Vernoemingsregels voor kinderen zijn goed om te weten

Wel eens van vernoemingsregels voor kinderen gehoord? Als je met stamboomonderzoek bezig bent, dan zal je opmerken dat namen van ouders en grootouders steeds terugkomen.

vernoemingsregels kinderenVroeger waren er namelijk (vaak strenge) vernoemingsregels voor kinderen naar oudere generaties.

Dit gebruik stamt al uit de Middeleeuwen en werd gedaan om geliefde voorouders te laten voorleven in hun kinderen.

Er werd wel eens van afgeweken om al overleden voorouders voorrang te geven. Maar er was wel een basis, wat het eenvoudiger maakt conclusies te trekken.

Vernoemingsregels zonen

  • 1e zoon vernoemd naar vaders vader = Johannes (opa)
  • 2e zoon vernoemd naar moeders vader = Cornelis (opa)
  • 3e zoon vernoemd naar vader oudste broer (oom), of vader zelf
  • 4e zoon vernoemd naar moeders oudste broer (oom), of moeders grootvader
  • 5e zoon vernoemd naar vaders 2e broer (oom), of favoriete broers of ooms
  • 6e zoon vernoemd naar moeders 2e broer (oom), of favoriete broers of ooms

Vernoemingsregels dochters

  • 1e dochter vernoemd naar moeders moeder = Maria (oma)
  • 2e dochter vernoemd naar vaders moeder = Anna (oma)
  • 3e dochter vernoemd naar moeders oudste zus (tante), of moeder zelf
  • 4e dochter vernoemd naar vaders oudste zus (tante), of vaders grootmoeder
  • 5e dochter vernoemd naar moeders 2e zus (tante), of favoriete zusters of tantes
  • 6e dochter vernoemd naar vaders 2e zus (tante), of favorieten zusters of tantes

Bij zonen kreeg de familie van de vader voorrang, bij dochters de familie van de moeder. Overleden familieleden kregen vaak voorrang bij het vernoemen. Er werd dus vernoemd naar zowel bloedlijnen als aangetrouwde familie.

Soms werd een achternaam en voornaam, of een voornaam een achternaam, vaak om die persoon te eren.

‘Volwassen worden, is een kind kunnen zijn zonder schaamte.’
– Jan Foudraine, Nederlandse psychiater

Vernoemingsregels bij meerdere kinderen

De meeste voornamen hebben zowel een mannelijke als vrouwelijke vorm (bijv. Johannes, Johanna).

Als er na 3 dochters nog geen zonen waren geboren, en het 4e kind was weer een dochter, dan kreeg zij de vrouwelijke variant van de voornaam van de grootvader van moederskant, in dit geval Cornelia, en andersom.

In mijn Dannenburg familie zie je duidelijk de namen Andries Bernardus Cornelis terug komen. Dus met initialen A.B.C.D. Zou daar over nagedacht zijn?

Bij stellen niet die gehuwd waren maar samenwoonden, werd dezelfde vernoemingsregels voor kinderen gehanteerd.

Vernoemingsregels Groningen

Het was gebruikelijk om de oudste zoon naar de grootvader van moederszijde te vernoemen (in dit voorbeeld Pieter) indien deze al was overleden en de grootvader van vaderszijde nog wel in leven was.

De derde zoon of dochter werd meestal vernoemd naar de oudste broer van vaderszijde of de oudste zuster van moederszijde.

Vernoemingsregels Drenthe

Meestal kwamen eerst de voornamen van de grootouders aan de beurt. Eerst de grootouders van het kind (dat zorgt dan voor de voornamen van de eerste 4 kinderen), en dan de overgrootouders (de volgende 8 kinderen). Dat geeft 12 kinderen totaal.

Vernoemingsregels en het getal 7

Overige vernoemingsregels en dopen

  • Grootouders zijn vaak zelf aanwezig als doopgetuigen.
  • Als er twee kinderen in hetzelfde gezin dezelfde voorna(a)m(en) hadden, dan is de kans groot dat het oudste kind overleden is voordat de 2e is geboren.
    Echter zijn er uitzonderingen, door consequent vernoemen of weinig creativiteit. Ter onderscheiding werd dan als ‘de oude’ of ‘de jonge’ toegevoegd, of kwam er een roepnaam.
  • Als twee kinderen uit een gezin – vlak na elkaar geboren – dezelfde doopgetuigen hadden, dan is waarschijnlijk het oudste kind jong overleden.
  • Als een kind kort na het overlijden van de vader werd geboren, werd deze naar hem vernoemd als eerbetoon.
  • Het eerste kind uit een tweede huwelijk werd genoemd naar de overleden partner van één van de partners.
  • Als broers en zusters als doopgetuigen worden genomen, zijn zij 11 jaar of ouder.
  • Een zoon of dochter geboren als onwettig kind uit een onwettige relatie, krijgt de voornaam van de vader. (Dit kan een aanwijzing opleveren voor de mogelijke vader als zijn naam niet genoemd wordt in de doop- c.q. geboorteakte).
  • Dopelingen kregen vaak dezelfde voornaam als één van de doopgetuigen.
  • Plaatsvervangers bij dopen zijn (bijna) altijd vrouwen.
  • Een drieling van drie jongetjes wordt vernoemd naar de Drie Koningen Caspar, Balthazar en Melchior.

Goed om te weten

De elite noemde hun eerstgeboren kinderen hetzelfde als de vader met volgnummers (Lodewijk IV, V, VI, VII)

Van ouders van een pasgeboren baby werd verwacht dat ze deze vernoemingsregels handhaafden. Anders was dat een schande! Dat zal voor die ouders moeilijk zijn geweest die slechte ervaringen of nare herinneringen hadden aan een familielid waarna ze hun kind moesten noemen.

Voornamelijk een stamboomrapport laat goed zien of er aan de vernoemingsregels gehouden werd. Als je gegevens van een andere stamboom gaat overnemen, check dan of alles klopt, vooral m.b.t. de Y en IJ.

Vernoemingsregels golden voor neven en nichten. Dit betekent dat er snel verwarring kan ontstaan. Als een vondeling werd aangegeven, kregen zij ook vaak bijzondere namen.

Lees ook:

Interview in de EO gids over stamboomonderzoek
Mijn geliefde en magische goocheloom
Mijn lieve, grote, grappige en gekke zus Wilma
Herkomst van de naam Lippens
Zijn Smart Matches wel zo smart?
Was jouw voorvader lid van een Gilde?
Zo kan je je stamboom interpreteren
Juridische hulp en rechtspraak
Herkomst van de naam van Eunen
Levende foto’s, alsof je nooit bent weggeweest

‘Vernoemingsregels voor kinderen zijn goed om te weten’

Herschreven voor My Heritage NL.

Overlijdensregister en DTB boekenErgernissenGenealogie woordenboek en softwareEmigraties

Webinars en Live Overzicht handleidingen Kranten van vroeger
Download gratis de akte checklist

Download gratis de akte checklist

Tip: Zo gebruik je de akte checklist
Blijf op de hoogte

Blijf op de hoogte

Je ontvangt maandelijks nieuwe artikelen


Interessante artikelen

yory