Achter een Akte van Onvermogen zat veel leed

de kosten voor een huwelijk

Oprichter en eigenaar van Yory

uitleg

Akte van Pieter van Eunen (mijn 4e neef 5 keer verwijderd) met Maria Philomena Hubertina Counotte, 17 nov 1876, Vaals, Limburg. — Akte van Onvermogen van Pieter van Eunen (mijn 4e neef 5 keer verwijderd) met Maria Philomena Hubertina Counotte, 17 nov 1876, Vaals, Limburg.

Achter een Akte van Onvermogen zat veel leed verborgen

Bij het uitpluizen van de huwelijksbijlagen van je voorouders, zal je ongetwijfeld een Akte van Onvermogen zijn tegengekomen.

Wat is een Akte van Onvermogen?

Een Akte van Onvermogen (ook Attest van Onvermogen genoemd) is een document waaruit blijkt dat een persoon bepaalde kosten niet kan betalen. In het geval van stamboomonderzoek kan je deze aktes tegenkomen bij de huwelijksbijlagen. Het geeft inzicht in de financiële situatie van de persoon, die op dat moment niet over het geld beschikt om bepaalde kosten te betalen, zoals huwelijksleges.

‘In behoeftige omstandigheden’

Omdat in de 19e eeuw het samenwonen en een gezin stichten verboden of zeer ongewenst was, waren stellen verplicht om officieel te gaan trouwen. Veel mensen leefden in armoede en konden de kosten voor een huwelijk vaak niet opbrengen. Als ze dit konden aantonen, dan werd er door de ambtenaar een verklaring, de ‘Akte van Onvermogen’ afgegeven. Hiervoor moesten wel twee getuigen verklaren dat het stel ‘in behoeftige omstandigheden leefden’.

‘Zolang armoede bestaat, is er geen vrijheid.‘
– Nelson Mandela, Zuid Afrikaans politicus (1918-2013)

Een Akte van Onvermogen werd niet alleen gebruikt bij huwelijken, maar ook bij begrafenissen. Want ook daar rekende (rekent) de gemeente een verplicht bedrag.

Het ‘maandagochtend of vroeg op de dag huwelijk’

Trouwen heeft altijd en kost nog steeds geld. Maar echtparen kunnen ook op maandagochtend of vroeg op de dag trouwen als zij geen geld hebben of niets willen uitgeven aan hun huwelijksvoltrekking. Er zijn dan alleen kosten voor de officiële uittreksels. De gemeentes lopen daarmee wel een stuk inkomsten mis, echter zijn ze wettelijk verplicht om iedereen een gratis huwelijk aan te bieden.

Op jacht naar huwelijksbijlagen

Dus als je denkt dat je je stamboomonderzoek compleet hebt met alleen een verzameling van geboorte-, huwelijks- en overlijdensaktes, dan heb je het mis! Als je meer inzicht wil in het leven van je voorouders, je familiegeschiedenis verder wilt uitdiepen, dan moet je echt op jacht gaan naar de huwelijksbijlagen. Tref je daar een Akte van Onvermogen aan? Dan had dat stel geen makkelijk leven, maar hopelijk waren ze wel gelukkig met elkaar.