Beheersdossiers van het Nederlands Beheersinstituut

Het Nederlandse Beheersinstituut (NBI) is vlak na de Tweede Wereldoorlog door de overheid opgericht.

Beheersdossiers van het Nederlands Beheersinstituut (1945-1967)
Bron: Wikimedia (voorbeeld archief)

Zij hadden een speciaal doel, namelijk om de vermogens op te sporen én af te nemen van landverraders (ook vermeende), NSB’ers, Duitsers in Nederland. Zij beheerde ook de vermogens van personen die tijdens de oorlog waren verdwenen, zoals gedeporteerde Joden.

Het ging om ruim 300.000 mensen die werden beschuldigd van verraad. Of ze nu wel of niet schuldig waren bevonden, van ieder persoon is een dossier aanwezig in het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR) en het Oorlogsarchief van het Nederlandse Rode Kruis (NRK).

Alfabetische volgorde

Personen zoeken in de beheersdossiers is online eenvoudig. Alle namen staan op alfabetische volgorde. Maar als je een naam hebt gevonden, is het niet altijd mogelijk het dossier zelfstandig in te zien. Neem dan contact op met het Nationaal Archief wat de mogelijkheden zijn.

In dit archief vind je ook de plaatsen waar de kantoren van de NBI gevestigd waren. Een vermogen werd door één kantoor beheerd dat meestal in de buurt was van de woonplaats van de persoon. Wanneer u een woonplaats weet, is het eenvoudiger zoeken als u vastloopt.

‘Met schoften moet je niet onderhandelen. Die moet je op hun bek slaan.
Gerard Cox, Nederlands cabaretier (1940-)


Wat staat er in een beheersdossier?

Het is per geregistreerd persoon verschillend of zij een dun of dik dossier hadden. Als er veel documenten in beslag waren genomen, wordt het dossier omvangrijker. De inhoud varieert sterk, maar voorbeelden zijn:

  • Accountrapporten (bij bedrijven of vermogende particulieren)
  • Inventarissen van de inboedel
  • Correspondentie met b.v. familie, tussen de NBI kantoren onderling of lokale overheden
  • Stukken van b.v. Raad voor het Rechtsherstel, Directoraat Generaal Bijzondere Rechtspleging
  • Aanmaningen van schuldeisers
  • Vonnissen van tribunalen of andere gerechtshoven

De afhandeling van een beheersdossier duurde vaak lang. Het archief is in 1968 afgesloten.

Bron: Nationaal Archief, document uit het beheersdossier van H. Westerbaan

Bronnen voor onderzoek voor beheersdossiers

Open Archieven

Open Archieven – Beheersdossiers Nationaal Archief Verkaufsbücher

Averijgrossen, een avontuurlijke bron
Bouwdossiers van oude woningen
Vermelding van een lijkvinding
Rotte appels in je stamboom
Beheersdossiers van het Nederlands Beheersinstituut
Deel dit artikel op

Ga naar de auteurspagina

Ontvang de nieuwsbrief

Ontvang de nieuwsbrief

Download gratis de akte checklist

Download gratis de akte checklist

Tip: Zo gebruik je de akte checklist

Interessante artikelen

Aan de slag met zoeken

yory
Deel dit artikel op