Sammelakten, interessante bijlagen bij de burgerlijke stand

onderzoek in duitsland

met bron

duitsland

Sammelakten, interessante bijlagen bij de burgerlijke stand

Hoewel we het concept ook in Nederland en België kennen, heb je vast nog nooit gehoord van de Duitse Sammelakten en Belegakten. Toch zou iedereen die zijn Duitse voorouders onderzoekt kennis moeten nemen van het bestaan van deze akten. De Sammelakten en Belegakten zijn soms namelijk van grote toegevoegde waarde voor je onderzoek.

Beybringen

In sommige delen van Duitsland werden in 1798, naar Frans voorbeeld, de eerste akten van de burgerlijke stand werden opgesteld. Bij bijvoorbeeld het sluiten van het huwelijk mochten de geboorteakten van de echtelieden niet even in het geboorteregister ingezien worden, maar moesten deze “beygebracht worden”.

Letterlijk betekent dat dus, dat er een kopie (extract) van de originele geboorteakte bij de huwelijkssluiting aanwezig moest zijn. Deze akte werd vervolgens samen met andere akten, zoals een militiecertificaat of overlijdensakte van de ouders, ondergebracht in een verzameling, de bijlagen bij de burgerlijke stand dus.

Die verzameling akten wordt vanaf de invoering van de Personenstand in Duitsland tussen 1874 en 1876 “Sammelakten” genoemd. In sommige Duitse regio’s bestond er voor 1874 al een burgerlijke stand, de Zivilstand. De bijlagen bij deze Zivilstand worden “Belegakten” en soms ook wel “Beiakten” genoemd.

Zijn de Sammelakten en Belegakten gedigitaliseerd?

De Sammelakten en Belegakten bevatten dus kortweg de stukken die werden gebruikt voor het opmaken van een geboorte-, huwelijks-, echtscheidings- of overlijdensakte. Je kan naast de stukken die we van de huwelijksbijlagen kennen, ook denken aan een vonnis van de rechtbank dat een kind werd erkend of een echtscheiding werd uitgesproken. Of een briefje van de schouwarts met daarop de doodsoorzaak.

Benieuwd naar de documenten die je zoal aan kan treffen? Neem hier een kijkje:

Vaak zijn deze Sammelakten nog niet digitaal raadpleegbaar. Zo af en toe kan je ze echter wel op FamilySearch vinden, bijvoorbeeld onder “Civil Registration”, wanneer je een bepaalde plaatsnaam in Duitsland hebt ingegeven. Wel heeft het Landesarchiv Nordrhein-Westfalen op de planning staan om de Belegakten tussen 1798 en 1875 van de afdeling Rheinland te digitaliseren.

De Sammelakten en Belegakten werden net als de akten van de burgerlijke stand in tweevoud opgemaakt. De originele Sammel- en Belegakten vind je bij het Stadt- of Gemeindearchiv. Voor de dubbelen van de Sammel- en Belegakten moet je soms bij een Landesarchiv en soms bij een Kreisarchiv zijn. Vaak zijn van de Belegakten alleen de huwelijksbijlagen bewaard gebleven.