De Rotterdamse arrestantenkaarten inzien (1940-1945)
De arrestantenkaarten van het Rotterdams Archief vormen een belangrijk onderdeel van de administratie tijdens de Tweede Wereldoorlog. Deze kaarten documenteren namelijk de personen die in voorarrest werden gehouden op de politiebureaus, inclusief uit de plaatsen Schiedam en Vlaardingen.
Drie hoofdcategorieën
De arrestanten kunnen in drie hoofdcategorieën worden verdeeld:
- Gebruikelijke wetsovertreders en verdachten van misdrijven
- Joodse burgers die werden opgepakt vanwege hun afkomst
- Verzetstrijders
De laatste twee groepen werden meestal gearresteerd door de Duitse politieke recherche of veiligheidsdienst, waarbij de Rotterdamse politie werd ingezet voor de bewaking.
Wat gebeurde er na de arrestatie?
Na de arrestatie waren er verschillende vervolgstappen:
- Vrijlating (vaak bij onterechte arrestatie of lichte vergrijpen)
- Overbrenging naar het Huis van Bewaring
- Transport naar concentratiekampen (vooral Kamp Amersfoort of Kamp Vught)
Tragisch genoeg zijn in de laatste oorlogsmaanden tientallen arrestanten geëxecuteerd.
Helaas ontbreekt vaak de reden van de arrestatie op de kaarten, en van de meeste arrestanten zijn geen aanvullende dossiers bewaard gebleven. Ook zijn sommige gebruikte afkortingen zijn niet meer te herleiden.
Dit online archief bevat alleen de arrestantenkaarten van de personen van wie vaststaat dat ze zijn overleden, of van wie we dat aannemen, gezien hun geboortejaar. De kaarten van levende personen zijn wegens privacy niet in te zien.
De gegevens die op de kaarten staan:
- Naam (alhoewel deze niet altijd volledig is)
- Geboortedatum, straat, woonplaats, beroep, nationaliteit
- Bij Joden werd er een “J” op de kaart gestempeld
- Voor wie of welke instantie is gearresteerd
- Datum van opname, ontslag of vertrek b.v. naar kamp Westerbork
- Lijst van bezittingen bij arrestatie die afgegeven moesten worden
- Soms staat de naam van de functionaris vermeld die de arrestatie verrichte
- Bijzonderheden, met aantekeningen als ‘Niet luchten’, ‘koffer retour aan moeder gegeven’ of ‘ring met sleutels meegegeven met rechercheur’
Meer lezen?
- Meer informatie over de arrestantenkaarten, Stadsarchief Rotterdam
- Havenstad in oorlog, Oorlogsbronnen
Bronnen voor onderzoek
Hulp nodig?
Lukt het niet? Vraag dan hulp aan de Yory Stamboom Helpdesk.
Lees ook
De Rotterdamse arrestantenkaarten inzien (1940-1945)
