Volg Yory op Facebook Twitter Pinterest YouTube LinkedIn

Missie | Team Yory | Contact | Nieuwsbrief

Nederlands NL English EN Français FR Deutsch DE Bahasa Indonesia ID

Een heemkundige kring voor stamboomonderzoek

Hoe kan een heemkundige kring helpen bij stamboomonderzoek? Een aantal jaar geleden, op 15-jarige leeftijd, ben ik begonnen met familieonderzoek. 

Een heemkundige kring bij stamboomonderzoek
Bron: Pixabay, typisch dorp in Nederland

Het onderzoek bestond uit lage kwaliteit; ik had geen stamboomcontacten en ik kende dus niemand die mij eventueel verder kon helpen. Stap voor stap ontdekte ik (zelfstandig) nieuwe bronnen, zoals FamilySearch met veel ingescande akten.

Er ging een wereld voor mij open! Hetzelfde geval geldt voor mij met de ontdekking van genealogische groepen op Facebook. Toch lag er voor mij een drempel om mijn vragen aan medeonderzoekers te stellen.

Contacten opbouwen

Inmiddels weet ik wel beter. Zoveel mogelijk contacten opbouwen en instanties benaderen is erg belangrijk voor het verder komen en het verdiepen van je eigen familieonderzoek. Een historische vereniging, heemkundige kring of een heemkundevereniging (en verdere synoniemen) kan ook veel hulp bieden. Zij kunnen over een grote inventaris van interessant materiaal beschikken, maar dat is per vereniging verschillend. Vaak helpt een e-mail sturen al om een goed beeld van hun inventaris te krijgen.

Definitie heemkundige kring

Als gemak gebruik ik “heemkundige kring” als algemeen begrip voor een lokale organisatie die zich bezighoudt met het verzamelen van informatie over de eigen leefomgeving. Deze informatie bestaat onder andere uit archeologie, ecologie, genealogie, geografie, geschiedenis, en het onderzoek naar materieel en immaterieel cultureel erfgoed. Kortom, het begrip heemkunde betekent alle wetenschappen op lokaal of regionaal niveau die hun eigen leefomgeving onderzoeken. Binnen zo’n vereniging kunnen er verschillende werkgroepen per onderzoekthema zijn.

‘Je kunt een jongen uit een dorp halen, maar je kunt het dorp niet uit de jongen halen.
Arthur Baer, Amerikaans journalist and humorist (1886-1969)


Er zijn verschillende benamingen voor zo’n vereniging, maar grofweg overlappen deze termen elkaar sterk. Op Wikipedia staat een lijst met synoniemen voor een heemkundige kring: historische kring, geschiedkundige kring, heemkundekring, heemkring, oudheidkundige kring, erfgoedkring of historische vereniging, oudkundige vereniging, geschiedkundige vereniging, heemkundige vereniging  (heemkundevereniging) of historisch genootschap. Kortweg heemkunde komt ook vaker voor. Bijvoorbeeld de heemkundige kring waar ik lid van ben, heet Heemkundevereniging Meerssen.

Inventaris heemkundige kring

Een heemkundige kring heeft dus onder andere veel kennis over de lokale geschiedenis en de bewoners. Met enig geluk beschikken zij over bruikbare informatie voor je eigen stamboomonderzoek. Deze informatie kan gepubliceerd staan op hun website of in hun verenigingsblad. Dat kan handig dienen voor directe informatie alsook achtergrondinformatie over het leven in de woonplaats van je voorouders. Een aantal voorbeelden waar een heemkundige kring over kan beschikken:

Zo’n vereniging kent dus de omgeving en de inwoners erg goed. Zo zullen zij over een groot netwerk beschikken van (bevriende) bewoners, instanties, genealogen en lokale historici. De kans is dus aanwezig dat een van deze contacten je meer over je eigen familie kan vertellen en beeldmateriaal over hen kan beschikken.

Er zijn leden die zich in de genealogie van één plaats hebben gespecialiseerd en alles over de bewoners mét beeldmateriaal kunnen vertellen. Of deze leden kennen je eigen familieleden al en kunnen zij je in contact met hen brengen! Als je familieleden bekende dorpsfiguren waren geweest, is er ook een kans dat er over hen in het heemkundig tijdschrift al is geschreven.

Voorbeelden artikelen in een heemkundig tijdschrift

Als voorbeeld vond ik een artikel in een heemkundig tijdschrift, waarin de Tweede Wereldoorlog in die plaats verder stond uitgewerkt. In dat artikel stond beschreven dat in die plaats een groot aantal evacués werden gehuisvest door het dreigende oorlogsgeweld elders. Dat gebeurde ook in de boerderij van mijn overgrootouders. Erg interessant ter verdieping van het leven van overgrootouders en diens gezin, waaronder mijn opa!

Het mooiste voorbeeld vind ik wel het artikel over het leven van mijn betovergrootouders in een heemkundig tijdschrift. Zij hadden een goedlopend café aan een belangrijke weg in Zuid-Limburg gehad. Bijna vijftig jaar na het overlijden van hen, nam een lid van de plaatselijke heemkundige kring de moeite om over hen te schrijven. Zo kwam ik meer te weten over de achtergrond van mijn betovergrootouders, de geschiedenis van het café en het leven van die voorouders. Het artikel bevat onder meer een foto met mijn betovergrootmoeder en haar zoon en dochter, mijn overgrootmoeder. Erg bijzonder, vooral om het artikel aan je familieleden te laten lezen die de eigenaren van het café, hun voorouders, nog hebben gekend!

Eigen ervaringen met een heemkundige kring

De bovenstaande informatie baseer ik grotendeels op mijn eigen ervaringen met de dorpse heemkundige kringen in Zuid-Limburg en Heemkundevereniging Meerssen waar ik zelf lid van ben. Hopelijk kennen overige heemkundige kringen verspreid over het land een soortgelijke inventaris.

Tip: in Plaatsengids staat bij de opgezochte plaats onder het kopje geschiedenis vaak de samensteller van dat kopje, of een verwijzing naar een geschiedkundige vereniging. Dan vind je gemakkelijk waar je terecht kunt voor heemkundige vragen.

Conclusie

Kortom, leden van een heemkundige kring zijn erg enthousiast over hun vakgebied en daar willen ze graag met je over in gesprek gaan. Zij hebben een grote kennis over de lokale leefomgeving. Aarzel niet en neem contact met hen op. Ook een kijkje op hun website nemen, geeft al een goed beeld van alle beschikbare informatie. Mogelijk vind je nog ware schatten van informatie!

Voorbeelden websites heemkundige kringen
Lijkvinding in overlijdensakte
Rotte appels in je stamboom
Wel eens van averijgrossen gehoord?
TV serie ‘de IJzeren Tijd’
Ontvang de nieuwsbrief

Ontvang de nieuwsbrief


Ieder kwartaal
Download gratis de akte checklist

Download gratis de akte checklist

Wil je ook de nieuwsbrief ontvangen?


Zo gebruik je de akte checklist
timo wouters

Timo Wouters (Maastricht, 2003) is afkomstig uit het Zuid-Limburgse Heuvelland en woonachtig binnen de gemeente Meerssen. In het dagelijkse leven ben ik bezig met mijn havo-opleiding. Als hobby's doe ik dagelijks vrijwilligerswerk voor Heemkundevereniging Meerssen, stedenbouwkundig ontwerpen, fietsen / mountainbiken, lezen, en het uitdiepen van familiegeschiedenis. Ik ben breed geïnteresseerd in de lokale, regionale en nationale geschiedenis. Verder schrijf ik artikelen over mijn voorouders voor familieleden en Meerssen-gerelateerde artikelen in het verenigingsblad "Gerbergabode" van gelijknamige heemkundevereniging.

Vanaf mijn 15e levensjaar onderzoek ik mijn familie. Ongeveer 3/4 deel van mijn voorouders komt uit Zuid-Limburg en mijn specialisme ligt dan ook bij de Limburgse genealogie. Ook beschik ik over veel kennis omtrent historisch onderzoek in de kadastrale archieven. Mocht je vragen aan mij hebben, laat het mij gerust weten bij voorkeur via dit kanaal of via de onderstaande kanalen.

Zoek je voorouders op MyHeritage

NL_FTFCbanners_480320_01.png

Zoek je voorouders op Open Archieven

Lees ook...