Volg Yory op Facebook Twitter Pinterest YouTube LinkedIn

Missie | Team Yory | Contact | Nieuwsbrief

Nederlands NL English EN Français FR Deutsch DE Bahasa Indonesia ID

Weeskinderen in weeshuizen vanaf de 15e eeuw vinden

Al sinds de 15e eeuw werden registraties van weeskinderen in weeshuizen genoteerd.

kinderen-weeshuizen-beeldbankAms-yory
Bron: Wikimedia

Eén van de oudste weeshuizen was vermoedelijk het de Amsterdams weeskamer die teruggaat tot 1466. Rond die tijd in 1491 ontstond ook het Zoudenbalchhuis in Utrecht.

De Weeskamer

In het begin waren het de burgemeesters die uit het principe zorg moesten dragen voor ‘hun’ weeskinderen. Zij moesten een eed afleggen om ‘de wees en weduwe te beschutten en beschermen’ middels een voogd.

Maar door de bevolkingsgroei konden ze deze taak niet meer uitvoeren, waardoor de weeskamer (regeringscollege) is ontstaan. Deze werd bestuurd vanuit de (stads)regering die overzicht hield op de zorg van het wezen.

Als het weeskind een erfdeel had, werden de kosten hieruit betaald. De toelating was ook streng, want alleen kinderen van poorters werden opgenomen.

Echter leefde de meeste kinderen in armoede, dus was er weinig bezit. Zij werden vaak overgedragen aan ‘huiszittenmeesters’ waar ze moesten werken.

Kinderen zijn de enige toekomst van de mensheid’
– William Saroyan, Amerikaans romanschrijver (1908-1981)


Het (Burger) Weeshuis

Om de vele arme kinderen toch op te vangen, ontstonden er rond 1510 ‘burgerweeshuizen’. Maar die deden maar weinig voor het weeskind qua zorg, behalve de kleintjes aan het werk zetten.

Daarom kwamen de vanuit vrijwel alle geloofsgemeenschappen initiatieven om de kinderen van de straat te houden. In Amsterdam ontstonden het Luthers Weeshuis, Israëlisch Weeshuis, Weeshuis der Doopsgezinden, Rooms-katholieke Jongensweeshuis, Diaconieweeshuis der Hervormde Gemeente en het Burgerweeshuis.

Boedelpapieren

Weeskinderen hadden vaak documenten van hun ouders, boedelpapieren. Dit waren b.v. trouw- of begraafbewijzen van de ouders, inventarisatielijsten van de ouderlijke boedel. Maar ook documenten over zichzelf, zoals een bewijs van een doop, inenting of dienstplicht. Deze documenten werden ingenomen door het weeshuis en geregistreerd.

Conclusie

Heb je een vastloper in je stamboomonderzoek? Kijk dan eens op je die persoon kunt vinden in een van de weeshuizen in de regio waar hij is geboren. Dit is een rijke bron aan gegevens van het kind!

Bronnen voor onderzoek

Open Archieven

Weesboek Weeskamerregister Register van weesakten Weeskamerboeken Weeskamerarchief Weesboeken en armenregister Leeuwarden Weeshuis

Overige

Weeshuizen Amsterdam
Wie roddelde er?!
KNIL Interneringskaarten
Eén-, vijf- en tienjarige tafels
Tijdbalk van je voorouders
Het Brabants Archief
Ten Bruggencate nummers
‘Weeskinderen in weeshuizen vanaf de 15e eeuw vinden’
Ontvang de nieuwsbrief

Ontvang de nieuwsbrief


Ieder kwartaal
Download gratis de akte checklist

Download gratis de akte checklist

Wil je ook de nieuwsbrief?


Zo gebruik je de akte checklist
over yolanda lippens

Ik ben de oprichtster van Yory. Een uit de hand gelopen hobbysite over mijn stamboomonderzoek en familiegeschiedenis met de bevindingen die ik online wilde delen. Met een groei van honderden artikelen over brede categorieën, heeft Yory inmiddels tienduizenden bezoekers per maand. Sinds 2022 wordt Yory versterkt door een team van auteurs met ieder zijn eigen specialiteit op genealogie gebied. Ik glunder dagelijks van trots en dankbaarheid.

Verder schrijf ik graag over dingen waar ik gelukkig van word. Over natuurlijk stamboomonderzoek, voorouders en mijn leven. Alles educatief en oplossingsgericht bedoeld. Want ook daar word ik gelukkig van. Mijn privé columns zijn korte waargebeurde verhalen. Maar dan wel met een vleugje drama en gedrenkt in humor. Zo ben ik dan ook wel weer.

Zoek je voorouders op Open Archieven

Zoek je voorouders op MyHeritage

NL_FTFCbanners_480320_01.png

Lees ook...