Volg Yory op Facebook Twitter Pinterest YouTube LinkedIn

Missie | Team Yory | Contact | Nieuwsbrief

Nederlands NL English EN Français FR Deutsch DE Bahasa Indonesia ID

Brief uit 1780 – Jeremias, een brave en dappere officier

Een tijdje terug stuitte ik op een fantastische database met oude brieven met allerlei thema’s. Ik las brieven geschreven door het thuisfront aan onder andere schippers en militairen, en andersom uit de 17de en 18de eeuw.

Bron: Wikimedia, Het in de lucht vliegen van de Haagse Kaper de "Dappere Patriot" in een gevecht met het Engelse schip de "Camelon", 14 augustus 1781, R. Vinkeles (1780-1795)
Bron: Wikimedia, Het in de lucht vliegen van de Haagse Kaper de “Dappere Patriot” in een gevecht met het Engelse schip de “Camelon”, 14 augustus 1781, R. Vinkeles (1780-1795)

Deze brieven zijn nooit aangekomen omdat ze zijn gekaapt door Engelse schepen. Lang lagen ze daar in een archief. Nu zijn alle brieven gepubliceerd.
Het geeft een bijzondere inzage over de belevingswereld van de doorsnee burger, onze voorouders.

De oorlog in Oekraïne houdt ons in het westen bezig. We zien beelden van mensen die moeten schuilen, op de vlucht slaan en geëmotioneerde moeders met jonge kinderen aan de hand. Ook in Nederland hebben we in verschillende periodes oorlog en dreiging van oorlog gekend.

Binnen de database van ‘Brief als buit’ zien we dat omstreeks 1665 (tweede Engelse oorlog) en omstreeks 1780 (vierde Engelse oorlog) het thema oorlog veelvuldig voorkomt. De oorlog waar deze zoon in terecht kwam, betreft de vierde Engelse oorlog, of de Amerikaanse onafhankelijkheidsoorlog (1775-1783).

Een zoon op avontuur

Op 18 december 1780 stuurt Anna Visser twee brieven vanuit Amerika naar Muiden, één brief naar haar zoon en dochter, en één naar haar vader. De brief laat de belevingswereld zien van een vrouw uit die tijd met een zoon die op bezoek ging bij zijn familie in Holland, maar tijdens de reis in oorlog terecht kwam in een gevecht op zee.

Ze vertelt dat hun broer, Jeremias, na een gevaarlijke reis is aangekomen bij haar in Philadelphia, Amerika. Hij zou op 6 oktober een zeer grote strijd hebben meegemaakt en met 2 schepen 6 uur lang gevochten. 6 mannen kwamen om het leven, en veel anderen verloren armen en benen. Maar door “Gods genade” is haar zoon bewaard gebleven.

In de brief naar haar vader vermeldt ze er nog bij dat zijn hoed van zijn hoofd is geschoten. Het is onduidelijk of hij vocht vanaf een Nederlands schip nabij Holland, of op een Amerikaans schip nabij Nieuw-Engeland. Wel vertelt ze haar vader dat hij op het laatst van de reis via “Nieuw Engeland” het land in moest gaan. Hij heeft daar alles wat hij bij zich had moeten verkopen.

“12 Dussent Dallers”

Hij had daar niet veel profijt van en heeft om die reden 500 mijl land moeten afreizen om bij zijn moeder in Philadelphia te komen. Moeder heeft 12 “dussent dallers” betaald. De dollar kwam pas in 1786, voor die invoering werd er veelal de Spaanse peso gebruikt, bij gebrek aan genoeg Britse ponden. In de volksmond werd de peso de dollar genoemd.

Jeremias bezocht grootvader en familie in Muiden, Holland. Ondanks de slechte reis zou hij voor geen tienduizend pond de reis niet hebben gemaakt. Jeremias keek nogal op tegen zijn grootvader, en het bezoek maakte grote indruk, want hij praat thuis dag en nacht over hem.

Brave dappere officier

Moeder zegt zeer bang te zijn hem deze oorlog te zullen verliezen, omdat hij zo een “braave” (dappere) officier is. Het werd mij niet geheel duidelijk of Jeremias van plan was mee te gaan vechten in de onafhankelijkheidsoorlog in Amerika. Omdat moeder beschrijft dat “elk kijkt hem hier (ziet tegen hem op) bij zee en land” doet wel vermoeden dat Jeremias al ervaring had en mee zou gaan doen.

Ze sluit af met dat ze wenst dat ze elkaar nog mogen zien. “En (ik) wens dat de heer ons nog eenmaal allemaal elkaar ontmoeten mogen, mijn lieve kinderen tot in alle eeuwigheid”.

Rotsvast vertrouwen in God

Wat mij erg opviel binnen de brieven was een rotsvast vertrouwen in een God. Al zouden ze oorlog winnen dan was dat Gods genade, al zouden ze het verliezen, dan was het Gods wil. Termen als zwarigheid, zwaarmoedigheid, vrees en angst, worden al snel opgevolgd met een tekst die refereert aan God. De emoties waren hetzelfde, maar emoties uiten, dat is een ander verhaal binnen de geschiedenis.

Lees hier de transcriptie van de brief

filledefia December 18 1780
seer Waarde en seer geliefde soone en dogte ik heb de plussier om uw Edl te laat weette dat uedl broeder jurmyyas na gevaarlyke rys Is wederom hier gearreveert endoor genaade syn wyn Alle Nog gesont allen uw suster yonggerst kint is seer slegt hoop dat Ued dese in gesont sal antreffe uedl brooeder heeft ande 6 of oktober an seer grootte stryt gehadt and heeft met 2 sceeppe 6 uure gevogt heeft 6 man verloor en veel meer hebb daar Armen en beene verloore
maar door godts genade uw broeder is bewaart geworde en nog eenmaal toe sijn family gekoome maar ik ben seer bang dat wy hem deese orlog nog salle verliesse want hij is so braave offesier dat elk kykt hem hier bij see en lant myn lief soone en dogter ik ben uedl dankbaar voor ued present uedl heef my gestuert het heeft my leet gedaan dat uedl heeft u so veel […] heeft angedaan maar ik wil het goet maak so gau als het mogelyk was ik wil udl uwe vader bybel zenden met het eerst geleegenhyt mijn lieff soon syt dog heel vrindelyk tot uw grootvader vertroost hem dog in syn oude daage uedl ken niet af denkke hoe ik veel an ued groot Vader denkke
doe Versoekke dat uedl synt so goet en groet toe oome Oom en Muye visser en oome en muye snoy en laat hem weette dat yerem Gesont en Wel is thuys is gekoome en dat hy en ik blyfe dank baar for de frintscap der edl an uw broeder betoont ik soude an der edl gesreeve heb maar de tyt is sookort dat ik onmogelyk geen tyt heb hier meede breek ik af en Wenssen uedl en vrouw en kindere Vader Collens alde seege de hemmel kan seege uw met na siel en lighaam en wensse dat de heere mag ons nog eenmaal malkandere selle ontmoett genagt my lieffe kinderre tot in alle euweghyt blyffe
Uedl seer geliefde moder Anna Visser

Lees hier de handgeschreven brief

Brief uit 1780 - Jeremias, een brave en dappere officier
Brief uit 1780 – Jeremias, een brave en dappere officier.
Brieven als buit
Geef je voorouders een plek in je leven
Je stamboom op Genealogie Online
Doodsbriefjes vinden in Tilburg
5-Stappenplan voor archiefstukken vinden
‘Brief uit 1780 – Over Jeremias, een brave en dappere officier’
Ontvang de nieuwsbrief

Ontvang de nieuwsbrief


Ieder kwartaal
Download gratis de akte checklist

Download gratis de akte checklist

Wil je ook de nieuwsbrief?


Zo gebruik je de akte checklist
rosita-olivier3.jpeg

Mijn naam is Rosita Olivier, geboren in 1989 te Nieuw-Lekkerland. ZZP’er van RoosGenealogie. Vanaf 2002 houd ik mij al bezig met stamboom onderzoek. Opgegroeid met het internet ben ik zeer ervaren met digitaal onderzoek binnen de genealogie. Naast het onderzoeken van stambomen heb ik ruim 15 jaar gewerkt binnen de zorg.
De combinatie van mijn interesses in stamboom onderzoek, psychologie, geschiedenis, pedagogiek en maatschappelijke ontwikkelingen maken dat ik vanuit andere perspectieven dan enkel ruwe data kijk naar een familie geschiedenis.

Heeft u vragen aan mij over een bepaald artikel, wensen om je eigen achternaam, stamreeks en/of stamboom te laten onderzoeken of een andere vraag, neem dan contact op via onderstaande kanalen.

Zoek je voorouders op Open Archieven

Zoek je voorouders op MyHeritage

NL_FTFCbanners_480320_01.png

Lees ook...