Automatische transcriptie van historische documenten
Tegenwoordig worden steeds meer historische documenten online toegankelijk, waardoor we steeds betere toegang krijgen tot archieven. Het is dan ook goed om te zien dat steeds meer archiefinstellingen bezig zijn met het digitaliseren van hun archieven en collecties. Maar niet iedereen kan die oude handschriften en Oudnederlandse teksten lezen noch begrijpen.
Handschriftherkenning
Daarom biedt de huidige technologie steeds meer een oplossing door het bieden van automatische transcripties. Deze software kan het handschrift in het document herkennen waarvan hij een uitgewerkte transcriptie maakt. Deze techniek wordt steeds beter omdat de software continu gecorrigeerd wordt met transcripties die door mensen zijn uitgeschreven.
De ervaren genealoog en historici zullen de originele tekst wel vaak begrijpen, maar voor de meesten zal het Chinees zijn (nou ja, figuurlijk dan). Inmiddels zijn daar ook oplossingen voor dankzij de ‘Large Language Model’ die van de Oudnederlandse tekst begrijpelijk Nederlands maakt. Ook deze tools zullen steeds vaker gekoppeld gaan worden aan de automatische transcripties.
Andreas Dannenberg – mijn directe voorvader?
Een voorbeeld is het document waarin ‘Andreas Dannenberg van ‘s Haage‘ wordt vermeld (zie afbeelding boven, klik om te vergroten). Gezien de naam, locatie, tijdsperiode en bron zou hij mijn directe voorvader kunnen zijn, maar ik heb daar nog geen bewijzen van gevonden.
De transcriptie van het document:
voor Corporaal met ƒ14 per maand in Jndia aangeland en den 1 maij 1739 door haar hoog Ed. s op zijn lopend verband gevor„ „dert tot J„o adsistend met ƒ16 op zijn versoek mits tyds uijt Eijnde in gagie verhoogt tot ƒ24 onder een nieuw verband van 5 Jaren in gaande p„mo meij aanstaande mitsgrs De nu eenigen tyd ter secretarye en negotie Comptoir alhier aan de penne dienst gedaan hebbende soldaaten Andreas dannenberg van ‘s Haage Iohan Bendsnijder van pomeren den Eerst gem in a„o 17/36 in gem qualiteyd en den anderen 1738 voor Mattroos in’t land gekomen en sedert alhier geelanceert tot soldaat op hun versoek het ordinaire maandelijxe adsistente kostgeld toe gevoegd van primo maij af aanstaande.
Bron: Nationaal Archief / Rijksarchief Zuid-Holland, archieftoegang 1.04.02, Inventaris Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC), 1602-1795 (1811), inventarisnummer 8884, Kamer Zeeland.
Ga op onderzoek uit
Op Open Archieven vind je directe toegang tot de archieven (inmiddels al 15) die gebruikmaken van automatische transcriptie voor historische documenten. Het is nog niet perfect, maar het helpt wel om het leven van onze voorouders beter te reconstrueren en te begrijpen.
Lees ook
Automatische transcriptie van historische documenten
Zoek op Yory.nl