Transkribus biedt hulp bij handgeschreven aktes

als een toverstafje

Yolanda Lippens

Oprichter en eigenaar van Yory

tip

Transkribus
Bron: Transkribus, aktes van Andries Dannenburg (1782) en Franciscus Bernardus Lippens (1855)

Transkribus biedt hulp bij handgeschreven aktes

Meer en meer aktes worden door archiefinstellingen gescand en online beschikbaar gesteld. Van akten van de Burgerlijke Stand tot notariële akten zijn steeds vaker zo op het beeldscherm te toveren. Ook oudere documenten zoals de Doop, Trouw- en Begraafaktes en documenten van de VOC.

Hoe ouder de documenten, hoe lastiger de documenten vaak zijn te lezen. Je kunt hiervoor een cursus paleografie volgen of hulp vragen aan collega-onderzoekers. Een nieuwe mogelijkheid kan hier nu aan worden gevoegd: de computer is steeds beter in staat om (oude) handschriften te lezen.

Handschriftherkenning

Kunstmatige intelligentie, de lerende computer, maakt steeds meer mogelijk. Hierbij leert de computer door naar en heleboel voorbeelden te kijken. Het Nationaal Archief en diverse Regionale Historische Centra hebben hiervoor scans én transcripties aangeleverd. In het met Europese subsidie tot stand gekomen. Met Transkribus komen deze modellen samen en is de mogelijkheid ontstaan die handschriftherkenning (HTR) wordt genoemd.

‘De kus van mensen is zo verschillend als hun handschrift.
Sheila Scott, Schots schrijfster (1910-1960)


De belangrijkste afnemer van deze (betaalde) functie zijn archiefinstellingen. Grote delen van het VOC-archief en delen van het notarieel archief van de RHC’s zijn door Transkribus voorzien van automatische transcripties. Wat eerst alleen nog plaatjes waren zijn nu teksten die doorzocht kunnen worden.

Transkribus gratis gebruiken

Voor onderzoekers is de handschriftherkenning nu ook beschikbaar, gratis! Op de site van Transkribus kunt u een scan met handgeschreven tekst aanbieden en de herkende tekst verschijnt aan de rechterkant van het scherm (vergeet niet eerst in te stellen op Nederlands). Je zult zien dat het nog niet perfect is, maar vaak herkent de computer de tekst beter dan ik dat kan. (Zie twee voorbeelden bovenaan dit artikel.)

Je kunt de Transkribus software ook downloaden en op je computer installeren, waarna je credits kunt kopen om de aktes ‘offline’ te transcriberen.

Via Google

Google kan ook redelijk transcriberen: Als je een afbeelding vanuit Google Drive opent in Google Docs, wordt de tekst herkend. Gedrukte tekst gaat goed, maar ook de herkenning van handgeschreven teksten wordt steeds beter (nog niet Transkribus kwaliteit).

Zoeken in transcripties

Zowel Open Archieven als het Nationaal archief hebben een zoekfunctie om in getranscribeerde documenten te zoeken.

Meer weten?

Kom je er niet uit?

Hulp nodig? Vraag dan om hulp bij de Stamboom Helpdesk.

Lees ook

DNA-test kopen? Dit moet je weten!
Gelders Archief maakt flinke stap
Hoe ontmoette jouw voorouders elkaar?
De AI Time Machine is leuk, maar…
Gedagvaard om dubbele achternaam?
Over boeven en rechtspraak
Transkribus biedt hulp bij handgeschreven aktes
Reageer op dit artikel
Opmerkingen over artikel
Schrijf mij in voor de nieuwsbrief (iedere 2 maanden)
Bezig met versturen

Wil je een donatie doen?
Yory is non-profit, maar de kosten zijn zeker € 750 per jaar. Met donaties kan dit platform blijven bestaan.

Yolanda Lippens donatie