantagehouders en particuliere eigenaren

Er waren twee groepen eigenaren: de plantagehouders en de particuliere eigenaren. Op de voorkant van het register staat de naam van de eigenaar.

De benaming van een register begint met de naam van de plantage, gevolgd door het district van de plantage. Dus ‘Accaribo Divisie Para Plantage’ is de plantage Accaribo in de divisie/district Para.

Soms staat niet alle informatie achter de naam. Dan is er op een vorige pagina iets genoteerd wat voor een hele groep geldt. Kijk ook eens bij ‘aanvullende informatie’ voor belangrijke feiten. B.v. dat een slaaf is gekocht ‘voor de vrijdom’ (op den duur) of dat iemand is verpand, of veroordeeld tot executie.

Conclusie

Al met al zijn deze trieste slavenregisters een enorme schat aan informatie en meer dan dat. Want het dwingt ons ook diep na te denken over deze afgrijselijke zwarte bladzijde uit de mensheid.

Zoeken in de slavenregisters van Suriname en Curaçao

Overzicht van de bronnen

Slavenregisters Suriname Slavenregisters Curaçao Nationaal Archief Over de slavernij Vrijverklaarde slaven Plantages in Suriname Alle Surinamers

Artikel over het wijzigen van slavenachternamen

Webinars en Live Overzicht handleidingen Kranten van vroeger
Download gratis de akte checklist

Download gratis de akte checklist

Tip: Zo gebruik je de akte checklist
Blijf op de hoogte

Blijf op de hoogte

Je ontvangt maandelijks nieuwe artikelen

Interessante artikelen

yory