Wat een stelletje pottenbakkers in Friesland!
Zoals ik al eerder schreef, komen onze voorouders uit vele windhoeken. Zo heb ik naast Amsterdam ook voorouders uit Friesland.
Toen ik onlangs op hun archief Tresoar aan het struinen was, kwam ik de bron ‘Pottenbakkers 1572-1900’ tegen. Deze bron is geen geïndexeerde bron, maar bestaat uit advertenties uit kranten vanaf 1572-1900 waar pottenbakkers hun waren te koop aanbieden. Wat heb je daar aan voor je stamboom?
Vastlopers vlottrekken
Stel je voor dat je ergens in Friesland vastloopt in je stamboom. Je hebt alle DTB boeken en andere bronnen uitgeplozen, maar je komt er niet achter of die bepaalde persoon überhaupt nog in leven is. Herkenbaar? Als hij een verder ongedocumenteerd beroep had als sjouwer of pijpenmaker dan is dat wel een uitdaging.
‘Aardewerk: een wereld waar we een potje van gebakken hebben.‘
Maar als hij voor zijn werk bepaalde goederen verkocht en daarmee adverteerde, heb je een goede ingang. Want in de oude kranten kan je namelijk zoeken naar zijn advertenties, wat in ieder geval betekent dat hij op dat moment nog in leven was. Dit hoeven niet alleen pottenbakkers uit Friesland te zijn, maar ook andere beroepen die hun spullen verkochten. Denk aan juweliers, notarissen of boekwinkeleigenaren waar dan ook.
Database met geïndexeerde advertenties
In deze Friese database van de Leeuwarder C vind je advertenties van:
- potten, pannen e.d. die werden aangeboden
- pottenbakkerijen die te koop of te huur werden aangeboden
- potschepen die te koop werden aangeboden
- personeel wat werd gevraagd of aangeboden
De digitale registratie
Hieronder een voorbeeld van een digitale registratie uit de database, in dit geval van Jacob Jonas in de Bonte Papensteeg die adverteert met ‘Engels PORSELEIN’:
De originele advertentie
Helaas is er geen directe link naar de originele advertentie op Delpher, maar die is zo gevonden (zie hier een tutorial). Stel dat Jacob Jonas een voorouder of familielid is van jou, dan kan je met deze vondst bepalen dat hij voor juni 1753 in ieder geval nog in leven was.
Zoektips
Teksten uit oude kranten uit de 18e eeuw kunnen lastig door te zoeken zijn, niet alleen door een andere spelling maar soms ook door slechte scans. Maak daarom gebruik van wildcards (* of ?) en wees creatief, want de woorden ‘porselein’ en ‘porcelein’ komen beide voor.
Met dank aan
De gegevens in de database zijn verzameld door Paul Smeele en Adri van der Meulen voor hun boek De pottenbakkers van Friesland. Het ambacht – De mensen – Het aardewerk, deel VII in de serie “Fries aardewerk”.
Lees ook
Wat een stelletje pottenbakkers in Friesland!
