Verborgen Verleden – Frank Lammers

Acteur Frank Lammers gaat in een aflevering van Verborgen Verleden (2025) op zoek naar zijn voorouders en familiegeschiedenis.

Acteur Frank Lammers kende een vlekkeloze Brabantse jeugd, totdat hij de confrontatie aanging met de verborgen geheimen rondom de mentale gezondheid van zijn grootmoeder Arnolda Petronella Kolenberg en overgrootvader Johannes Antonius Kolenberg.

De zoektocht naar zijn verleden onthult een onverwachte internationale bloedlijn die hem naar Zwitserland, Frankrijk en Polen voert. Hij komt erachter dat hij afstamt van een klokkenluidende schoolmeester, een Poolse intendant die voor de koning van Polen werkte en een voorvader van wie zijn achternaam is gehalveerd.

Welke vragen had Frank Lammers over zijn voorouders?

Frank heeft enkele specifieke vragen over zijn familiegeschiedenis, waarbij de mentale gezondheid binnen zijn familie de meeste focus hebben. Hij wil meer weten over het lot van zijn grootmoeder Arnolda Petronella Kolenberg, die in 1958 overleed in een psychiatrische inrichting in Vught.

Er bestaan namelijk binnen de familie sterke vermoedens van zelfmoord en mogelijk een bipolaire stoornis, en Frank vraagt zich af of er een aanleiding voor haar toestand was, en of dergelijke mentale problemen al eerder in de familielijn voorkwamen.

Daarnaast is Frank zeer benieuwd naar de waarheid achter de familieverhalen over een Duitse barones en een Russische intendant. Hij wil specifiek weten hoe de niet-Brabantse achternaam Wosky in zijn stamboom is terechtgekomen. Want kloppen die verhalen over de Oost-Europese voorvader wel? Uiteindelijk hoopt hij te ontdekken wie de persoon was die oorspronkelijk naar Brabant trok en daarmee de basis legde voor zijn familie.

Wie waren de directe voorouders van Frank Lammers?

De ouders van Frank zijn Petrus Jacobus Lammers x Henrica Maria van Lierop. Zijn grootouders zijn Martinus Josephus Lammers x Arnolda Petronella Kolenberg.

Andere voorouders die in de aflevering worden genoemd:

Overgrootouders (3e generatie): Petrus Johannes Lammers x Margaretha Lennarts, en Joannes Anthonius Kolenberg x Maria van Santvoort.
Betovergrootouders (4e generatie): Theodorus Lennarts x Jacoba Wannemakers.
Oudouders (5e generatie): Simon Slyovoosky, Andries Wannemakers x Paulina Christina Wosky.
Oudgrootouders (6e generatie): Andries Wosky (uit Huningue, Zwitserland) x Margareta van de Westerlo (eerder gehuwd met Christina Gillion).
Oudovergrootouders (7e generatie): Simon Slyovoosky (uit Warschau, Polen) x Elenonore Gremanin.

Arnolda Petronella Kolenberg, de oma met emotionele problemen

Arnolda leidde een leven dat een diep trauma achterliet in de familie. Haar omgeving herinnerde haar als een mooie, deftige vrouw die soms ‘over de top’ door het dorp flaneerde. Diepe somberheid wisselde deze periodes van uitbundigheid echter af. Tijdens die dalen lag ze dagenlang op bed en kon ze haar rol als moeder van acht kinderen niet vervullen. Uiteindelijk was haar gedrag zo onvoorspelbaar dat de politie haar uit huis haalde en haar overbracht naar de inrichting in Vught. Daar overleed ze al na enkele weken tijdens een heftige behandeling met wisselbaden, bedoeld om haar “opwinding” te bestrijden.

Johannes Antonius Kolenberg, de overgrootvader met psychoses

De mentale kwetsbaarheid van Arnolda bleek erfelijk, want ook haar vader Johannes kampte met zware psychische problemen. Hij leed aan een cyclisch-depressieve psychose, wat hem afwisselend prikkelbaar en “hypomaan” (extreem druk) maakte, wat vaak leidde tot conflicten met zijn omgeving. Zijn toestand was zo ernstig dat hij wegens “krankzinnigheid” niet aanwezig kon zijn bij het huwelijk van zijn dochter. Uiteindelijk verbleef hij 8 jaar onafgebroken in een inrichting, waar hij kort voor zijn dochter overleed.

Andries Wosky, de oudvader uit Frankrijk

Andries, geboren als André Guillaume in het Franse Huningen (Huningue), bracht internationaal bloed in de familie. Hij begon zijn carrière als huursoldaat in Zwitserse dienst en sloot zich later aan bij het Nederlandse Staatse Leger in Brabant. Na zijn diensttijd trouwde hij met Margareta van de Westerlo, en maakte hij een opvallende carrièreswitch naar het onderwijs. Maar hij bleek een bijzonder slechte schoolmeester: hij kon geen orde houden en zijn leerlingen staken weinig van hem op. Zelfs zijn eigen dochter kon niet lezen of schrijven. Naast zijn werk als onderwijzer was hij een klokkenluider die voortdurend in conflict lag met de burgemeester over zijn salaris en huisvesting. Uiteindelijk nam hij zwaar beledigd ontslag omdat hij te weinig betaald kreeg.

Simon Slyovoosky, de invloedrijke oudgrootvader

De oorsprong van de mysterieuze achternaam Woski ligt bij Andries’ vader Simon Slyovoosky, die vanuit Warschau in Polen naar Basel in Zwitserland trok. Hij bekleedde een eervolle positie als intendant (rentmeester) voor de Poolse ambassadeur in Basel. In deze rol beheerde hij de correspondentie en de financiën van het gezantschap, wat hem in contact bracht met de hoogste adel. Hoewel hij zelf geen edelman was, was hij invloedrijk genoeg om Franse officieren als peetouders voor zijn zoon te strikken. Na zijn diplomatieke loopbaan vestigde hij zich als herbergier in Frankrijk, waar hij een hotel en restaurant exploiteerde.

‘Als we ons realiseren dat we allemaal met elkaar verbonden zijn, dan zou er toch veel minder ruzie en ellende op de wereld moeten zijn?‘
– Frank Lammers, acteur

Een opvallende wending in het leven van Simon en zijn vrouw Eleonora was hun vertrek van Zwitserland naar Frankrijk. Omdat zij katholiek waren, maar in het protestantse Basel woonden, was het onmogelijk om hun pasgeboren zoon Andries daar te laten dopen. Om deze reden vertrokken zij naar het katholieke Frankrijk, waar zij in de nabijgelegen Franse garnizoensstad Huningen hun zoon op 10 november 1767 konden laten dopen.

Van Slyovoosky naar Wosky

De overgang van de naam Schlyovoosky naar Wosky is een klassiek voorbeeld van hoe een buitenlandse achternaam in de loop der tijd en door verhuizingen naar andere taalgebieden kan veranderen of in dit geval vereenvoudigen. Toen Andries werd gedoopt in Huningen, werd hij ingeschreven als de zoon van Simon Zlovovski. Hier werd de complexe achternaam al vereenvoudigd.

Toen Andries als (huur)soldaat naar Nederland trok en zich in Brabant vestigde, onderging de naam een verdere vereenvoudiging naar de voor Nederlanders makkelijker uit te spreken naam Wosky. Want in zijn overlijdensakte uit 1840 wordt hij officieel vermeld als Andries Wosky.

Een grappig moment in de uitzending is als Frank de Franse loco-burgemeester van het stadje Huningue ontmoet. Hij merkt op dat zijn achternaam Lam-mers klinkt als zijn functie ‘la maire’ (burgemeester).

Wat heeft Frank Lammers het meest geraakt over zijn voorouders?

Het meest emotionele onderdeel van de zoektocht was de ontrafeling van het lot van zijn grootmoeder Arnolda Petronella Kolenberg. Frank was altijd al benieuwd naar haar verblijf in een psychiatrische inrichting, maar de details van haar overlijden kwamen hard binnen. Hij noemde de omstandigheden waarin zij verkeerde “heftig” en stelde dat je dit “niemand gunt”.

Eindelijk antwoorden

Frank beseft dat zijn vader pas 13 jaar oud was toen hij zijn moeder op deze manier verloor, en vindt het pijnlijk dat de kinderen niet precies wisten wat er met hun moeder gebeurd was. Het vinden van deze antwoorden is voor hem een doorbraak in een generatielang trauma.

Het was ook een verrassing dat zijn overgrootvader Johannes Antonius Kolenberg acht jaar lang in een inrichting zat wegens krankzinnigheid. Hij kon het niet laten om op te merken dat hij een “knettergekke familie” had.

Daarentegen vond Frank het vermakelijk dat zijn voorvader Andries Wosky zo’n slechte schoolmeester bleek te zijn dat zijn eigen kinderen niet eens konden lezen of schrijven.

Hoe kijkt Frank nu naar zijn familiegeschiedenis?

Vóór de zoektocht kende Frank zijn familiegeschiedenis als een vlekkeloze Brabantse jeugd met vage geruchten over Oost-Europese voorouders. Hij voelt zich een ras-Brabander, maar wist eigenlijk niks van de lijn die hem daar gebracht had.

Na zijn Verborgen Verleden avontuur is zijn perspectief wezenlijk veranderd: waar er vroeger werd gezwegen, pleit Frank nu hartstochtelijk voor openheid over mentale ziektes. Verder kijkt hij met bewondering naar zijn voorvaderen die vanuit Polen en Frankrijk naar Nederland trokken. Frank voelt zich aan het eind van zijn reis gelukkig en dankbaar voor de verkregen antwoorden.

Nog onbeantwoorde vragen

Hoewel de aflevering zeker interessante voorouders heeft laten zien, zijn er absoluut nog meer vragen die onderzocht kunnen worden:

Hoewel bekend is dat zijn oma overleed aan een hartstilstand, wordt er ook gedacht aan zelfmoord. Het archiefonderzoek gaf hier geen duidelijk uitsluitsel over, dus dit geeft nog ruimte voor verder onderzoek.
Hoe zit het met de mentale gesteldheid van de verdere voorouders van zijn betovergrootvader Johannes? Frank vermoedt dat er naast een genetische component ook ergens een onderliggend trauma in de familielijn moet zitten.
De militaire loopbaan van Andries Wosky. Hoe, waar en wanneer is Andries het Nederlandse Staatse Leger ingegaan, en ook weer uitgegaan?
De afkomst van Simon Schlyovoosky in Polen.

Frank heeft nog véél meer voorouders!

In de aflevering van Verborgen Verleden worden slechts enkele voorouders uitgelicht, maar Frank heeft er natuurlijk nog véél meer! Want alleen al op de generatielijn van de grootouders van Simon Slyovoosky heeft Frank nog 511 andere voorouders. En omdat alle generaties bij elkaar optellen, zijn er vanaf ca. het jaar 1650 nog duizenden voorouders te onderzoeken.

Omdat er vanaf het begin van de 17e eeuw al veel archieven toegankelijk zijn, is er over deze generaties met gemak nog véél meer informatie te vinden. Dus…

Beste Frank,
Als je nog meer wilt weten over je familiegeschiedenis, dan help ik je graag verder met het ontdekken van nieuwe verhalen over je voorouders.