Cadeautjes vinden in het Morgengaveboek

Deze titel is eerlijk gezegd wat misleidend, want het zijn geen echte cadeautjes die in het Morgengaveboek staan.

morgengave boek, Wikimedia, Jan Steen, het huwelijk van Tobias en Sara
Bron: Wikimedia, Jan Steen, het huwelijk van Tobias en Sara

Wat is een morgengave?

Een morgengave is bedoeld om de vrouw – die dan vaak van lagere stand was – na een eventueel overlijden van de man, financieel gered zou zijn. Het is een geschenk (morgengift) die de bruidegom geeft aan zijn bruid na de huwelijksnacht.

Echter kan de vrouw pas gebruik van maken van de morgengave zodra haar man daadwerkelijk overlijdt en er geen levende kinderen (meer) zijn.

Morganatisch huwelijk

Dit gebruik is gebaseerd op een Morganatisch huwelijk, wat vaak bij de Adel vaak voorkwam. Als iemand niet van Adel was, mocht de bruidegom niet meer dan zijn beste paard of vee geven.

Een ‘huwelijk met de linkerhand’ hield ook in dat de vrouw na zijn overlijden afstand deed van alle rechten op zijn bezit, titels, rechten. Het werd ook gebruikt om

  • een verhouding met een minnares door een huwelijk een officiële status te geven,
  • een regerend vorst die als weduwnaar al kinderen had, maar weer een huwelijk wilde aangaan,
  • bij de jongere zoons (die niet voor troonopvolging in de rij stonden),
  • of als een huwelijk in dezelfde stand of dynastie problemen kon geven.

‘De wereld draait rond de vrouw. Wordt een man geboren, dan vraagt iedereen: hoe gaat het met de moeder? Trouwt hij, dan zegt men: wat een knappe bruid! Sterft hij, dan vraagt men: hoeveel erft zij?
Marc Callewaert, Vlaams kunstcriticus (1927-)


Voorbeeld van een Morgengave

De ouders van onze prins Bernard sloten een morganatisch huwelijk. Bernard werd door zijn oom vorst Leopold IV van Lippe verheven tot Prinz zur Lippe-Biesterfeld inclusief de rechten voor opvolging van de (toen Duitse) troon.

Bronnen voor onderzoek

Open Archieven – Morgengaveboek Morgengaveboek Zutphen

Een tragedie in de Zuiderzee
Een geheim register van gevangenen
Struinen langs marktkaarten
Memorieboeken uit de 15e eeuw
Deel dit artikel op
Ontvang de nieuwsbrief

Ontvang de nieuwsbrief


Ieder kwartaal
Download gratis de akte checklist

Download gratis de akte checklist

Ontvang de nieuwsbrief


Zo gebruik je de akte checklist
over yolanda lippens
Yolanda Lippens

Ik ben de oprichtster van Yory (2016). Een uit de hand gelopen hobbysite over mijn stamboomonderzoek en bevindingen die ik 'alleen maar' online wilde delen. Met een groei van honderden artikelen over brede categorieën, heeft Yory inmiddels tienduizenden bezoekers per maand. Sinds 2022 wordt Yory versterkt door een team van auteurs met ieder zijn eigen specialiteit op genealogie gebied. Ik glunder dagelijks van trots en dankbaarheid.

Verder schrijf ik graag over dingen waar ik gelukkig van word. Over natuurlijk stamboomonderzoek, voorouders en mijn leven. Alles educatief en oplossingsgericht bedoeld. Want ook daar word ik gelukkig van. Mijn privé columns zijn korte waargebeurde verhalen. Maar dan wel met een vleugje drama en gedrenkt in humor. Zo ben ik dan ook wel weer.

Interessante artikelen

Aan de slag met zoeken