Stel jij jezelf wel de juiste vragen bij je stamboomonderzoek?

de 5w2h methode

Oprichter en eigenaar van Yory

tips

Image over stamboomonderzoek op Yory — Bron: Yolanda Lippens, NightcafeAI

Stel jij jezelf wel de juiste vragen bij je stamboomonderzoek?

Een verhaal maken uit een verzameling van feiten is precies waar stamboomonderzoek om draait. Want dankzij goed onderzoek weet je zeker hoe het leven van jouw voorvader of voormoeder eruit zag.

Om meer te weten te komen van een voorouder, moet je verder zoeken dan de standaard doop-, geboorte, huwelijks- en overlijdensaktes. Maar om te voorkomen dat je als een blinde kip door archieven gaat, kan je onderstaande vragen gebruiken om structuur in je onderzoek te brengen en om je doel gerichter te bepalen.

Kwaliteit van je vraag

Allereerst is het belangrijk om te weten dat de perfecte vraag niet bestaat, want dit hangt af van de informatie die je wilt vinden. Het draait namelijk vooral om hoe je je onderzoekvraag formuleert. Wat heb je daarvoor nodig?

Een duidelijk doel

Een duidelijke stelling van je doel: Waar ben je naar op zoek en wat wil je met die informatie doen? Zoals: ‘Ik wil de doodsoorzaak van mijn oudovergrootmoeder weten zodat ik daar in mijn familieverhaal meer over kan uitwijden.

Hou rekening met de (beperkte) mogelijkheden

We zijn blij en dankbaar voor alle online archieven, maar er is ook nog veel niet gedigitaliseerd. Hou er dus rekening mee dat je vraag daadwerkelijk is op te zoeken, dus dat het betreffende archief bestaat en toegankelijk is. Denk aan doodsoorzaken, militieregisters, gevangenisregisters of onderscheidingen. Uiteraard kan je je vraag aanpassen of uitbreiden zodra je meer informatie vergaart.

‘Hoe komt het toch dat wanneer een professor zegt ‘Dat is een goede vraag’, hij nooit een goed antwoord geeft?‘
– Walter J. Kennevan, Amerikaans professor (1912-2011)

Vraagcategorieën

Omdat het bij stamboomonderzoek altijd om de feiten gaat, is het slim om deze basis vraagcategorieën te gebruiken:

Wat…
Wie…
Wanneer…
Waar…
Waarom…
Hoe…
Hoeveel… Hoe vaak…¹

Wat en Wie vragen

Bij stamboomonderzoek gaan de vragen ‘Wat’ en ‘Wie’ vaak samen omdat we informatie over personen aan het zoeken zijn. Voorbeelden zijn:

Wat was zijn of haar bijnaam? Wat voor rang had hij in militaire dienst?
Wie was zijn tweede echtgenoot? Wie was na het overlijden van haar moeder haar stiefmoeder?

Wanneer vragen

De antwoorden op Wanneer vragen hebben altijd te maken met een datum, tijdsperiode of frequentie en is ook vaak voortvloeiend uit een feit. Bepalen van een specifieke tijd is belangrijk voor het maken van een chronologische tijdlijn van een persoon, wat een belangrijke basis is voor het schrijven van een familieverhaal. Voorbeelden zijn:

Wanneer zijn zij verhuisd naar … (als ze zijn verhuisd)? Wanneer werd hun eerste kind geboren? Wanneer ging hij in militaire dienst (als hij was ingeloot)? Wanneer overleed haar moeder? Wanneer (In welke jaren) was hij broodbakker?

Waar vragen

De antwoorden op Waar vragen hebben altijd te maken met een locatie. Dit zijn overigens cruciale vragen om in het juiste archief terecht te komen. Voorbeelden zijn:

Waar is hij begraven? Waar naartoe zijn ze verhuisd? Waar zijn ze getrouwd? Waar werd hun jongste kind geboren? Waar werkte zij in Amsterdam?

Hoe vragen

De Hoe vragen hebben te maken met een methode. Deze liggen misschien niet voor de hand bij stamboomonderzoek, maar je kunt er wel boeiende informatie uithalen die meer inzicht in het leven van de persoon geven. De antwoorden op een Hoe vraag werkt ook als inspiratie voor soortgelijke scenario’s. Voorbeelden zijn:

Hoe is zij van Ermelo naar Amsterdam gereisd? Hoe hebben zij elkaar ontmoet? Hoe hebben zij de koude winter overleefd?

Hoeveel (Hoe vaak) vragen

De Hoeveel (Hoe vaak) vragen hebben te maken met een repeterende factor. Deze vraag geeft meer inzicht in een gebeurtenis als die inderdaad al is gebeurd. Voorbeelden zijn:

Hoeveel kinderen hebben zij gehad (als zij kinderen hebben gehad)? Hoe vaak zijn ze verhuisd (als ze zijn verhuisd)? Hoe vaak is hij getrouwd (als hij meerdere partners heeft gehad)? Hoeveel belasting hebben zij betaald (altijd)? Hoe vaak heeft hij in de gevangenis gezeten (als hij ooit is veroordeeld)? Hoelang heeft hun winkel bestaan (als ze een winkel hadden)?

Conclusie

Met het stellen van de juiste vragen heb je een goede houvast dankzij deze vragenmethode. Hiermee kan je nog meer uit je stamboomonderzoek halen wat je helpt om het leven van je voorouders nog beter te begrijpen.