Welke belasting betaalden jouw voorouders?

Belasting betalen is niets nieuws, zelfs onze verre voorouders moesten belasting betalen. Toen werd er belasting geheven over de gekste dingen, waarvan het meeste geld in de zak van de koning kwam.

belasting pixabay
Foto: Pixabay

Helaas is er de afgelopen 600 jaar niet veel veranderd, maar dat is een andere discussie.

Het ‘goede’ aan de belastingheffing is dat deze altijd secuur werden bijgehouden. En wie heeft daar weer voordeel bij? Wij!

Waren ze arm of rijk?

In de oude archieven kunnen we nu goed ontdekken of onze voorouders in armoede leefden, middenstanders waren, of gewoon rijk waren.

Handig is als je het beroep weet, dat geeft een goede richting waar je moet zoeken. Maar het is niet noodzakelijk, want iedereen moest toch de standaard belasting betalen.

‘Het was niet het kwartje van Kok, maar het kwartje voor Kok.’

Van provincie naar landelijk

Rond 1700 regelden de provincies zelf hun belastingen. Helaas naar eigen inzichten waardoor er grote verschillen ontstonden. In 1806 kwam er eindelijk een einde aan de grillen van de steden en gewesten, en werd het uniform belastingstelsel ingevoerd.

  • Successie belasting – op nalatenschappen en erfenissen (én overdracht daarvan), ook ‘Memories van successie‘ genoemd, werd in 1806 ingevoerd, maar is vanaf 1818 bewaard gebleven
  • Onroerend goed – op huizen, schoorstenen, vensters, deuren, personeel
  • Grondbelasting (verponding) – op grootte van bezitting van grond
  • Patent belasting ‘patent recht’ 1805-1893
  • hoofdelijke omslag (kohieren) – per gezinshoofd op geschat inkomen
  • Waterschap – onderhoud van dijken (morgengeld, dijkgeschot)
  • Huwelijk (imposten) en begraven
  • Hondenbelasting, schoolgeld

Net zoals nu werden belastingen direct, jaarlijks en achteraf geheven. Ze werden ook incidenteel geheven als er extra geld nodig was voor oorlogsvoering.

Patent belasting

Eén van de interessante bronnen voor het uitzoeken van je voorouders en hun belasting, is het Patent register. Ambachtslieden, molenaars, winkeliers, koopmannen en handelaren betaalden deze patent belasting.

Er was vrijstelling voor (uiteraard) ambtenaren, geestelijken, varenden, landbouwers, onderwijzers, wevers (minder dan 3 getouwen), arbeiders en dagloners.

In een patentregister staat de naam, adres, beroep (met evt. meerdere beroepen), de ‘debiet’, ofwel de omzet per jaar, het aantal personeelsleden, en de belastingklasse.

Ouderwets struinen

Helaas staan er nog maar weinig Patent registers online, zowel niet te bladeren en vrijwel niet doorzoekbaar (getranscribeerd). Behalve de bronnen die op Open Archieven staan, zie buttons hieronder.

Dit betekent dat je of naar archief moet, of hulp moet vragen bij het archief. Maar dan moet je wel weten welke inventaris je moet hebben, en die informatie staat vaak wél online.

Conclusie

Dus als je vastloopt of je stamboom wilt verrijken, dan zijn de archieven van belasting van je voorouders een absolute must.

Zoek naar de belasting die je voorouders betaalden

Open Archieven heeft bronnen die geïndexeerd zijn, dus zijn op naam te zoeken.

OA – Belastingen – Drents Archief OA – Transport belasting – Zeeuw Archief OA – Belastingaanslag – Zeeuws Archief OA – Belastingregister

Gedigitaliseerde archieven (bladeren)

In deze archieven zijn belastinggegevens te vinden, maar moet je wel bladeren.

Belastingen – Archief Amsterdam Belastingen – Archief Rijnstreek Patentbelasting – Archief Utrecht Patentbelasting – Archief Westland

Maak kinderen enthousiastInterview in de Volkskrant - Wat is een attestatie?
Zoek in de slavenregisters
Maak je index openbaar
Je stamboom beschermen
Breaking News!
Je hebt zovéél voorouders
De Cholera epidemie
‘Welke belasting betaalden jouw voorouders?’
Webinars en Live Overzicht handleidingen Kranten van vroeger
Download gratis de akte checklist

Download gratis de akte checklist

Tip: Zo gebruik je de akte checklist
Blijf op de hoogte

Blijf op de hoogte

Je ontvangt maandelijks nieuwe artikelen

Interessante artikelen

yory