Vernoemingsregels voor kinderen onthullen de voorouders

Vernoemingsregels voor kinderen onthullen de voorouders

Wel eens van vernoemingsregels voor kinderen gehoord? Als je met stamboomonderzoek bezig bent, dan zal je opmerken dat namen van ouders en grootouders steeds terugkomen. Vroeger waren er namelijk (vaak strenge) vernoemingsregels voor kinderen naar oudere generaties. Dit gebruik stamt al uit de Middeleeuwen en werd gedaan om geliefde voorouders te laten voorleven in hun kinderen.

Er werd weleens van afgeweken om al overleden voorouders voorrang te geven. Maar er was wel een basis, wat het eenvoudiger maakt conclusies te trekken.

• 1e zoon vernoemd naar vaders vader = Johannes (opa)
• 2e zoon vernoemd naar moeders vader = Cornelis (opa)
• 3e zoon vernoemd naar vader oudste broer (oom), of vader zelf
• 4e zoon vernoemd naar moeders oudste broer (oom), of moeders grootvader
• 5e zoon vernoemd naar vaders 2e broer (oom), of favoriete broers of ooms
• 6e zoon vernoemd naar moeders 2e broer (oom), of favoriete broers of ooms

• 1e dochter vernoemd naar moeders moeder = Maria (oma)
• 2e dochter vernoemd naar vaders moeder = Anna (oma)
• 3e dochter vernoemd naar moeders oudste zus (tante), of moeder zelf
• 4e dochter vernoemd naar vaders oudste zus (tante), of vaders grootmoeder
• 5e dochter vernoemd naar moeders 2e zus (tante), of favoriete zusters of tantes
• 6e dochter vernoemd naar vaders 2e zus (tante), of favorieten zusters of tantes

Bij zonen kreeg de familie van de vader voorrang, bij dochters de familie van de moeder. Overleden familieleden kregen vaak voorrang bij het vernoemen. Er werd dus vernoemd naar zowel bloedlijnen als aangetrouwde familie.

Soms werd een achternaam en voornaam, of een voornaam een achternaam, vaak om die persoon te eren.

Vernoemingsregels bij meerdere kinderen

De meeste voornamen hebben zowel een mannelijke als vrouwelijke vorm (bijv. Johannes, Johanna).

Als er na 3 dochters nog geen zonen waren geboren, en het 4e kind was weer een dochter, dan kreeg zij de vrouwelijke variant van de voornaam van de grootvader van moederskant, in dit geval Cornelia, en andersom.

In mijn Dannenburg familie zie je duidelijk de namen Andries Bernardus Cornelis terug komen. Dus met initialen A.B.C.D. Zou daar over nagedacht zijn?

Vernoemingsregels en het getal 7

• De zevende zoon krijgt dezelfde voornaam als Koning Louis of Lodewijk, de 7e dochter krijgt de vrouwelijk vorm, Louise.
• Aan de zevende zoon werden bijzondere kwaliteiten toegeschreven. Dit had te maken met de goddelijke status van middeleeuwse koningen waarvan werd gedacht dat zij bepaalde kwalen konden genezen.
• Het zevende kind moest priester worden of klooster in.
• Volgens een Iers (bij)geloof zou de zevende zoon van een zevende zoon helderziend zal zijn.

Overige vernoemingsregels en dopen

• Grootouders zijn vaak zelf aanwezig als doopgetuigen.
• Als er twee kinderen in hetzelfde gezin dezelfde voorna(a)m(en) hadden, dan is de kans groot dat het oudste kind overleden is voordat de 2e is geboren.
• Echter zijn er uitzonderingen, door consequent vernoemen of weinig creativiteit. Ter onderscheiding werd dan als ‘de oude’ of ‘de jonge’ toegevoegd, of kwam er een roepnaam.
• Als twee kinderen uit een gezin – vlak na elkaar geboren – dezelfde doopgetuigen hadden, dan is waarschijnlijk het oudste kind jong overleden.
• Als een kind kort na het overlijden van de vader werd geboren, werd deze naar hem vernoemd als eerbetoon.
• Het eerste kind uit een tweede huwelijk werd genoemd naar de overleden partner van één van de partners.
• Als broers en zusters als doopgetuigen worden genomen, zijn zij 11 jaar of ouder.
• Een zoon of dochter geboren als onwettig kind uit een onwettige relatie, krijgt de voornaam van de vader. (Dit kan een aanwijzing opleveren voor de mogelijke vader als zijn naam niet genoemd wordt in de doop- c.q. geboorteakte).
• Dopelingen kregen vaak dezelfde voornaam als één van de doopgetuigen.
• Plaatsvervangers bij dopen zijn (bijna) altijd vrouwen.
• Een drieling van drie jongetjes wordt vernoemd naar de Drie Koningen Caspar, Balthazar en Melchior.

Goed om te weten

De elite noemde hun eerstgeboren kinderen hetzelfde als de vader met volgnummers (Lodewijk IV, V, VI, VII).

Van ouders van een pasgeboren baby werd verwacht dat ze deze vernoemingsregels handhaafden. Anders was dat een schande! Dat zal voor die ouders moeilijk zijn geweest die slechte ervaringen of nare herinneringen hadden aan een familielid waarna ze hun kind moesten noemen.

Voornamelijk een stamboomrapport laat goed zien of er aan de vernoemingsregels gehouden werd. Let op: vernoemingsregels golden voor neven en nichten. Dit betekent dat er snel verwarring kan ontstaan.

Lees ook

Vernoemingsregels voor kinderen onthullen de voorouders