De zevende zoon werd niet zomaar Louis genoemd

Vroeger verliep de vernoeming van kinderen volgens strakke regels, maar er was een reden waarom de zevende zoon Louis heette. Dit was namelijk een katholiek gebruik.

zevende zoon louis wikimediaEen zevende kind werd vaak vernoemd naar de heilige koning Lodewijk IX (1215-1270), ofwel Louis of Ludovicus.

Dit katholieke gebruik kwam uit Frankrijk en verspreidde zich uit naar het Noorden.

De eigenschappen van de zevende zoon

Een zevende zoon kreeg deze eigenschappen toegewezen, alleen gebaseerd op de Bijbel:

  • had geneeskrachtige gaven door b.v. handoplegging (iedere koning was van God, dus had zijn kracht)
  • was helderziende (volgens Iers geloof)
  • moest priester worden, of het klooster in
  • kon het ‘peterschap’ van de koning krijgen (bij een meisje het ‘meterschap’ van de koningin)
  • kon een beroep doen op de goedgunstigheid van de koning, b.v. een toelage
  • kreeg een gratis opleiding (in 1847 afgeschaft door de staat wegens overvraag)

In tegenstelling tot in Frankrijk, zijn er bij meer dan 300 Nederlandse voorbeelden geen enkele genezer gevonden. Ook zijn er geen bewijzen dat de Zevende Zoon een geluksvogel was en altijd rampen of epidemieën overleefde.

‘Er is slechts één weg naar geluk en dat is op te houden met je zorgen maken over dingen waar je geen invloed op hebt.’
– Epictetus

Voorkeurskinderen voor de pastoor

Nu hadden de Franse koningen zichzelf ook deze gaves toegekend, want ‘zij kwamen van God’. Koning Lodewijk is flink tot de verbeelding gaan spreken. Hij stichtte namelijk hospitalen en andere liefdadigheidsinstellingen om de strijdende ridders te genezen van hun wonden.

De pastoors maakten de ouders tijdens de doop erop attent dat dit hun zevende zoon of dochter was. Hij drong erop aan dat dit kind daarom Louis(e) genoemd moest worden.

De nadruk waarmee deze kinderen in de doopregisters beschreven zijn met de aantekening ‘Filius septimus legitimus’, wijst op een bepaalde vooringenomenheid van de pastoors. Door deze druk begon de toewijding aan de heilige Lodewijk de religieuze boventoon voeren.

Het getal zeven had in de Bijbel al een heilige betekenis: God schiep de aarde in 7 dagen. Het getal 7 beschouwen we als een geluksgetal. Aartsvader Abraham had 7 zonen. We zijn vaak in de zevende hemel.

De regels voor benoeming als zevende kind

In het begin werd beschreven dat er echt sprake moest zijn van een ‘zevende zoon’. Bij voorkeur was de vader ook een zevende zoon, zonder dat er een meisje tussen zat.

Geleidelijk aan werden deze criteria soepeler, waardoor dochters ook mee gingen tellen. In 1793 werd het eerste meisje (het zevende kind) Louise genoemd.

De regels werden later nog soepeler. Een doodgeboren kind werd in de doopboeken juist wel of juist niet vermeld, om het volgende levende kind op zeven uit te laten komen.

De sjoemelpastoor telde op twee creatieve manieren, waarbij de feiten werden verdraaid. Zo kan dus een zevende kind in een stamboom het vierde zijn, maar ook het negende geboren kind.

Het is onduidelijk of deze kinderen extra werden verwend, of juist boefjes waren, weinig te leiden hadden onder de armoede of juist langer leefden.

Het was niet alleen Louis

De naam Louis was dankzij concurrerende priesterordes niet de enige naam die werd toegekend aan het zevende kind. De Jezuïeten kwamen met een variant, hun ordeheilige Aloysius: Louis-Aloysius.

Maar de Norbertijnen stelden voor het zevende kind de naam ‘Norbertus’ vast. Ook werden zevende kinderen vernoemd naar plaatselijke landheren, zoals Willem I. zijn zonen, later naar de koning en koningin.

Maar gek genoeg was het gebruik van ‘de zevende zoon’ eigenlijk al ver voor de Franse koning Lodewijk gebruikelijk. Al in de tijd van Jeanne d’Arc (15e eeuw) kreeg een zevende kind een bijzondere naam.

Ook kregen ze bij hun geboorte vaak de bijnaam ‘dokter’, dan zat het wel goed!

Het veertiende kind

Als het gezin nog groter werd, werd ook het veertiende kind vaak vernoemd naar Louis. Want was er nu nog heiliger dan tweemaal zeven? Er zijn zelfs films en tv-series over ‘de Zevende Zoon’.

Een beroemde hedendaagse zevende zoon is de voetbal coach Louis van Gaal.

Sorteer de voornamen in je stamboom eens om te bekijken wie er Louis-Louise heet, en of hij-zij een zevende kind was. Of misschien het veertiende. Mijn dichtstbijzijnde familielid met toverkunsten is mijn oudoom Charles Louis Dannenburg (broer van mijn opa). Zou ik mijn magische krachten van hem hebben geërfd?

Geïnspireerd door: GEM Magazine 2010

Lees ook:

Wat is kwartierherhaling of -verlies?
Wat is een GEDCOM bestand?
Webinars en Facebook Live Sessies
De TV-serie Who Do You Think You Are?
Handleiding voor Family Search
De handtekening van je voorouders
20 vragen over stamboomonderzoek
Levende familie vinden
Facebook Live: stamboomonderzoek organiseren
Begin je stamboom onderzoek simpel

Kwartierstaten Yolanda Lippens

Overlijdensregister en DTB boekenErgernissen!Familie reünieWie helpt met mijn vastlopers?

Webinars en Live Overzicht handleidingen Kranten van vroeger
Download gratis de akte checklist

Download gratis de akte checklist

Tip: Zo gebruik je de akte checklist
Blijf op de hoogte

Blijf op de hoogte

Je ontvangt maandelijks nieuwe artikelen


Interessante artikelen

yory