Tijdlijn geschiedenis van Nederland tussen 1815 en 1820

Een tijdlijn van de geschiedenis van Nederland tussen 1815 en 1820. Deze serie focust zich met name op het nieuws waar onze voorouders wellicht van hebben opgekeken.

Tussen 1815 en 1820 wordt Nederland een koninkrijk onder Koning Willem I. Na de val van Napoleon bij Waterloo wordt Europa herverdeeld en worden grenzen vastgelegd. Kroonprins Willem II trouwt met Anna Paulowna, waarna al snel de opvolger (Willem III) wordt geboren. Een vulkaanuitbarsting op Soembawa heeft wereldwijd catastrofale gevolgen, waardoor 1816 “het jaar zonder zomer” wordt, wat resulteert in jarenlange misoogsten en hongersnood. De Britten geven Nederlands-Indië “terug” op voorwaarde dat Nederland de slavenhandel beëindigt (echter blijft de slavernij bestaan). In Drenthe worden de veenkoloniën opgericht, komt er een nieuw metriek stelsel, het eerste Nederlands volkslied en de eerste spaarbank. Het eerste model van de fiets wordt uitgevonden, de Gilden worden afgeschaft en de Gereformeerde Kerk wordt de Hervormde Kerk. Opvallend is dat in dit lustrum geen bekende personen overlijden.

Samenleving

Nederland groeit van 2.480.000 naar 2.580.000 inwoners (schatting).

De samenleving in Nederland is sterk hiërarchisch en verdeeld in standen. De elite bestaat uit adel en rijke burgers, terwijl de arbeidersklasse en boeren in armoede leven. De meeste mensen leven op het platteland. Onderwijs en gezondheidszorg zijn er nauwelijks. Hiernaast is er een duidelijke verdeling tussen het protestantse noorden en het katholieke zuiden.

De economie is herstellende van de Napoleontische oorlogen.

Politiek en wetgeving

• 1815 – Het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden wordt uitgeroepen, bestaande uit Nederland, België en Luxemburg. Willem I (Prins van Oranje-Nassau) wordt ingehuldigd als eerste koning. Willem I heeft alle macht en voert een autoritair bewind. ^{➔Krantenbericht}
• Na de val van Napoleon wordt West-Europa herverdeeld. Tijdens het Congres te Wenen wordt het Nederlands grondgebied uitgebreid en de grenzen vastgelegd. Ook andere omringende landen verdelen onderling vorsten- en hertogdommen, en wordt de Duitse Bond opgericht (het latere Duitsland). ^{➔Krantenbericht}

• 1816 – De Britten geven Nederlands-Indië terug aan Nederland. ^{➔Krantenbericht}
• Het Nederlands metriek stelsel wordt ingevoerd en er komt een nieuw muntstelsel. ^{➔Krantenbericht}

• 1817 – De eerste wet op octrooien wordt ingevoerd. ^{➔Krantenbericht}
• De eerste Nutsspaarbank, tevens eerste spaarbank van Nederland, wordt opgericht, wat de financiële stabiliteit van burgers bevordert. ^{➔Krantenbericht}

• 1818 – Om armoede te bestrijden richt Generaal Johannes v.d. Bosch de Maatschappij van Weldadigheid in Drenthe op. Het project wordt gezien als een experiment in sociale hervorming. ^{➔Krantenbericht}
• Het systeem van gilden wordt afgeschaft, en wordt er overgestapt op een vrije markteconomie. ^{➔Krantenbericht}
• De Geallieerden bereiken een akkoord met Frankrijk over de oorlogsschulden, waarna het land weer onafhankelijk wordt. Enkele maanden later sluit Frankrijk zich aan bij de Grote Alliantie. ^{➔Krantenbericht}
• Onder druk van Groot-Brittannië (een voorwaarde voor de teruggave van Nederlands-Indië) beëindigt Nederland de slavenhandel voor alle Nederlandse koloniën. Echter blijft slavernij in deze gebieden nog decennialang bestaan. In Suriname en de Antillen wordt slavernij pas in 1863 afgeschaft, en in Nederlands-Indië blijft slavernij zelfs tot het einde van de 19e eeuw bestaan. ^{➔Krantenbericht}

Koningshuis

Willem I is koning der Nederlanden en is getrouwd met koningin Wilhelmina (van Pruisen), ze hebben 2 zoons en 1 dochter.

• 1815 – Koning Willem I stelt de Orde van de Nederlandse Leeuw in, een van de eerste en hoogste Nederlandse civiele orden bedoeld voor personen met exceptionele verdiensten voor de samenleving. ^➔Bron

• 1816 – In Sint-Petersburg trouwt kroonprins Willem van Oranje (later koning Willem II) met grootvorstin Anna Paulowna, de zuster van tsaar Alexander I van Rusland. ^{➔Krantenbericht}

• 1817 – Geboorte van kroonprins Willem (later koning Willem III), de eerste zoon van Willem II en Anna Paulowna. ^{➔Krantenbericht}

Religie

• 1816 – Er komt een nieuwe kerkorde voor de Nederduits Gereformeerde Kerk waardoor het onder invloed komt van de staat, waarbij ook de naam veranderd in Nederlandse Hervormde Kerk. ^{➔Krantenbericht}

Ontwikkelingen

• 1817 – In Duitsland wordt de draisine uitgevonden, de eerste houten loopfiets met een stuurmechanisme. Deze uitvinding geldt als het begin van de fiets. Een jaar later wordt het in Parijs als bestuurbare fiets tentoongesteld. ^➔Bron
• De Universiteit Gent wordt geopend en wordt belangrijk voor het hoger onderwijs in de zuidelijke Nederlanden. ^{➔Krantenbericht}

• 1819 – Het stoomschip de SS Savannah steekt als eerste vanuit de VS de Atlantische Oceaan over naar Europa. ^{➔Krantenbericht}

Rampen

• 1815 – De uitbarsting van de Tambora-vulkaan in Indonesië veroorzaakt wereldwijd klimaatveranderingen. Dit leidt in 1816 tot het “jaar zonder zomer”, waarbij in Nederland sneeuw valt in de zomer. Hierdoor ontstaan er misoogsten, hongersnood en oproer wat enkele jaren aanhoudt. ^{➔Krantenbericht}

Opvallend nieuws

• 1817 – In Brussel wordt Manneke Pis gestolen, maar wordt weer in stukken teruggevonden. De dader wordt gestraft met een uur aan de schandpaal, brandmerking met de letters TP en 20 jaar dwangarbeid. De brokstukken worden weer aan elkaar gesmeed. ^{➔Krantenbericht}
• Het schip De Mermaid, met aan boord de ontdekkingsreizigers John Septimus Roe en Allan Cunningham, verlaat de haven van Sydney om de westkust van Australië in kaart te brengen. ^➔Bron
• Amerika, wat altijd als De Nieuwe Wereld werd beschouwd, wordt van zijn troon gestoten door het nog grotendeels onbewoonde Australien. ^{➔Krantenbericht}

• 1819 – Sophie Blanchard geeft als eerste vrouwelijke ballonvaarder een demonstratie in Parijs. Maar omdat ze vanuit haar ballon vuurwerk afsteekt, ontstaat er een fatale brand waardoor ze neerstort en tragisch om het leven komt. ^{➔Krantenbericht}

Boeken, kunst, muziek

• 1817 – Hendrik Tollens schrijft het lied Wien Neêrlands bloed, dat het Nederlandse volkslied wordt. Het wordt in 1932 vervangen door het Wilhelmus wat uit de 16e eeuw dateert, en is daarmee één van de oudste volksliederen ter wereld. ^{➔Krantenbericht}

• 1818 – De tekst van Stille Nacht, geschreven door de Oostenrijkse priester Joseph Mohr in 1816, wordt door de organist Franz Gruber op melodie gezet. ^➔Bron

• 1819 – Walter Scott publiceert zijn historische roman Ivanhoe. ^{➔Krantenbericht}

Buitenland

• 1815 – Na 3 jaar wordt de Oorlog van 1812 tussen het Engeland en de VS beëindigd, en worden de meren tussen Canada en de VS verdeeld. ^{➔Krantenbericht}
• Napoleon ontsnapt van zijn ballingschap (1814) op het eiland Elba. Hij keert terug naar Frankrijk, verzamelt een leger en herovert de macht. ^{➔Krantenbericht}
• Slag bij Waterloo: Napoleon wordt definitief verslagen door Europese legers, waaronder Nederlandse troepen o.l.v. de Prins van Oranje (de latere Willem II), die bij de slag gewond raakt. Napoleon wordt opnieuw verbannen, dit keer naar het eiland St. Helena, waarna de Franse monarchie wordt hersteld. ^{➔Krantenbericht}

• 1816 – Op Barbados begint aanvoerder Bussa de zwaarste en langdurigste slavenopstand die het eiland gekend heeft. Hij leidt zo’n 400 vrijheidsstrijders tegen de blanke troepen, maar wordt zelf gedood in de strijd. ^{➔Krantenbericht}
• In Egypte wordt het kolossale beeld van Ramses II (“Memnon”) verscheept om het naar het museum in Londen te brengen, waar het in 1818 aankomt. ^{➔Krantenbericht}

• 1817 – Op het eiland Saparua (Molukken) breekt een heftige maar korte opstand uit tegen het Nederlandse gezag. Op Ambon wordt de opstandelingenleider Pattimura door de Nederlanders gevangengenomen. ^{➔Krantenbericht}
• James Monroe wordt de 5e president van de VS. ^{➔Krantenbericht}
• In Egypte ontdekt Giovanni Battista Belzoni de graven van de farao Seti I en grafkamer in de Piramide van Chephren. ^{➔Krantenbericht}

• 1818 – Er wordt een inventarisatie gemaakt van de overzeese bezittingen van Groot-Brittannië, wat uitkomt op een totaal van 70 miljoen onderdanen. ^{➔Krantenbericht}

• 1819 – Florida en Alabama treden toe als staat in de VS. ^{➔Krantenbericht ➔Bron}
• Onder leiding van Simon Bolivar wordt Groot-Colombia (destijds Colombia, Venezuela, Ecuador en Panama) onafhankelijk, waarbij Bolivar president wordt. ^{➔Krantenbericht 1 ➔Krantenbericht 2}
• Peterloo bloedbad: In Manchester (VK) komen tienduizenden mensen in opstand om democratische hervormingen te eisen, maar het leger grijpt hard in, wat leidt tot 15 doden en honderden gewonden. ^{➔Krantenbericht}
• Uit angst voor een revolutie en daardoor machtsverlies, schrappen alle leden van de Duitse Bond de liberale idealen, en worden vrijheidsrechten afgeschaft. De onderdrukking werkt averechts; de roep van het volk voor hervormingen wordt alleen maar sterker. ^➔Bron

Tijdlijn van mijn voorouders

Chronologisch per thema

Deze tijdlijn van de geschiedenis van Nederland geeft een overzichtelijk beeld van de belangrijkste gebeurtenissen per categorie tussen 1815 en 1820. Dankzij de gestructureerde opzet en opsplitsing in diverse onderwerpen, is het een uitstekende bron voor iedereen die behoefte heeft aan een duidelijk overzicht van de geschiedenis per thema.