Voorouders vinden die hun kiesrecht gebruikten
Vandaag de dag vinden we het heel normaal dat we om de zoveel jaar kunnen stemmen, maar hoe en wanneer kregen onze voorouders eigenlijk kiesrecht?
Kiesrecht is het recht van een meerderjarig persoon (kiesgerechtigde) om zich uit te spreken over een politieke partij en bestuurlijke eenheid of organisatie in zijn land. Dit gebeurt door te stemmen tijdens periodieke verkiezingen. In landen met een democratie is dit een van de belangrijkste rechten van het staatsburgerschap.
Bedenk eens dat de gewone burger, waarschijnlijk jouw voorouders die vóór 1917 leefden, geen enkele invloed hadden op de politiek. Daar is flink voor gevochten, waarna in 1917 het kiesrecht voor mannen (de gewone man) werd ingevoerd. Pas in 1922 kregen de vrouwen actief kiesrecht.
‘Als we de oceanen schoon willen houden zullen we de vissen stemrecht moeten geven.‘
De ontwikkeling van het kiesrecht in Nederland
In de 19e eeuw heeft onze Grondwet diverse herzieningen doorgemaakt:
- 1814
Voordat er überhaupt inspraak was van de burger, was het de adel en de elite die – met garantie – het voor het zeggen hadden. - 1815
Eer kwamen twee Kamers, de Eerste Kamer werd benoemd door de Koning. - 1848
Er kwamen rechtstreekse verkiezingen van de Tweede Kamer, Provinciale Staten en Gemeenteraden, waar alleen de rijksten konden stemmen. - 1887
Het kiesrecht werd uitgebreid voor mannen met een ‘zekere kentekenen van geschiktheid en maatschappelijk welstand’. De eisen voor het kiesrecht worden daarmee verlaagd, waardoor de groep kiesgerechtigden flink groter wordt. - 1917
(Eindelijk) mag de gewone man vanaf 23 jaar oud stemmen. Voor vrouwen geldt alleen een passief kiesrecht, wat inhoudt dat ze alleen gekozen mogen worden. - 1919
Het actief vrouwenkiesrecht wordt ingevoerd. - 1922
Het vrouwenkiesrecht wordt in de Grondwet opgenomen.
Zoeken in de archieven
In onderstaande archieven zijn de registers in te zien van de kiesgerechtigden. Kan jij je voorouders hierin terugvinden?
Lees ook
Wanneer kregen onze voorouders kiesrecht?
