Snuffelen tussen oude ansichtkaarten op GeneaNet
Wist je dat GeneaNet een grote verzameling heeft van oude ansichtkaarten van over de hele wereld? Deze vintage foto’s geven een mooi tijdsbeeld; niet alleen hoe die plek er toen uitzag, maar ook hoe onze voorouders elkaar een ‘groet’ stuurden. Iedere kaart lijkt hiermee een persoonlijk kunstwerk, met vaak nog de geschreven teksten van de afzender naar de ontvanger. Nostalgie ten top!
Hoewel we tegenwoordig moeiteloos een kaartje in de brievenbus werpen, schuilt er achter de vertrouwde ‘ansichtkaart’ een rijke geschiedenis. De term zelf is een directe erfenis van onze oosterburen; het is namelijk een verkorting van het Duitse Ansichts(post)karte, wat letterlijk ‘aanzichtkaart’ betekent. Deze prentbriefkaart, zoals het ook wel formeel wordt genoemd, beleefde zijn grote doorbraak en werd razend populair tegen het einde van de negentiende eeuw.
Toch gaat de traditie van het versturen van de ansichtkaart veel verder terug, tot diep in de 17e eeuw. In die tijd was het echter een kostbare aangelegenheid, aangezien iedere kaart nog persoonlijk door een koerier werd bezorgd. Vanwege deze hoge kosten was het uitwisselen van geschreven groeten aanvankelijk een exclusief privilege dat enkel was voorbehouden aan de rijken.
Een nieuw en populair communicatiemiddel
Maar tegen het einde van de 19e eeuw werd het versturen van post een stuk toegankelijker. De opkomst van het machinaal drukken van kaarten zorgde er, samen met een steeds efficiëntere postbezorging, voor dat de kosten flink konden dalen. Hierdoor nam de populariteit van de ansichtkaart een enorme vlucht. Bovendien speelde de introductie van de postzegel een cruciale rol, want deze uitvinding maakte het namelijk voor het gewone volk betaalbaar om een kaartje naar hun naasten te sturen.
Tekst op ansichtkaart boven: “Ontvangt vanuit Amsterdam onze hartelijke groeten, de huwelijksreis bevalt uitstekend, Johann en Gerarda (?)”, ca. 1900
‘Het mooiste aan een kaartje is niet het plaatje, maar het feit dat iemand de tijd nam om aan je te denken.‘
De hoogtijdagen van de ansichtkaart ligt tussen de jaren 1890 en het begin van de Eerste Wereldoorlog in 1914. In deze periode was er een enorme productie van ansichtkaarten die gekenmerkt worden door een grote variatie aan plaatsen en onderwerpen. Dit ontwikkelde een ongekende populariteit die voor een communicatiemiddel nooit eerder was vertoond.
Nuttig bij onderzoek naar kadaster en huizen
Het bekijken van deze verzameling van oude ansichtkaarten kan je helpen bij het onderzoeken waar je voorouders hebben gewoond. Als je namelijk bezig bent met kadasteronderzoek of wil weten hoe een straat of wijk er vroeger uitzag, dan kunnen deze oude beelden je zomaar helpen om vraagtekens op te helderen, of letterlijk een beeld te krijgen hoe men vroeger woonde.
De collectie op GeneaNet
De online collectie van Geneanet bevat meer dan 100.000 ansichtkaarten wereldwijd, en laat de ontwikkeling van de ansichtkaart zien tot aan het eind van de jaren 1950. In die tijd veranderde de kaarten beelden gaandeweg van klassiek zwart-wit naar levendig (vaak ingekleurde) kleuren. Je kunt zoeken op plaats of trefwoord, en de collectie is ingedeeld per thema, zoals kastelen, klederdracht en tradities, beroepen, religieuze gebouwen, industrieel erfgoed, sport, steden en dorpen, en nog veel meer.
Wist je dat je zelf oude ansichtkaarten kunt toevoegen aan deze collectie? Scan ze in op een hoge kwaliteit: minimaal 1280 pixels breed (of hoog) en kleiner dan 14 MB. Alleen oude ansichtkaarten worden geaccepteerd (tot en met de jaren 1960).
Bronnen voor onderzoek
Lees ook
Snuffelen tussen oude ansichtkaarten op GeneaNet
Zoek op Yory.nl