Verborgen Verleden – Jochem Myjer

Cabaretier Jochem Myjer gaat in een aflevering van Verborgen Verleden (2016) op zoek naar zijn voorouders en familiegeschiedenis.

Tijdens deze reis ontdekt hij dat zijn voorouders varieerden van een arme, rondzwervende vagebond in Duitsland tot een machtige keizer van het Byzantijnse Rijk. De aflevering onthult zeer bijzondere verhalen uit zijn stamboom die de doorgaans zo drukke en snelpratende komiek uiteindelijk sprakeloos achterlaten.

Daarnaast vraagt hij zich af waar zijn voorouders oorspronkelijk vandaan kwamen en of de familie wellicht Joods was, omdat de naam Meijer hem Joods in de oren klinkt. Ook wil hij antwoorden krijgen over de generaties boven zijn betovergrootvader Bernardus Hendriek Laurentius Meijer. Jochem weet niets over de verdere generaties en is nieuwsgierig naar hun identiteit.

Tot slot wil hij meer weten over een vermeende adellijke tak aan zijn moederskant. Er gaat namelijk een hardnekkig gerucht in de familie dat hij rechtstreeks afstamt van de broer van Willem de Zwijger. Aan diezelfde moederskant (de familie Reinders) heeft hij bovendien vragen over zijn voorouders die generaties lang als dominee werkten. Jochem geeft aan dat de status van zijn voorouders hem niet uitmaakt, zolang er maar mooie verhalen te ontdekken zijn.

Andere voorouders die in de aflevering worden genoemd:

• Overgrootouders (3e generatie): Bernardus Hendricus Antonius Mijjer (commissaris van politie in Breda) x Anna Bernardina Maria van Otten. Bernard Jacques Cornelis Rijnders x Francoise Caroline Gunning. Gabriel Jasper Gerrit de Bel (predikant) x Johanna Paris.
• Betovergrootouders (4e generatie): Bernardus Hendricus Laurentius Mijjer x Margaretha Johanna Henriette Spaan. Egbertus van Otten x Anna Maria Gerarda Timmerman. Dirk Rijnders x jonkvrouw Catharina Barbara van Hogendorp. Edward Bernard Gunning x Aagje Koning. Adriaan Hendrik Lambertus de Bel (predikant) x Anna Elisabeth de Vida de Saint Germain.
• Oudouders (5e generatie): Antonius Mijjer (zeeman) x Clara Catharina Nordlohne. Bernardus van Otten x Janna Hofmeijer. Jonkheer Willem Andreas van Hogendorp x Sara Jacoba Druijvesteijn. Gabriel Jasper Gerrit de Vidal de Saint Germain x Rudolphine Christine Antoinette, gravin van Rechteren Westerveld.
• Oudgrootouders (6e generatie): Isak Mijjer (1806-) x Anna Buter. Egbertus van Otten x Gerritdina Kerkhof. Johan Henrich Anton Nordlohne x Clara Margaretha Naber. Jonkheer Willem van Hogendorp x Hermina Clara Bonn. Francois Constanteijn Willem Druijvesteijn x Cornelia Adriana Johanna Scheltus. Jacob Hendrik, graaf van Rechteren, heer van Appeltern en Altforst x Jonkvrouw Carolina van Hearsholte.
• Oudovergrootouders (7e generatie): Annaatje Mijjer (zij ondertekent haar ondertrouwakte met Meijer). Jonkheer Willem van Hogendorp. Rudolph Christiaan van Rechteren x Anna Elisabeth van der Capellen.
• Oudbetovergrootouders (8e generatie): Rijk Meijer. Jonkheer Willem van Hogendorp x Carolina Wilhelmina van Haren. Jacob Hendrik van Rechteren x Maria Margaretha Pijnssen van der Aa. Johan Derk van der Capellen x Hillegonda Anna Bentinck.
• Stamouders (9e generatie): Hendrik Meijer (1703, Paderborn, DE, vertrekt naar NL). Jonkheer Onno Zwier van Haren (1713-1779, president van Staten Generaal, politicus, veroordeeld voor schandaal met zijn dochters) x Sara Adeleida van Hulst. Adolph Hendrik des H.R. Rijksgraaf van Rechteren, Vollenhove, drost van Salland, heer van Almelo en Vriezenveen (1656-) x Sophia Juliana gravin von Castell-Rudenhausen (1673-).
• Stamgrootouders (10e generatie): Barthold Meijer. Joachim Adolf van Rechteren x Margriet van Haersolte. Philipp Gottfried Graaf von Castell-Rudenhausen x Anna Sibylla Florentina Wild- und Rheingravin von Dhaun.
• Stamovergrootouders (11e generatie): Cordt Meijer Jr. Johan Ludwig van Salm Dhaun (1620-) x Elisabeth van Salm Neufville.
• Stambetovergrootouders (12e generatie): Cordt Meijer Sr (de vagabond). Wolfgang Friedrich van Salm Dhaun x Elisabeth van Solms Braunfels (1593-). Johann Georg van Salm Neufville x Margaretha van Mansfeld.
• Stamoudouders (13e generatie): Adolf Heinrich van Salm Dhaun x Juliana, Gravin van Nassau Dillenburg (1565-).
• Stamoudgrootouders (14e generatie): Philipp Franz van Salm Dhaun x Maria Aegyptica van Oettingen. Johann (Jan de Oude) graaf van Nassau Dillenburg Katzenelnbogen en Dietz, stadhouder van Gelre en Zutphen, broer van Willem van Oranje (1536-) x Elisabeth van Leuchtenberg.
• Stamoudovergrootouders (15e generatie): Willem (de Rijke), Graaf van Nassau Dillenburg, Siegen, Vianden en Dietz (1487-) x Juliana van Stolberg Wernigerode.
• Stamoudbetovergrootouders (16e generatie): Johan V, graaf van Nassau Dillenburg (1455-) x Elisabeth van Hessen-Marburg, Gravin van Katzenelnbogen. Bodo van Stolberg x Anna van Eppstein.
• Edelouders (17e generatie): Hendrik III (de Rijke), Landgraaf van Hessen-Marburg (1440-) x Anna Gravin van Katzenelenbogen.
• Edelgrootouders (18e generatie): (Ludwig) Lodewijk I (de Vreedzame), Landgraaf van Hessen (1402-) x Anna van Saksen Meissen.
• Edelovergrootouders (19e generatie): Frederik I (de Strijdbare) Wettin, Hertog van Saksen (1370-) x Katharina, Prinses van Brunswijk-Wolfenbüttel.
• Edelbetovergrootouders (20e generatie): Frederik III (de Strenge) Wettin Paltsgraaf van Saksen (1332-) x Katharina van Henneberg.
• Edeloudouders (21e generatie): Frederik II x Mechteld van Beieren.
• Edeloudgrootouders (22e generatie): Frederik I x Elisabeth van Lobdeburg.
• Edeloudovergrootouders (23e generatie): Albrecht I x Margaretha van Hohenstaufen.
• Edeloudbetovergrootouders (24e generatie): Hendrik III (de Doorluchtige) Wettin Paltsgraaf van Saksen (1218-) x Contance van Oostenrijk.
• Edelstamouders (25e generatie): Leopold VI, Hertog van Oostenrijk en Stiermarken (1176-) x Theodora Angelina, Prinses van Byzantium (1180-1246).
• Edelstamgrootouders (26e generatie): Leopold V, Hertog van Oostenrijk en Steiermachen (1157-) x Helena Arpad, prinses van Hongarije.
• Edelstamovergrootouders (27e generatie): Hendrik II Jasomirgoff, Hertog van Oostenrijk (1115-) x Theodora Komnenos.
• Edelstambetovergrootouders (28e generatie): Andronikos Komnenos Sebastokrator (1108-) x Eirene (Aineidasa).
• Edelstamoudouders (29e generatie): John II Komnenos, keizer van Byzantium (1087-) x Eirene Piroska, prinses van Hongarije.
• Edelstamoudgrootouders (30e generatie) (via diverse lijnen): Alexios I Komnenos, keizer van Byzantium (1056–1118) x Irene Doukaina.

Het is best uitzonderlijk dat een deel van Jochems stamboom teruggaat tot de 11e eeuw!

Bekijk ook

Overzicht van alle generaties van je voorouders (tot het jaar 0)

Hoe de achternaam van Meijer naar Mijjer is veranderd

In de aflevering wordt uitgelegd waarom Jochems achternaam als Myjer (officieel Mijjer) wordt geschreven. Het schijnt dat zijn voormoeder Annaatje Mijjer tijdens haar huwelijk in 1808 met Jacob van Meerlant (dus 2 jaar na de geboorte van haar zoon Isak) haar ondertrouwinschrijving ondertekent als Meijer. Maar bij de doopinschrijving van haar zoon Isak 2 jaar eerder, met de vermelding van ‘onegt’, wordt hij ingeschreven met de achternaam Mijjer. Een duidelijke schrijffout van de pastoor.

Hendrik Meijer, de hoopvolle migrant

Jochems stamvader Hendrik Meijer was een onwettig kind. Hierdoor kon hij geen boerderij erven of een ambacht leren, waardoor hij slechts als landarbeider of soldaat kon werken. Gedreven door dromen over de vrijheid en welvaart in Nederland, trok hij te voet naar Amsterdam.

Onno Zwier van Haren, de gevallen staatsman

Aan zijn moederskant stamt Jochem af van de Friese jonker Onno Zwier van Haren. Onno was een uiterst invloedrijk politicus en president van de Staten-Generaal in Den Haag, die daarnaast toneelstukken en gedichten schreef. Zijn leven stortte echter volledig in toen zijn schoonzoons hem beschuldigden van incest met zijn dochters Carolina en Betje. Onder druk ondertekende hij een schuldbekentenis waarna hij uit Den Haag werd verbannen.

Gedreven door zijn verloren status probeerde hij zijn naam te zuiveren via een felle pamflettenstrijd. Hierin maakte hij zijn eigen dochters op gruwelijke wijze zwart door te beweren dat ze veel te lelijk en ziekelijk waren om aan te raken. Het gerecht deed uiteindelijk een onbesliste uitspraak, waarna Onno Zwier in diepe bitterheid stierf. Jochem is diep geschokt door deze ijdele, egoïstische man die zelfs op zijn sterfbed zijn kinderen liet zweren nooit meer toenadering te zoeken tot de verbannen tak tot zelfs 3 generaties.

Jan de Oude (Jan VI van Nassau-Dillenburg), de standvastige rebel

Via de adellijke lijn van de Van Rechterens stamt Jochem af van Jan de Oude (1536–1606), zijn stamoudgrootvader, de broer van Willem van Oranje. Samen met zijn broers Lodewijk, Adolf en Hendrik vocht hij in de opstand tegen de Spanjaarden. Jan was de enige van de broers die de bloedige strijd overleefde. Zijn vader, Willem de Rijke, was vooral ‘rijk’ aan kinderen. En zijn moeder, Juliana van Stolberg, had maar liefst 160 kleinkinderen en achterkleinkinderen die de stambomen van talloze Europese vorstenhuizen vormden.

Theodora Angelina, de Byzantijnse prinses

Theodora als Byzantijnse prinses werd rond 1180 geboren in Constantinopel, uit het keizerlijke Huis der Angeloi. Als vermoedelijke nicht van de Byzantijnse keizer Isaäk II Angelos groeide zij op aan het hof in Constantinopel, waar zij getuige was van de roerige gebeurtenissen rondom de Derde Kruistocht en paleisrevoltes. Haar huwelijk met Leopold VI werd vermoedelijk al tijdens deze kruistocht gepland door keizer Frederik Barbarossa en haar toekomstige schoonvader Leopold V van Oostenrijk. Hun huwelijk was een uiterst prestigieuze gebeurtenis, aangezien het de allereerste keer was dat een lid van het Huis Babenberg met een keizerlijke prinses trouwde, wat de diplomatieke relaties binnen het Rooms-Duitse Rijk aanzienlijk versterkte.

Haar latere leven werd echter overschaduwd door oorlogsgeweld en diepe familietragedies. Hoewel zij haar echtgenoot 7 kinderen schonk, overleefde Theodora uiteindelijk haar man en al haar drie zonen. Na het overlijden van haar man begon het gewelddadige regime van haar opvolgende zoon Frederik II, die de bezittingen van zijn eigen moeder plunderde en haar met de dood bedreigde als zij het paleis zou verlaten. Theodora vluchtte in 1235 naar Bohemen, waarna de keizer haar in het gelijk stelde en zij kon terugkeren naar Oostenrijk. Zij trad uiteindelijk in als kloosterzuster in de abdij van Lilienfeld en stierf op 22 juni 1246, slechts één week nadat haar zoon Frederik II op het slagveld was gesneuveld.

Alexios I Komnenos, de machtige keizer

De absolute finale van de zoektocht brengt Jochem naar Istanbul, waar hij ontdekt af te stammen van Alexios I Komnenos, de keizer van het enorme Byzantijnse Rijk. Samen met zijn zoon John II Komnenos hebben zij het keizerrijk gered en beschermd tegen vijanden uit allerlei hoeken, vanuit het noorden, westen en het zuiden uit Sicilië. Toen zijn (3x) achterkleindochter Theodora Angelina trouwde met Leopold VI van Oostenrijk mengde deze keizerlijke bloedlijn zich met de Europese adel.

Daarnaast is het overlijden van zijn honderdjarige oma, precies tijdens de opnames van het programma, een uiterst emotioneel moment dat hem diep treft. Jochem vindt het heel bijzonder dat hij haar aan haar sterfbed nog enkele puzzelstukjes van de zoektocht kon vertellen. Het doet hem echter wel verdriet dat hij haar niet meer heeft kunnen vertellen dat zij rechtstreeks van een Byzantijnse keizer afstamde, iets wat zij ongetwijfeld prachtig vond.

Wat heeft hem het meest verrast?

Jochem reageert enthousiast op de ontdekking dat zijn stambetovergrootvader als een vagebond leefde en rondzwierf in de omgeving van Paderborn. Hij grapt dat zijn eigen rusteloze drang om op straat en op reis te zijn, ongetwijfeld voortkomt uit dit ‘vagebondenbloed’.

Jochem vindt het geweldig en onvoorstelbaar dat uitgerekend hij, de snelst pratende cabaretier van Nederland, afstamt van de broer van ‘de Zwijger’.

En verder is hij sprakeloos in de Hagia Sophia in Istanbul, waar hij diep onder de indruk is van het feit dat zijn voorvader aan de wieg stond van dit wereldberoemde monument én het keizerrijk heeft gered.

Hoe kijkt Jochem nu naar zijn familiegeschiedenis?

Voor Jochem, die naar eigen zeggen verslaafd is aan verhalen, is de oogst van dit avontuur fantastisch. Met een familiegeschiedenis die loopt van een rondzwervende Duitse vagebond tot een Byzantijnse prinses, heeft hij verhalen in overvloed gekregen.

Nog onbeantwoorde vragen

Hoewel de aflevering al enkele mysteries heeft ontrafeld, blijven er personen waar nog verder onderzoek naar gedaan kan worden. Want als er al zoveel voorouders gevonden zijn, dan zijn er nog véél meer takken te onderzoeken.

• Via de moederskant van Jochems lievelingsopa Rijnders stamt Jochem af van de familie Druyvesteyn. Voorvader Aernout Druyvesteyn was niet alleen bierbrouwer en kunstschilder, maar hij werd tevens op het witte doek vereeuwigd door Frans Hals. Zijn mannelijke nakomelingen bekleedden bovendien zes generaties lang, van vader op zoon, het ambt van burgemeester van Haarlem.
• Een andere prominente voorvader aan moederskant is de Amsterdamse professor Andreas Bonn. Hij verdiende belangrijke sporen op het gebied van de geneeskunst.
• Met diepe adellijke lijnen ligt de genealogische vraag open of Jochem Myjer ook aantoonbaar afstamt van Karel de Grote. Dit is een uitdagend onderwerp voor nader genealogisch ‘huiswerk’.

Wat Jochem Myjer nog niet wist

Aan het einde van de aflevering zegt Jochem dat hij extra dankbaar is dat hij zelf een zoon heeft, waardoor deze unieke lijn van raar gespelde Mijjer én hun bijzondere verhalen nog minstens één generatie doorgaat. Maar dat is nog maar de vraag, want wat Jochem in 2018 nog niet wist, is dat sinds 2024 kinderen ook (alleen) de achternaam van de moeder kunnen krijgen. En daarbij zouden de kinderen van zijn dochter óók de achternaam Mijjer kunnen krijgen. Dus een familienaam is (gelukkig) niet meer alleen verbonden aan de mannelijke lijn.

Jochem heeft nog véél meer voorouders!

Daarbij heeft Jochem natuurlijk nog véél meer voorouders! Want alleen al op de generatielijn van zijn stambetovergrootvader Cordt Meijer (de vagabond) heeft hij nog 4.095 andere voorouders. En omdat alle generaties bij elkaar optellen, zijn er – alleen al vanaf het jaar 1650 – nog (tien)duizenden voorouders te onderzoeken.

Omdat er vanaf ca. 1600 best al veel archieven toegankelijk zijn, is er over deze generaties met gemak nog véél meer informatie te vinden. Dus…

Beste Jochem,
Als je nog meer wilt weten over je familiegeschiedenis, dan help ik je graag verder met het ontdekken van nieuwe verhalen over je voorouders.

De spontaniteit en de humoristische reacties van Jochem maakten het kijken van deze aflevering voor mij één van de leukste van de hele serie.

Helaas is deze aflevering niet meer online te bekijken, maar je kunt hem wel bestellen bij het Nederlands Instituut voor Beeld & Geluid.

Verborgen Verleden – de voorouders van Jochem Myjer, cabaretier