Brief uit 1672 – Een schandelijke moord op broers de Witt

Onlangs vond ik online een brief uit 1672 waarin de moord op de twee broers de Witt werd genoemd.

Brief uit 1672 - Een schandelijke moord op broers de Witt
Bron: Brieven als buit, brief van Pieter Pietersz, 1672

Pieter Pietersz stuurt op 9 november 1672 een brief naar zijn oom en vriend Cornelis Pietersz Heering op Batavia. Het geeft een goed beeld van zijn familie. Zowel zijn vader als zijn grootvader hebben Pieter geheten.

‘Harten uijt lijven gehaelt’

Hij schrijft zijn oom dat zijn ouders, zussen, oom en peet ‘kloeck en gesont zijn‘. Hij bedankt zijn om voor de brieven, want dat hadden ze niet verwacht.

Pieter schrijft ook over een belangrijke en bekende historische gebeurtenis. Namelijk dat
Jan en zijn broer (Gebroeders Johan en Cornelis de Witt) door het “Graeu” (Meute, menigte, massa) op schandelijke wijze om het leven zijn gebracht. Ze zijn opgehangen, de harten uit hun lijf gesneden, de neuzen en oren afgesneden.

Hoe kon Pieter ooit weten dat deze gebeurtenis van grote invloed zou zijn op de ontwikkeling van het land?

To Cornelis Pietersz Heering, 9 november 1672

te bestellen op batauia
Aen pieter block op de
bloockemakers winckel
om voort te bestellen
Aen den eersame knelis
pietersen heeringh van
horen vaerende vor
onder stuerman

Lees hier de transcriptie van de brief

ick laet ul weten als dat ick en mijn vader en moeder met mijn 2 susters met mijn oom knelis en peet Areiaentie Altsamen noch kloeck ende gesont sijn Als ick hoope ende wensche dat het ul mede is ware het Anders het soude ons Altesamen leet sijn om te hooren dat weet godt dien een kender Aller harten is weet oock dat wij het vaetien met eerdt werck van ian tunsen
en het naij kussen van den boeck houder bruijnvjs met de brieven wel ontfangen hebbe daer wij ul hoogelijck voor bedancken ende hadden dat niet van ul verwacht maer wenschen dat godt ul voort segenen in ul beroep en komanschap ende uijt ul brieven verstaen dat ghij doen noch kloeck ende gesont waert twelck ons lief was om te hooren wenschen dat godt ul en ons Altesamen langh wil gunen van oom jan
en hebben wij nie maerder Als vant jaer-70-den-4 nouember dat hij doen met sijn wijf ende 3 kinderen noch kloeck ende gesont was ende knden wel Aen de kost komen knelis neef is oock dot ende gesturuen int voorjaer van 1671– naer dat hij waijnijchtijts bij ul van daen hadde geweest is sieck geworden ende rageltie woont noch bij marite gerrets ende wij sijn in een sware oorelooch met vranckrijck en engelat ende den bisschop van munster de fransman heeft van ons in genomen– 59 soo steden Als sterkcten 
en dat Alls sonder stodt of slach in 45 dagen tijdt Jan de met sijn broeder sijn doort graeu schandelijck om den hals gebracht de harten uijt haer lijven gehaelt nuesen ende oren Af gesned[en] [en]de wagen is den 18-ocktober oock door gegaen maer oen hebben sij sijn huijs tenemael Allen glasen uijt geslagen hadde de burgers niet int geweer gekoomen het hijs hadden sij tenemael ge slecht niet meer dan godt den here in genaden bevolen dijen geue ul ons een langh duerijge gesont haijt
tot salicheijt Amen
ul vrijendt pieter pietersz
in hooren den 9
nouember-1672

Lees hier de handgeschreven brief

Bronnen

Brieven als buit

Zo vind je een strafvonnis | Een bedroefde brief uit 1672 | Doodsbriefjes vinden in het archief | Handleidingen
Sporen van de pest gevonden
Publiceer je stamboom online
Laat je voorouders spreken met LiveStory
Jeremias, een brave officier
‘Brief uit 1672 – Een schandelijke moord op broers de Witt’
Deel dit artikel op

Ga naar de auteurspagina

Ontvang de nieuwsbrief

Ontvang de nieuwsbrief

Download gratis de akte checklist

Download gratis de akte checklist

Tip: Zo gebruik je de akte checklist

Interessante artikelen

Aan de slag met zoeken

yory
Deel dit artikel op