Amsterdamse paspoorten uit 1940-1945 (met foto’s)
Omdat er voor archiefstukken uit de Tweede Wereldoorlog geen verplichte vernietiging geld, zijn de paspoortaanvragen uit de jaren 1940-1945 in het Stadsarchief Amsterdam bewaard gebleven. Het zijn 201 dozen met ruim 80.000 alfabetisch geordende aanvragen. Deze zijn al jaren online toegankelijk, dus is het hoog tijd voor een artikel hierover.
Als je net als ik voorouders in Amsterdam hebt die tijdens de Tweede Wereldoorlog daar woonden, dan is de kans groot dat je in dit archief hun paspoort mét foto aantreft.
Paspoorten bevatten altijd een foto van de persoon die het aanvraagt, samen met enkele persoonlijke gegevens en informatie over de aanvraag zelf. Bij de allereerste aanvraag werden details zoals naam, geboorteplaats, geboortedatum, beroep, adres, uiterlijke kenmerken en eventueel informatie over echtgenoot en kinderen genoteerd.
Ook werd vermeld voor welk gebied het paspoort geldig was, wat de kosten waren en de datum van uitgifte. Bij een herhaalde aanvraag waren minder gegevens nodig en werd er geen pasfoto gevraagd. In de index zijn herhaalde aanvragen te herkennen doordat alleen de initialen van de voornaam zijn genoteerd in plaats van de volledige naam.
Wat betekent ‘5 w.d.’ bij ‘voor vestiging’?
Met een paspoort met deze vermelding kon men reizen door de ‘5 werelddelen’. Soms stond er specifiek Europa of Frankrijk op, of Duitsland in het geval van bovenstaande voorbeeld van mijn vader. Overigens werkte de meerderheid tijdens de Tweede Wereldoorlog vanaf 1942 verplicht in Duitsland, terwijl een kleiner aantal in Frankrijk bij de Atlantikwall tewerkgesteld was.
‘Wonderlijk eigenlijk dat je, gaande naar een ander land, alleen door een paspoort echt bestaat.‘
Waarom kan ik een persoon niet vinden?
Alleen scans van documenten met gegevens van personen die meer dan 100 jaar geleden zijn geboren, zijn direct beschikbaar. Echter, documenten met informatie over personen waarvan het onbekend is of ze overleden zijn, mogen niet openbaar worden gemaakt. Maar als u kunt bewijzen dat de persoon in kwestie is overleden, wordt de scan vrijgegeven.
Lees ook
Amsterdamse paspoorten uit 1940-1945 (met foto’s)
