Verborgen Verleden Voorouders Bridget Maasland — Bron: Yolanda Lippens

Verborgen Verleden – Bridget Maasland

Presentatrice Bridget Maasland gaat in een aflevering van Verborgen Verleden (2025) op zoek naar haar voorouders en familiegeschiedenis.

Bridget ontdekt dat haar voorgeslacht gevuld is met autonome vrouwen en ondernemende mannen die, gedreven door liefde en avontuur, de grenzen van hun tijd verlegden. Van een gewaagde emigratie naar Zuid-Afrika tot nomadische Duitse glasblazers, maakt haar duidelijk dat de keuzes van haar voorouders tot op de dag van vandaag nog voelbaar zijn.

Welke vragen had Bridget Maasland over haar voorouders?

Afgezien van wat flarden, weet Bridget weinig over haar voorouders. Haar belangrijkste vragen zijn over een mysterieus familieverhaal over haar overgrootmoeder Petronella van Drune, die haar gezin zou hebben achtergelaten voor de liefde. Hoe kon zij, ook al was het voor de liefde, in die tijd je gezin achterlaten om naar Zuid-Afrika te gaan? En hoe gingen haar kinderen daarmee om?

Bridget heeft verhalen gehoord over de man van Petronella, haar overgrootvader Johannes van Elte. Hij kwam na het vertrek van zijn vrouw alleen voor de kinderen te staan, waarna hij met de huishoudster zou zijn getrouwd om voor het gezin te kunnen zorgen. Hoe zit dat precies?

Wie waren de directe voorouders van Bridget Maasland?

De ouders van Bridget Maasland zijn Frederik (Frits) Maasland x Petronella (Elly) Maria Johanna Kleijwegt. Haar grootouders zijn Frederik Maasland x Barendina Petronella van der Roest, en Hillebrand Pieter Kleijwegt x Catharina Petronella Maria van Elten.

Andere voorouders die in de aflevering worden genoemd:

Overgrootouders (3e generatie): Johannes Maasland x Hendrika Willemina Damen, en Adrianus Dirk Arie Kleijwegt x Maria Kapaan, en Johannes Cornelis Constantinus van Elte x Petronella van Drune.
Betovergrootouders (4e generatie): Evert Maasland x Maria Hoevens, en Hillebrand Pieter Kapaan x Johanna Wilhelmina Elisabeth Hoogduin.
Oudouders (5e generatie): Johannes Hoevens x Niesje Wiegel, en Hendrik Hillebrand Kapaan (geboren Ouwehand) x Christina Elisabeth Schamper.
Oudgrootouders (6e generatie): Anton Friederik Wiegel (glasblazer) x Aartje Lansel, en Cornelia Ouwehand.
Oudovergrootouders (7e generatie): Cornelis Lansel x Nieske van Munster, en Johan Anton Wiegel (glasblazer) x Johanna Magdalena Roelander.
Oudbetovergrootouders (8e generatie): Gijsbert van Munster, en Rutolph Wiegel (glasblazer) x Anna Christina Greinert.
Stamouders (9e generatie): Johan Casper Wiegel (glasblazer) x Trin Greten Schafer.
Stamgrootouders (10e generatie): Christian Wiegel (glasmeester) x Anna Catharina Thon.

Tijdens haar zoektocht stuit Bridget op een reeks fascinerende voorouders die hun eigen pad kozen, vaak tegen de maatschappelijke stroom in.

Petronella van Drune, de overgrootmoeder die naar Zuid-Afrika vertrok

Petronella is misschien wel de meest besproken persoon in de aflevering vanwege haar keuze om in 1936 haar gezin te verlaten voor de liefde. Ze emigreerde, samen met haar buurman Marinus Johannes Knaap naar Johannesburg, Zuid-Afrika, terwijl ze beiden nog getrouwd waren en kinderen hadden.

Maar in werkelijkheid was de situatie toch anders, want uit onderzoek blijkt dat ze pas twee jaar na haar officiële scheiding vertrok, en haar ex-man inmiddels was hertrouwd. Petronella wordt beschreven als een autonome vrouw die koos voor avontuur, ook al liet ze daarmee veel verdriet achter bij haar kinderen.

Cornelia Oudehand, de oudgrootmoeder met veerkracht

Cornelia Oudehand (1806) toonde een enorme veerkracht na een tragische jeugd; haar vader Jacob, een schipper, verdronk in de Theems toen zij pas 11 jaar oud was. Als jonge vrouw verliet ze Katwijk aan Zee waarna ze in Leiden een zelfstandig bestaan opbouwde. Ze kreeg twee onwettige kinderen met de soldaat Hillebrand Kapaan, voordat zij uiteindelijk in 1833 met hem trouwde. Om in haar levensonderhoud te voorzien, werkte ze als tapster (barvrouw), een destijds zeer onafhankelijk beroep.

Anton Wiegel, de Lutherse glasblazer

Anton (1778) was een ondernemende voorvader. Hij was een bekwame glasblazer die vanuit Friesland naar Leerdam (Utrecht) trok, de glasstad van Nederland. Anton was niet alleen een ambachtsman, maar ook maatschappelijk betrokken. Hij diende namelijk als diaken en hielp bij het vestigen van de Lutherse kerk in Leerdam, waarbij de eerste diensten zelfs bij hem thuis plaatsvonden. Hij komt uit een familie van harde werkers die steeds verder trokken naar waar werk was.

Gijsbert van Münster, de bouwer van de muizentorentjes

Gijsbert, haar oudbetovergrootvader, was in de 18e eeuw timmerman die een blijvende stempel op het landschap van Leerdam heeft gedrukt. In 1738 kreeg hij toestemming om een huisje te bouwen op de stadsmuur, wat resulteerde in de karakteristieke “muizentorentjes” die er vandaag de dag nog staan. Helaas bleek hij niet erg nauwkeurig met zijn administratie: hij “vergat” tien jaar lang de grondrente te betalen, waardoor hij uiteindelijk een aanzienlijk bedrag aan achterstallige betalingen moest voldoen.

Christian Wiegel, de glasmeester uit Duitsland

Bridgets stamgrootvader Christian Wiegel (1635) was een glasmeester in Duitsland. Hij legde de basis voor het nomadische bestaan van de familie. Omdat glasblazerijen destijds moesten verhuizen zodra de omliggende bossen (brandstof) opraakten, leefde de familie Wiegel generaties lang als nomaden.

Wat heeft Bridget Maasland het meest geraakt over haar voorouders?

Het meest aangrijpende moment voor Bridget is de conclusie dat zij afstamt van een lijn van autonome vrouwen die kozen voor de liefde en het avontuur, en die hun leven niet lieten bepalen door de omstandigheden. Ze herkent deze strijdlust en onafhankelijkheid direct in haar moeder, haar grootmoeder en zichzelf, wat haar tot tranen roert uit een gevoel van trots.

Daarnaast raakt het concept van transgenerationeel trauma haar diep. Ze beseft dat de pijnlijke gebeurtenissen uit het verleden, zoals de scheidingen en de verlatingsangst van haar grootmoeder Katharine, doorwerken in de opvoeding van generatie op generatie.

Het feit dat haar overgrootmoeder Petronella pas in 1991 overleed, betekent dat Bridget haar had kunnen kennen als de familiebanden niet waren verbroken; deze gemiste kans noemt ze “jammer”.

Wat verraste haar het meest?

Een grote verrassing voor Bridget was dat haar overgrootmoeder Petronella niet met een onbekende naar Afrika vertrok, maar met haar buurman. Dus het familieverhaal dat Petronella haar man plotseling in de steek liet, blijkt onjuist.

Bridgets grootmoeder Katharine vertelde altijd dat ze haar hele jeugd op een streng pensionaat had gezeten nadat haar moeder vertrok. Uit de archieven bleek echter dat ze daar slechts één jaar heeft doorgebracht.

“Ik heb respect voor autonome vrouwen die kozen voor de liefde en het avontuur en die nooit omstandigheden hun leven lieten bepalen.”
– Bridget Maasland

Een bijzondere ontdekking aan haar vaderskant was dat haar oud-betovergrootvader Gijsbert van Münster de bouwer was van de karakteristieke “muizentorentjes” op de stadsmuur van Leerdam.

De verklaring voor haar eigen onrust en het feit dat ze al 30 keer is verhuisd, vindt Bridget in haar voorvaders die glasblazers waren. Deze familie leefde als nomaden en trok van glashut naar glashut zodra de brandstofvoorraad op was.

Bridget kijkt nu met veel meer begrip, trots en herkenning naar haar familiegeschiedenis, wat een groot verschil is met de flarden aan informatie waar ze mee begon. Ze had in ieder geval niet verwacht dat het haar zoveel zou raken. Ze concludeert dat haar familie de tijd vaak ver vooruit was en dat ze de opgedane kennis nu echt kan toepassen op haar eigen leven.

Overgrootopa

Als Bridget praat over haar voorvader Hendrik Hillebrand Kapaan (geboren Ouwehand), dan noemt ze hem “de overgrootopa van mijn opa”. Omdat een overgrootopa niet bestaat, bedoelt ze hiermee overgrootvader. Als we de generaties doortellen dan klopt het inderdaad, want Hendrik is de 5e generatie, dus de overgrootvader haar opa, dus haar oudvader.

Nog onbeantwoorde vragen

Hoewel de aflevering al enkele mysteries heeft ontrafeld, blijven er personen en situaties over waar nog verder onderzoek naar gedaan kan worden:

Het leven van Petronella van Drune in Zuid-Afrika: Hoewel haar overlijdensakte is gevonden, is er nog zeer weinig bekend over haar leven in Johannesburg. Onderzoek in Zuid-Afrikaanse archieven zou kunnen uitwijzen wat zij en Marinus daar precies hebben opgebouwd.
De specifieke woning van Gijsbert van Münster: Welke van de drie karakteristieke “muizentorentjes” was daadwerkelijk van haar voorvader?
De Duitse wortels van de familie Wiegel: Er valt nog meer te ontdekken over de “glashütten” in Midden-Duitsland waar deze familie vandaan kwam voordat ze naar Friesland trokken.

Bridget heeft nog véél meer voorouders!

Daarbij heeft Bridget natuurlijk nog véél meer voorouders! Want alleen al op de generatielijn van haar stamgrootvader Christian Wiege, heeft zij nog 1023 andere voorouders. En omdat alle generaties bij elkaar optellen, zijn er – alleen al vanaf het jaar 1650 – nog duizenden voorouders te onderzoeken.

Omdat er vanaf het begin van de 17e eeuw al veel archieven toegankelijk zijn, is er over deze generaties met gemak nog véél meer informatie te vinden. Dus…

Beste Bridget,
Als je nog meer wilt weten over je familiegeschiedenis, dan help ik je graag verder met het ontdekken van nieuwe verhalen over je voorouders.