Volg Yory op Facebook Twitter Pinterest YouTube LinkedIn

Missie | Team Yory | Contact | Nieuwsbrief

Nederlands NL English EN Français FR Deutsch DE Bahasa Indonesia ID

Schepenbank boeken kunnen veel onthullen

Al vanaf de middeleeuwen zijn documenten van de schepenbank terug te vinden in de archieven. Maar wat hielden ze eigenlijk in, en wie voerde deze taak uit?

schepenbank-boeken-wikimedia-yory
Foto: Wikimedia

Meer dan een rechtbank

De schepenbanken zijn door Karel de Grote rond 800 ingevoerd. In de vroege Middeleeuwen waren schepenen in eerste instantie rechters. De schepenbank kan je dan ook zien als een uitgebreide rechtbank.

Maar gedurende de Middeleeuwen kregen zij in de regio’s van graafschappen (nu gemeentes) steeds meer politieke macht. Hun gebied werd dan ook een ‘scependom’ genoemd.

De voorzitter van de schepenbank was de schout, een soort van huidige politiechef. Een van zijn taken was het opstellen van aanklachten, vestbrieven, en toezicht houden op de uitvoering van straffen.

Taken van de schepenbank

De schepenbank had dus controlerende, juridische, rechtelijke, beherende (grond) en bestuurlijke (gemeentebeleid) taken. Daarbij hadden zij ook een financiële ondersteuning met het innen van belastingen voor de landheer.

Een rechter die veroordeelt, is alleen sterk in het vernietigen. Het werk van de echte rechter is; weder op te richten.’
– Friedrich Julius Hammer, Duits dichter en schrijver (1810-1862)


Hun taken lagen breder dan de rechters, wethouders en burgemeesters in onze tijd. Ook hadden zij een vinger in de pap bij het aantreden van onderwijzers en vroed/kraamvrouwen. Ze hadden een griffier en bode (preter of vorster) voor de ondersteunende werkzaamheden. Ook konden zij huwelijken registreren.

Rond 1810, de tijd van Napoleon, werden de schepenbanken vervangen door rechtbanken en gemeentes zoals we die nu kennen.

Kortom…

Omdat de documenten van de schepenbank die je online of in het archief kunt vinden zijn dus oud. Als je moeite hebt om de tekst te ontcijferen, kan je hulp vragen bij het Stamboomforum.

Bronnen

In deze bronnen kan je zoeken naar schepenbank boeken. Deels doorzoekbaar, anders bladerbaar.

Open Archieven

Schepenboeken Schepenprotocollen Allerhande Acten Civiele Procesdossiers Civiele vonnissen Confessieboeken Huwelijken Machtigingen Overeenkomsten Schuldbekentenissen Uitkopen

Overige

Schepenbank Limburg Schepenbank Brabant Schepenen Amsterdam

Gast auteurs gezocht!
Verjaardagen onthouden
Nijmeegse Vierdaagse
Fout gezien? Meld het!
Alles over de WIC
Personeel bij de NS
‘Schepenbank boeken kunnen veel onthullen over je voorouders’
Ontvang de nieuwsbrief

Ontvang de nieuwsbrief


Ieder kwartaal
Download gratis de akte checklist

Download gratis de akte checklist

Wil je ook de nieuwsbrief?


Zo gebruik je de akte checklist
over yolanda lippens

Ik ben de oprichtster van Yory. Een uit de hand gelopen hobbysite over mijn stamboomonderzoek en familiegeschiedenis met de bevindingen die ik online wilde delen. Met een groei van honderden artikelen over brede categorieën, heeft Yory inmiddels tienduizenden bezoekers per maand. Sinds 2022 wordt Yory versterkt door een team van auteurs met ieder zijn eigen specialiteit op genealogie gebied. Ik glunder dagelijks van trots en dankbaarheid.

Verder schrijf ik graag over dingen waar ik gelukkig van word. Over natuurlijk stamboomonderzoek, voorouders en mijn leven. Alles educatief en oplossingsgericht bedoeld. Want ook daar word ik gelukkig van. Mijn privé columns zijn korte waargebeurde verhalen. Maar dan wel met een vleugje drama en gedrenkt in humor. Zo ben ik dan ook wel weer.

Zoek je voorouders op Open Archieven

Zoek je voorouders op MyHeritage

NL_FTFCbanners_480320_01.png

Lees ook...