Tijdlijn geschiedenis van Nederland tussen 1820 en 1825

Een tijdlijn van de geschiedenis van Nederland tussen 1820 en 1825. Deze serie focust zich met name op het nieuws waar onze voorouders wellicht van hebben opgekeken.

Tussen 1820 en 1825 krijgt Nederland te maken met een zware watersnood en een strenge winter. Koning Willem I krijgt een kleinzoon en kleindochter, maar zijn moeder overlijdt. In Amsterdam stort het Zeemagazijn in, brandt de Lutherse Kerk af en wordt het eerste warenhuis (de winkel) van Sinkel geopend. De Wortelkolonie wordt gesticht, het eerste Nederlandse stoomschip wordt te water gelaten en zowel Napoleon Bonaparte als de paus overlijden. Er wordt veel geïnvesteerd in de aanleg van kanalen, de overheid neemt de controle van de bouw van kerken over en ruilt grondgebied met Engeland in Nederlands-Indië.

Samenleving

Nederland groeit van 2.580.000 naar 2.680.000 inwoners (schatting).

De samenleving in Nederland is sterk hiërarchisch en verdeeld in standen. De elite bestaat uit adel en rijke burgers, terwijl de arbeidersklasse en boeren in armoede leven. De meeste mensen leven op het platteland. Onderwijs en gezondheidszorg zijn er nauwelijks. Hiernaast is er een duidelijke verdeling tussen het protestantse noorden en het katholieke zuiden.

De economie is grotendeels agrarisch en herstellende van de Napoleontische oorlogen. De textielindustrie in het zuiden groeit, mede door de export naar Nederlands-Indië.

Politiek

Koning Willem I heeft alle macht en voert een autoritair bewind. Er is geen kabinet of democratische vorm, de ministers functioneren als vertrouwelingen van de koning.

• 1820 – Er wordt een liquidatieregeling voor de gildefondsen ingesteld. Deze fondsen worden onder beheer van commissarissen geplaatst en gebruikt voor uitkeringen aan voormalige leden en hun nabestaanden. ^{➔Krantenbericht}

• 1823 – Het metriek stelsel is veranderd, en er worden forse boetes uitgedeeld bij misbruik. ^{➔Krantenbericht}
• De regering wil meer controle over de goudwinning op Borneo, maar er zijn onvoldoende middelen om opstanden van Chinese arbeiders te onderdrukken. ^{➔Krantenbericht}

• 1824 – Nederland en Groot-Brittannië sluiten in Londen een verdrag om alle conflicten op te lossen die zijn ontstaan na de teruggave van de Nederlandse koloniën door Groot-Brittannië in 1816. Hierbij wordt de eilandengroep Malaya verdeeld in een Brits en een Nederlands deel, worden de landen Benkoelen (Sumatra) en Nederlands Malakka met elkaar geruild, en krijgt Groot-Brittannië volledige controle over Singapore. ^{➔Krantenbericht}

Koningshuis

Willem I is koning der Nederlanden en is getrouwd met koningin Wilhelmina (van Pruisen). Het is echter geen gelukkig huwelijk; Wilhelmina verblijft in het Paleis Het Loo of in Duitsland, terwijl Willem vanuit Paleis Noordeinde alleen maar bezig is met zijn politieke taken. Hun oudste twee zoons (prins Willem II en prins Frederik) zijn volwassen en leven zelfstandig, hun dochter Marianne woont bij haar moeder.

• 1820 – Willem II en Anna Paulowna krijgen een derde zoon, prins (Willem Frederik) Hendrik. ^{➔Krantenbericht}
• Prinses Wilhelmina van Pruisen (68), de moeder van koning Willem I, overlijdt. Dit is een half jaar na het overlijden van haar dochter Louise. ^{➔Krantenbericht}

• 1824 – Willem II en Anna Paulowna krijgen een dochter, prinses (Wilhelmine Marie) Sophie Louise. ^{➔Krantenbericht}

Religie

• 1823 – De al verzwakte Paus Pius VII (81) overlijdt aan een infectie veroorzaakt door een val waarbij hij z’n heup brak. ^{➔Krantenbericht}

• 1824 – De Nederlandse overheid bepaalt dat kerken alleen nog gebouwd of verbouwd mogen met hun toestemming om zo kosten en bouwkwaliteit te waarborgen. Dit leidt tot sobere kerken, bekend als Waterstaatskerken. Deze regeling blijft van kracht tot 1875. ^➔Bron

Ontwikkelingen

Er wordt veel geïnvesteerd in de aanleg van kanalen en infrastructuur wat de handel en transport stimuleert.

• 1820 – De Britse marineofficier Edward Bransfield ontdekt de Zuidpool, en betreedt als een van de eerste mensen Antarctica. ^➔Bron Een jaar later maakt Kapitein Billinghausen melding dat hij als eerste zeevaarder de Zuidpool heeft gezien. ^{➔Krantenbericht}

• 1822 – De Brit Peter Barlow bouwt een eenvoudige elektromotor, het “Wiel van Barlow”, een belangrijke technologische ontwikkeling. ^{➔Krantenbericht}

• 1823 – In Capelle aan den IJssel wordt het eerste Nederlandse stoomschip De Nederlander te water gelaten. ^{➔Krantenbericht}

• 1824 – In Merksplas (Antwerpen) wordt een kolonie voor bedelaars en landlopers gesticht door de Maatschappij van Weldadigheid. ^➔Bron
• Het Noordhollandsch Kanaal (Amsterdam – Den Helder) wordt geopend. ^{➔Krantenbericht}

Rampen

• 1820 – Na diverse dijkdoorbraken wordt Nederland zwaar getroffen door een watersnood. Een gebied ter grootte van ca. 1300 km2 komt onder water te staan. Er waren weinig slachtoffers omdat het water relatief langzaam steeg en ze hierdoor op tijd konden vluchten. ^{➔Krantenbericht}

• 1821 – In Paramaribo (Suriname) brandt een groot deel van de stad volledig af. Uiteindelijk wordt deze stadsbrand de grootste brand die Paramaribo ooit heeft gekend. ^{➔Krantenbericht}

• 1822 – In Amsterdam stort de rechtervleugel van Het Oost-Indisch Zeemagazijn in, waarbij al het opgeslagen graan (5 miljoen kilo) verloren gaat. De belangrijkste oorzaken van de ramp zijn een zwakke fundering en verwaarloosd onderhoud. De theatrale ondergang van dit grote symbool van de VOC lokte veel ramptoeristen, zelfs koning Willem I komt een kijkje nemen. De ruïne blijft nog jarenlang liggen en wordt pas in 1829 opgeruimd. ^{➔Krantenbericht}
• In Amsterdam brandt de Ronde Lutherse Kerk volledig uit, veroorzaakt door blikseminslag. Alleen de muren blijven overeind. Door de brand lopen pakhuizen in de omgeving ook zware schade op. ^{➔Krantenbericht}

• 1823 – De strenge winter van 1822-1823 leidt tot bevroren rivieren en meren, wat het transport bemoeilijkt en de voedselvoorziening onder druk zet. ^{➔Krantenbericht}
• In Constantinopel verwoest een hevige brand een groot deel van de stad. ^{➔Krantenbericht}
• In Rome wordt de kathedraal San Paolo fuori le Mura volledig door een brand verwoest. ^{➔Krantenbericht}

• 1824 – Door een zware storm stranden 17 schepen op de kust, waarbij een groot gebrek aan mensen en materieel is voor de redding van schipbreukelingen. ^{➔Krantenbericht}

Opvallend nieuws

• 1822 – In Amsterdam opent Anton Sinkel een manufacturenhandel aan de Nieuwendijk wat zal uitgroeien tot het eerste Nederlandse warenhuis: “In de winkel van Sinkel is alles te koop“. ^➔Bron
• De Steen van Rosetta wordt ontcijferd door Jean-François Champollion, wat een doorbraak betekent in de studie van Egyptische hiërogliefen. ^➔Bron

• 1823 – In Deldenerbroek (OV) vindt een van de laatste (vrijwillige) waterproeven in Nederland plaats. Het betreft Hendrika Hofhuis, die door haar buren is beschuldigd van hekserij. ^{➔Krantenbericht}
• Jacob van Lennep en Dirk van Hogendorp maken een wandeltocht door Nederland en documenteren hun reis in dagboeken. Dit geeft een uniek beeld van het land in die tijd. ^➔Bron

Boeken, kunst, muziek

• 1824 – Het lied ‘Oh Dennenboom’ wordt een kerstlied nadat Ernst Anschütz de tekst herschrijft. ^➔Bron

Buitenland

• 1820 – Maine wordt losgemaakt van Massachusetts en wordt de 23e staat van de VS. Een jaar later wordt MIssouri de 24e staat. ^➔Bron
• In Zuid-Afrika arriveren ongeveer 5000 immigranten uit Engeland aan de Oost-Kaap, dit zijn de “Kolonisten van 1820”. ^{➔Krantenbericht}
• Zowel Peru als Ecuador verklaren zich onafhankelijk van Spanje, een jaar later volgen Venezuela, Mexico, Centraal-Amerika, en twee jaar later Brazilië. ^{➔Krantenbericht 1 ➔Krantenbericht 2}

• 1821 – De bloedige Griekse onafhankelijkheidsoorlog tegen het Ottomaanse Rijk begint met een massaslachting tegen moslims en Joden, en zal tot 1829 duren. ^{➔Krantenbericht}

• 1823 – Franse troepen trekken Spanje binnen om namens de Heilige Alliantie de liberale regering te verdrijven en de oude orde te herstellen. Vlak hierna spreekt de Amerikaanse president James Monroe het Amerikaans Congres toe waarbij hij een Amerikaanse interventie afwijst onder de leus: “Europa voor de Europeanen, Amerika voor de Amerikanen”, wat bekend zal worden als de Monroe-doctrine. ^{➔Krantenbericht}

Overleden

• 1820 – Koning George III van het Verenigd Koninkrijk (81) overlijdt aan vermoedelijk porfyrie, een zeldzame erfelijke ziekte, of aan een arseenvergiftiging. Tegen het einde van zijn leven was hij volledig blind, doof en ernstig dement. ^{➔Krantenbericht}

• 1821 – Napoleon Bonaparte (51) overlijdt vermoedelijk aan maagkanker op het eiland St. Helena waar hij sinds 1815 in ballingschap verbleef. In 1840 worden zijn stoffelijke resten overgebracht naar Parijs, naar een tombe in Les Invalides. Zijn dood markeerde het einde van een tijdperk waarin hij Europa had gedomineerd als militair en politiek leider. ^{➔Krantenbericht1 ➔Krantenbericht 2}
• Gregorius V van Constantinopel wordt opgehangen aan de poort van zijn eigen paleis. ^{➔Krantenbericht}

• 1823 – Edward Jenner (73), de uitvinder van het pokkenvaccin, overlijdt aan een hartaanval. ^{➔Krantenbericht}

• 1824 – De Franse Koning Lodewijk XVIII (68) overlijdt aan gangreen. Hij wordt opgevolgd door zijn broer Karel X. ^{➔Krantenbericht}
• De beruchte schrijver Lord Byron (35) overlijdt aan zinkkoorts. ^{➔Krantenbericht}

Welke van jouw voorouders zijn in deze periode geboren, getrouwd of overleden?

Tijdlijn van mijn voorouders

Tijdlijn geschiedenis van Nederland tussen 1820 en 1825 in beeld

Chronologisch per thema

Deze tijdlijn van de geschiedenis van Nederland geeft een overzichtelijk beeld van de belangrijkste gebeurtenissen per categorie tussen 1820 en 1825. Dankzij de gestructureerde opzet en opsplitsing in diverse onderwerpen, is het een uitstekende bron voor iedereen die behoefte heeft aan een duidelijk overzicht van de geschiedenis per thema.