De Mormonen en stamboomonderzoek gaan hand in hand

Waarom hebben Mormonen en stamboomonderzoek zoveel met elkaar te maken? Tijdens je onderzoek naar je voorouders, zal je ongetwijfeld wel eens hebben rondgesnuffeld op de site van Family Search. Deze site, te benaderen via verschillende bronnen, is opgezet en wordt nog steeds beheerd door fanatieke Mormonen die genealogie als hun taak zien.

Ze zeggen wel eens ‘Begin je stamboomonderzoek simpel, begin bij de Mormonen’.

Maar waarom hebben de Mormonen zij zoveel verzameld en verfilmd? En mag je hun gegevens zomaar overnemen?

Het ultieme doel van de Mormonen

Mormonen, ofwel de kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen, geloven dat het leven, huwelijk en familiebanden na de dood doorgaat, mits die persoon Mormoons gedoopt is.

Vanuit deze overtuiging zijn zij in de jaren 1930 gestart met het verzamelen van overlijdensaktes van hun familie die niet Mormoon waren, om hen na hun dood alsnog een leven na de dood aan te bieden. De doop is niet dwingend; de overledene kan het aanvaarden of afwijzen.

‘Er is slechts één religie, maar er zijn honderd versies ervan.’
– George Bernard Shaw, Iers-Engels schrijver, Nobelprijswinnaar, 1856-1950

Alle mensen en alle aktes

Maar hun doel(groep) werd alsmaar groter:

  • Het bleef niet bij familieleden; ze willen* iedereen ‘dopen’
  • Het bleef niet bij de Amerikanen; sinds 1945 gaan* ze de hele wereld over (inmiddels in 110+ landen)
  • Het bleef niet bij overlijdensaktes; ze gingen ook DTB boeken, geboorte-, huwelijksaktes en het bevolkingsregister verzamelen
  • Alle boeken werden zorgvuldig gefotografeerd, op microfilm gezet en gearchiveerd
  • Dankzij samenwerking met lokale archieven, kregen beide partijen een kopie van de microfilms
  • Door de groei en hun bezit te waarborgen, kwam er een ‘natuurlijke’ kluis in de bergen van Utah
  • Inmiddels hebben zij de grootste genealogische bibliotheek van de wereld
  • Op hun website (sinds 1999 online) zijn inmiddels miljarden namen te vinden

*In tegenwoordige tijd omdat ze het nog steeds doen.

Het verzamelen gaat alsmaar door, want ieder jaar komen er (volgens de privacywet) weer nieuwe aktes beschikbaar. De Mormonen werken fysiek samen in de landelijke rijksarchieven waar zij collecties gratis verfilmen. Vervolgens ontvangen zij als wederdienst een kopie van de verfilmde aktes.

Archieven in de bergen van Utah

mormonen en stamboomonderzoek
De kluis van de Mormonen in de bergen in Utah, VS (bron: mormonnewsroom)

In de jaren 1950 groeide hun verzameling naar maar liefst 100.000 rollen microfilms. Om de groei het hoofd te bieden, hakten ze 400 meter diepe grotten in de bergen van Little Cottonwood Canyon in Utah (35 km van Salt Lake City), om als ‘natuurlijke’ kluis te dienen. De kluis is volledig beveiligd en kan zelfs een nucleaire aanval overleven.

Kritiek op de doopwijze van de Mormonen

Alhoewel de Mormonen zeggen alleen maar goede bedoelingen te hebben met het dopen van overledenen, is er ook kritiek. In de jaren ’90 hebben ze niet alleen overleden gereformeerden maar ook Joodse Holocaust slachtoffers gedoopt, wat veel protest gaf, bij niet alleen de nabestaanden.

Maar ook vanuit de katholieke hoek kwam er veel weerstand. Daarbij vonden mensen het ongepast dat bekende overleden criminelen en zelfs leden van een Koningshuis werden gedoopt.

Na veel negatieve media aandacht besloten de Mormonen hiermee te stoppen, en voortaan alleen overleden mensen te dopen die Mormoonse voorouders haddden, en met toestemming van de nabestaanden.

Ontwikkelaars van de GEDCOM

Wat de Mormonen goed hebben gedaan is een standaard ontwikkeld voor het uitwisselen van gegevens via genealogiesoftware, namelijk het GEDCOM formaat wat nog steeds wordt gebruikt. Hiermee kunnen digitale gegevens van het ene programma naar het andere worden geexporteerd en geimporteerd.

Je kunt namelijk ook je stamboom gratis uploaden naar hun website. Met deze gegevens kun je weer prachtige rapporten en diagrammen maken, die een goed overzicht van je stamboom geven. Hiernaast kan je interessante koppelingen en hints bij andere stamboomhouders vinden.

Voordelen voor de genealoog

Genealogen plukken de vruchten van die verzameling, want de Mormonen zijn genereus met het delen van hun verzameling. Zeker vanaf het internet tijdperk waarin de microfilms digitaal beschikbaar kwamen, is een walhalla voor iedere stamboomonderzoeker.

Hun digitale archieven zijn zorgvuldig en overzichtelijk ingericht waardoor je snel je weg vindt. Maar nog niet alles staat online. Je kunt deze microfilms wel inzien bij een van de 4700 (wereldwijd) lokale Mormoonse afdelingen. Mormonen zijn altijd uiterst vriendelijk en behulpzaam, zonder enige vorm van bekeercultuur.

Van microfilm naar digitale bron

De microfilms zijn de gefotografeerde DTB-boeken, dus een primaire bron. Maar ze zijn ook bezig om hun archief met microfilms te transcriberen (handschrift handmatig omzetten in getypte tekst), iets wat nog jarenlang kan duren.

Hierin berust wel een valkuil, namelijk dat bij het transcriberen ook fouten gemaakt worden. Controleer dus altijd de oorspronkelijke akte.

Feiten uit ons eigen land

Hoewel Mormonen en stamboomonderzoek veel te bieden hebben, hebben zij de primaire feiten natuurlijk uit ons eigen land gehaald. Dus je hoeft niet naar Salt Lake City om gegevens te vinden.

Het kan wel zijn dat informatie nog niet online staat. Neem in dat geval contact op met een lokale Mormoonse afdeling. Tot op de dag van vandaag zijn er projecten actief om de microfilms te transcriberen, dus de site wordt als maar groter.

De Mormonen hebben in ieder geval een walhalla gecreëerd voor iedereen die hun voorouders willen onderzoeken.

Tips voor FamilySearch

Family Search – Algemene site
Family Search – Overzicht van Nederland
Family Search – Overzicht van Belgie
Zoekakten.nl – Index van NL en BE
De schatkamer van Open Archieven

 

Onder: Inhoudsopgave van een microfilm van de Mormonen van een Amsterdams doop- en trouwboek (1590-1603)

Verder…

Waarom doe je stamboomonderzoek?
Vriendenboekjes en poezie albums
Oude maandnamen in DTB boeken
Schrijf je die naam met Y of IJ?
Oude videobeelden van Amsterdam
Wat ik heb geleerd van mijn voorouders
Kentekenplaten van vroeger
Bladeren door oude telefoongidsen

 

Overzicht handleidingen
Heb je opmerkingen over dit artikel? Reageer dan op Facebook | Twitter | Pinterest | Contactformulier
Blijf op de hoogte

Blijf op de hoogte

Je ontvangt maandelijks nieuwe artikelen
Download gratis de akte checklist

Download gratis de akte checklist

Tip: Zo gebruik je de akte checklist

Volg Yory op Facebook

Yolanda Lippens op Facebook

Ga direct op zoek naar je voorouders